Onderzoekscommissies in Nederland

Een onderzoekscommissie is niet het enige wapen voor waarheidsvinding van het parlement. Het is evenmin de eerste keer dat het middel wordt ingezet. Een korte uitleg.

Een parlementaire enquete kan door zowel de Eerste als de Tweede Kamer gebruikt worden. Alleen laatstgenoemde deed dat in het verleden, de laatste jaren steeds regelmatiger. Srebrenica, de bouwsector en de IRT-affaire zijn een paar voorbeelden. Voor een compleet overzicht zie de lijst onderaan dit artikel.

De enquete wordt vooral gebruikt om meer informatie over een onderwerp naar boven te krijgen. Daarvoor zijn in de Grondwet (sinds 1848) en de Wet Parlementaire Enquete ruime bevoegdheden geregeld: getuigen kunnen onder ede worden verhoord en moeten op komen dagen. Het weigeren van antwoorden kan leiden tot een gijzeling.

Het parlementair onderzoek kent die bevoegdheden niet. De Tweede Kamer kan (eveneens bij meerderheid) zo'n commissie instellen, maar juridisch is het een 'lichtere' en meer vrijblijvende vorm dan de enquete.

Overzicht parlementaire enquêtes

  • Parlementaire enquête regeringsbeleid 1940-1945
  • Parlementaire enquête Rijn Schelde Verolme 1983-1984
  • Parlementaire enquête Bouwsubsidies 1986-1988
  • Parlementaire enquête Paspoortproject 1984-1988
  • Parlementaire enquête uitvoeringsorganen sociale verzekeringen 1992-1993
  • Parlementaire enquête opsporingsmethoden, IRT 1994-1996
  • Parlementaire enquête vliegramp Bijlmermeer 1998-1999
  • Parlementaire enquête Bouwnijverheid 2002-2003
  • Parlementaire enquête Srebrenica 2002-2003

Overzicht parlementaire onderzoeken

  • Parlementair onderzoek Aanschaffing defensiematerieel 1958-1959
  • Parlementair onderzoek Zaak-Van der Putten 1962-1963
  • Parlementair onderzoek Aanschaffingsbeleid Defensiemateriaal en de controle daarop 1976-1980
  • Parlementair onderzoek Arabische boycot 1978-1979
  • Parlementair onderzoek Economische boycot Rhodesië 1978-1982
  • Parlementair onderzoek Personen die kennis hadden van zaak-Aantjes 1978-1979
  • Parlementair onderzoek Godsdienstige Secten 1981-1984
  • Parlementair onderzoek Zaak-Khan 1980-1986
  • Parlementair onderzoek Gedragingen van multinationale ondernemingen 1980-1983
  • Parlementair onderzoek Visquoteringsregelingen 1986-1987
  • Parlementair onderzoek Affaire Bosio 1991-1992
  • Parlementair onderzoek besluitvorming volksgezondheid 1993-1994
  • Parlementair onderzoek Kinderbescherming 1990
  • Parlementair onderzoek Toezicht Verzekeringskamer 1995
  • Parlementair onderzoek College van Toezicht Sociale Verzekeringen 1996
  • Parlementair onderzoek Stichting Woningbeheer Limburg 1995-1996
  • Parlementair onderzoek Technolease 1997-1998
  • Parlementair onderzoek Asbestproblematiek Cannenberg 1997-1998
  • Parlementair onderzoek Tijdelijke commissie evaluatie opsporingsmethoden 1998-1999
  • Parlementair onderzoek besluitvorming uitzendingen 1999-2000
  • Parlementair onderzoek Herculesramp 2000
  • Parlementair onderzoek Biotechnologie 2001-2002
  • Parlementair onderzoek Integratiebeleid 2002-2004
  • Parlementair onderzoek Zorguitgaven 2003-2004
  • Parlementair onderzoek Infrastructuurprojecten 2003-2004
  • Parlementair onderzoek Tbs-stelsel 2005-2006
  • Parlementair onderzoek NATO Response Force 2005-2006
  • Parlementair onderzoek Onderwijsvernieuwingen 2007

Voor een uitgebreider overzicht klik hier (Word-bestand).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden