Onderzoekers waarschuwen voor risico's legale 'ecstasy light' 4-FA

De relatief nieuwe drug 4-FA (ook bekend als 4-FMP) wordt de laatste jaren steeds populairder. Gebruikers ervaren het als een soort ecstasy met minder nadelige gevolgen. Maar deze 'ecstasy-light' kon wel eens veel minder onschuldig zijn dan men denkt, zo waarschuwt het Trimbos-instituut donderdag.

Ecstasypillen in de vorm van dominostenen. Beeld anp

Omdat 4-FA ook vaak in combinatie met andere middelen wordt gebruikt, is een rechtstreeks verband tussen het middel en de ernstige incidenten moeilijk aan te tonen. Wetenschappelijk bewijs is er niet, omdat het gebruik van 4-FA als losstaande drug een nog vrij nieuwe trend is.

Maar volgens de drugsonderzoeksinstelling is het aantal ernstige incidenten met de drug de laatste tijd in rap tempo toegenomen. Op feesten en evenementen hebben ehbo-organisaties steeds vaker te maken met mensen die klagen over ernstige hoofdpijn, hersenbloedingen en hartproblemen na drugsgebruik.

Effecten

'De werkzame dosis in ecstasy-pillen wordt steeds hoger, maar dat vinden gebruikers lang niet altijd even prettig', legt Daan van der Gouwe van het Trimbos-instituut uit. 'Na gebruik van het middel is vaak heel duidelijk te zien dat ze onder invloed zijn. Ze zijn vaak niet meer in staat om een normaal gesprek te voeren en de dagen erna hebben ze vaak een zware kater.'

Die effecten zijn bij 4-FA veel kleiner. 'Deze drug wordt door gebruikers daarom ook wel aangemerkt als een soort 'ecstasy light'. We denken dat dat de belangrijkste reden is waarom dit middel de laatste jaren zo snel in populariteit is gestegen. Bovendien is het middel niet verboden, in tegenstelling tot ecstasy, dat in de Opiumwet is opgenomen.'

De term ecstasy-light is volgens het Trimbos-instituut misleidend. 'We zien nu dat de risico's veel groter zijn dan dat mensen denken. Hersenbloedingen en dergelijke zijn ernstige zaken, daar schrikken we wel van. Daarom luiden we nu de noodklok. Omdat het een relatief nieuwe drug is, is er nog geen wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de effecten ervan. Maar uit meldingen van ehbo-diensten en op internet maken we op dat er de laatste jaren steeds meer ernstige incidenten zijn.' Er zijn volgens het Trimbos-instituut aanwijzingen dat er ook mensen zijn overleden na gebruik van 4-FA, maar daar wordt nog onderzoek naar gedaan.

Beeld epa

Lees ook

Feesten tot je er dood bij neervalt, dat is de gitzwarte reputatie van de drug ecstasy. 'Relatief onschuldig', oordeelde hoogleraar verslavingszorg Wim van den Brink eerder dit jaar in Het Parool. Is dat zo? De Volkskrant zocht het uit.

De drug lachgas wordt steeds populairder bij scholieren. Ze zien dit echter niet als drug, maar als onschuldig middel.

Opiumwet

Een verbod op het gebruik van dit middel zal weinig uithalen, verwacht Van der Gouwe. 'Ecstasy is ook verboden, maar wordt toch veel gebruikt. Dat zal in dit geval denk ik niet veel anders zijn. Aan de andere kant kan voor gebruikers nu wel het beeld onstaan dat dit middel geen kwaad kan, omdat het legaal is. Voor de beeldvorming kan het dus wel goed zijn als ook 4-FA in de Opiumwet wordt opgenomen.'

Een verbod op 4-FA kan maakt het ook gemakkelijker om producenten en verkopers aan te pakken, voegt Floor van Bakkum van verslavingsinstelling Jellinek daaraan toe. 'Maar het blijft een hele
ingewikkelde discussie.'

Ook Jellinek signaleert sinds ongeveer anderhalf jaar een duidelijke toename van het gebruik van 4-FA onder jongvolwassenen. Het is echter moeilijk om aan te tonen of er een direct verband bestaat met het toegenomen aantal ernstige drugsincidenten. 'Omdat het middel nog maar een paar jaar op de markt is en er weinig onderzoek naar gedaan is, moeten we vooral uit gaan van wat gebruikers ons vertellen', aldus Van Bakkum. 'Zij denken dat de risico's minder groot zijn omdat de effecten minder merkbaar zijn. Omdat er toch meer ernstige incidenten zijn vinden we het belangrijk om gebruikers te waarschuwen dat deze drug misschien toch niet zo onschuldig is als zij denken.'

Ecstasypillen Beeld anp

Wat is 4-FA?

4-FA of 4-FMP houdt het midden tussen ecstasy en amfetamine. Het wordt meestal geslikt, soms gesnoven. Ook wordt het vaak gecombineerd met andere drugs of alcohol. In veel landen is het gebruik ervan verboden, maar in Nederland niet.

Gebruikers van 4-FA ervaren dat ze meer energie hebben, en krijgen vaak een verminderd hongergevoel, een euforische stemming en de neiging om veel te praten en te bewegen. Onder de ongewenste effecten zijn onder meer verhoging van de hartslag en temperatuur, strakke kaken,
misselijkheid, hoofdpijn en angst.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden