Onderzoek strafrecht vergt ‘Britse’ onafhankelijkheid

De strafrechtadvocaten zijn het niet eens met het idee van minister Donner misstanden in het strafrecht te laten onderzoeken door het OM...

De commissie die mogelijke misstanden in het Nederlandse strafrecht moet gaan onderzoeken, is een lege huls. Nederland heeft een zware herzieningscommissie nodig naar Brits model, waarin ook advocaten zitting hebben.

Dat stelt de Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten bij monde van bestuurslid Cees Korvinus. Minister Donner van Justitie beloofde naar aanleiding van de fouten in het onderzoek naar de moord op Nienke Kleiss vorige week in de Tweede Kamer dat ook andere zaken opnieuw kunnen worden onderzocht.

Advocaat Korvinus wil een Criminal Cases Review Committeezoals in Engeland. Die commissie kan volgens hem elk dossier opvragen. Korvinus: ‘Dat is pas zinvol en onafhankelijk. Een commissie die Donner wil, is alleen bedoeld om de Tweede Kamer gerust te stellen. Dat is verspilde moeite.’

Justitie en het Openbaar Ministerie studeren nog op de eisen die die commissie zal stellen aan aanbrengers van mogelijke misstanden. Duidelijk is dat politie en OM-medewerkers zaken mogen aanleveren. Advocaten niet.

Beoogd voorzitter is advocaat-generaal Frits Posthumus. Hij onderzocht namens zijn werkgever de zaak-Nienke. Korvinus: ‘Posthumus zou een uitstekend lid zijn van zo’n review committee, mogelijk zelfs voorzitter. Met minder bevoegdheden moet hij zich niet laten opzadelen.’

De Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak (NVVR) heeft voorlopig geen behoefte aan een review committee naar Brits model, zegt voorzitter Wil Tonkens-Gerkema van de vakbond van rechters en officieren van justitie. Tonkens: ‘We weten nog niet of Nederland wel zo’n zware commissie nodig heeft. Laten we eerst kijken wat dit onderzoek oplevert.’

Tonkens vindt dat Posthumus een goede voorzitter zou zijn. ‘Zijn rapport over de zaak-Nienke Kleiss was hard en kritisch.’

Het zou beter zijn als iemand van buiten het OM het onderzoek gaat leiden, zegt Theo Meijer, oud-voorzitter van de parlementaire enquêtecommissie die de vliegramp in de Bijlmermeer onderzocht. ‘Het aantrekken van een externe kracht bevordert de houdbaarheid van de uitkomsten van zo’n onderzoek.’

Marijke Vos, voorzitter van de bouwfraudecommissie, heeft geen probleem met OM’er Posthumus. ‘Hij heeft heel transparant gewerkt en heeft verstand van opsporing. Maar er moeten wel mensen van buiten het OM naast hem komen zitten.’

Vos heeft wel moeite met de waarschijnlijke werkwijze van de commissie. ‘De toegang is heel ingeperkt. Advocaten mogen geen zaken aanleveren. Ook mag het niet gaan om zaken die reeds onherroepelijk zijn afgedaan’.

Cees van Dijk, oud-voorzitter van de commissies die onderzoek deden naar de affaires rond RSV en Ceteco, heeft veel waardering voor Posthumus. ‘In dit soort zaken is het belangrijk partijdigheid, of de schijn daarvan, zoveel mogelijk te vermijden. Posthumus heeft blijk gegeven van een grote mate van onpartijdigheid.’

Het OM verwacht binnen enkele weken meer duidelijkheid te kunnen geven over de commissie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden