NieuwsVerenigde Staten

Onderzoek VS: veel onterechte veroordelingen door geknoei agenten en OM met bewijs

Iets meer dan de helft van een groep van 2.400 personen die werd veroordeeld en later vrijgesproken in de VS, dankte de onterechte veroordeling mede aan wangedrag van onder meer agenten en het OM. Zij vervalsten bewijs of hielden ontlastend bewijs achter.

Een arrestatie van een demonstrant tijdens rellen in Portland. De politie bleek bij veel zaken een grote rol te spelen bij onterechte veroordelingen.Beeld Getty Images

Dit blijkt uit een onderzoek van het National Registry of Exonerations, een project van twee Amerikaanse universiteiten dat alle vrijspraken bijhoudt van verdachten die onterecht zijn veroordeeld. Sinds 1989 zijn 2.663 veroordeelden door de rechter vrijgesproken omdat ze onschuldig bleken te zijn. In totaal zaten zij bijna 24 duizend jaar vast voor misdaden die ze niet hadden gepleegd.

De onderzoekers onderzochten van de eerste 2.400 personen in de database aan wie ze het te danken hadden dat ze jarenlang onterecht achter de tralies zaten. Bij 30 procent van de zaken waren politieagenten verantwoordelijk voor het meeste geknoei met bewijs, wangedrag tijdens de verhoren en het fabriceren van vals bewijs. 

Ook hadden agenten een groot aandeel in het achterhouden van bewijs dat een verdachte vrijpleitte en maakten ze zich het vaakst schuldig aan meineed. In 44 procent van de vrijspraken werd ontlastend bewijs niet gemeld door agenten en andere functionarissen van justitie.

Zwarte veroordeelden

Officieren van justitie gingen hun boekje te buiten in 30 procent van de zaken. Zij waren het meeste verantwoordelijk voor het verbergen van ontlastend bewijs voor de rechter en advocaten. Ook namen de aanklagers een flink deel van de beïnvloeding van getuigen voor hun rekening. 

Zwarten waren iets vaker het slachtoffer van het wangedrag van de functionarissen dan de witte Amerikanen die werden vrijgesproken: 57 procent tegen 52 procent. Bij moordzaken was het verschil groter: 78 procent tegen 64 procent. Bij drugszaken was het verschil nog groter: 47 procent tegen 22 procent. Uit onderzoek drie jaar geleden van het National Registry of Exonerations-project bleek al dat zwarten die voor moord waren veroordeeld, 50 procent meer kans hadden om onschuldig te zijn dan anderen die voor moord in de cel belandden. 

Als het ging om drugszaken, hadden onschuldige zwarte Amerikanen twaalf keer meer kans om veroordeeld te worden dan onschuldige witte Amerikanen. Zo werden in Chicago 66 personen die waren veroordeeld voor drugscriminaliteit, later vrijgesproken nadat bleek dat agenten belastend bewijs bij ze hadden geplaatst. Zij stonden onder leiding van een corrupte agent. In Houston gingen 149 drugsveroordeelden die hadden bekend, uiteindelijk vrijuit nadat bij labtests was gebleken dat ze helemaal niet in het bezit waren geweest van illegale drugs.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden