Onderzoekers peilen vooraf beleid kabinet

Het kabinet Kok gebruikt al jaren opiniepeilingen bij besluiten over moeilijke vraagstukken. Dat blijkt uit navraag bij diverse ministeries. Zij hebben aan die enquêtes nooit enige ruchtbaarheid gegeven....

Van onze verslaggever Frank Poorthuis

Diverse ministers schakelen naar Amerikaans voorbeeld marktonderzoekers in om te peilen hoe voorgenomen maatregelen vallen. Negatieve uitslagen hebben reeds geleid tot beleids aanpassingen, zeggen bronnen op de ministeries.

De vroegere Amerikaanse president Clinton en de Britse premier Blair zijn bekende gebruikers van het opinieonderzoek als beleids instrument. Dat het in Nederland ook als zodanig wordt ingezet, was niet bekend.

Sinds de aanslag van 11 september op de VS laat de Rijksvoorlichtingsdienst onderzoek doen door het NIPO en het Amsterdamse bureau Veldkamp Onderzoek. De bureaus peilen het veiligheidsgevoel. Ook leggen ze specifieke vragen voor. Bijvoorbeeld of er steun is voor Nederlandse betrokkenheid bij gevechtshandelingen in Afghanistan. Het kabinet vreest een tweedeling tussen autochtonen en (islamitische) allochtonen door de strijd tegen het terrorisme en hoopt daar zo inzicht in te verkrijgen.

Bureau Veldkamp Onderzoek is door de RVD ingeschakeld omdat het gespecialiseerd is in opinieonderzoek door middel van groepsdiscussies. Veldkamp Onderzoek heeft voor dit speciale project niet alleen Nederlanders ondervraagd. Ook heeft het groepjes allochtonen bij elkaar gezet.

De ministeries van Binnenlandse Zaken en Justitie hebben de afgelopen jaren voor beslissingen over belangrijke vraagstukken 'vragen laten meelopen' bij enquêtes van grote onderzoeksbureaus als Intomart en het NIPO, zo geven beide ministeries toe.

Justitie laat bovendien sinds 1997 het bureau Intomart maandelijks een enquête uitvoeren, de Justitie Issue Monitor, waarin algemene vragen op justitieel gebied aan een groep Nederlanders worden voorgelegd. De uitkomsten ervan worden gebruikt voor beleidsaanpassingen. Speeches van de minister worden naar aanleiding van enquête-uitkomsten soms aangescherpt of veranderd.

Binnenlandse Zaken peilt al enkele jaren via de Politiemonitor hoe het volk over veiligheid denkt, en gebruikt de uitkomsten daarvan eveneens voor beleidsaanpassingen, zegt het ministerie.

Het ministerie van Financiën onderzoekt sinds 1997 via het NIPO vier keer per jaar hoe de invoering van de euro onder de Nederlanders valt. Het heeft zijn beleid naar aanleiding van dergelijke onderzoeken al diverse malen bijgesteld.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden