Onderzoek Noorse politie kwetst slachtoffers Utøya

Ondanks alle kritiek op het politieoptreden na de terroristische aanslag van Anders Breivik op Utøya zullen bij de Noorse politie geen koppen meer rollen, blijkt uit een rapport van de politie zelf. Slachtoffers van Breiviks aanslag zijn verontwaardigd over dit besluit.

AMSTERDAM - De speciale eenheid die misstanden bij de Noorse politie onderzocht, ziet er geen heil in om de betrokken agenten en leidinggevenden ter verantwoording te roepen voor wat er op 22 juli 2011 allemaal is misgegaan.


Op die dag kon de rechts-extremist Anders Breivik 70 minuten lang ongehinderd in het rond schieten op Utøya alvorens de politie ingreep. Hij doodde in dat tijdsbestek 69 mensen, voornamelijk jongeren van de Arbeiderspartij die op het eiland verbleven.


Een onafhankelijke commissie die de reactie van de politie op Breiviks terreurdaad onderzocht, stelde afgelopen zomer vast dat de agenten een half uur eerder op Utøya hadden kunnen zijn. In dat bewuste half uur schoot Breivik zeker twintig mensen dood.


De eenheid die onderzocht of politiefunctionarissen vervolgd moesten worden, ontkent niet dat er fouten zijn gemaakt. Maar ze meent dat het geen zin heeft daarvoor mensen te straffen.


De politie neemt de door haar gemaakte fouten veel te licht op, klagen slachtoffers en nabestaanden in de Noorse krant Dagsavisen. 'Ik vind het erg dat er geen enkele consequenties zijn voor agenten die te langzaam reageerden', zegt een vader van een van de slachtoffers van Breiviks terreurdaad.


'De politie had er eerder kunnen zijn en daarmee misschien doden kunnen voorkomen. Het is belangrijk dat daarvoor mensen worden vervolgd', vindt ook Petter Gottschalk, hoogleraar organisatiewetenschappen en gespecialiseerd in de politieorganisatie. 'Ook als er uiteindelijk niemand wordt veroordeeld is het belangrijk dat de handelwijze van de betrokken agenten in de rechtbank tegen het licht wordt gehouden.'


Toch verbaast de beslissing van de Noorse politie-eenheid Gottschalk niet. 'De eenheid die misstanden bij de politie onderzoekt is niet onafhankelijk. Veel mensen die er werken komen van de reguliere politie en gaan er daarna ook weer aan de slag. Ze blijken daarom in de praktijk niet kritisch.'


De eenheid zelf zegt het juist belangrijk te vinden om politiemensen in huis te hebben, zodat ze de politieorganisatie van binnenuit kennen.


Al snel na de aanslagen van Anders Breivik kwam de Noorse politie onder vuur te liggen. Na Breiviks eerste aanslag in de hoofdstad Oslo werd er geen nationaal alarm geslagen.


Door miscommunicatie en gebrekkig materieel kwam de politie laat op het eiland Utøya aan. De hoogste baas trad naar aanleiding daarvan af. Zijn opvolger beloofde schoon schip te maken binnen de politieorganisatie. Daarvan is tot nu toe niets terecht gekomen. Met dit recente rapport lijken de kansen daarop helemaal klein geworden.


Voor sommige slachtoffers is dat een klap in het gezicht, zegt advocate Kari Nessa Nordtun, die een aantal van hen bijstaat. 'Iedereen rouwt verschillend. Anderen willen het verleden met rust laten en er juist niets meer van weten.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden