Nieuws AZ

Onderzoek naar oorzaak instorten tribunedak AZ-stadion, twijfels over veiligheid

Ingenieursbureau Royal HaskoningDHV uit Amersfoort gaat onderzoek doen naar het instorten van een deel van het tribunedak van het Afas Stadion in Alkmaar, waar eredivisieclub AZ zijn thuiswedstrijden afwerkt. Dat maakte de voetbalclub zondagavond bekend.

Beeld ANP Handouts

Oorzaak was de storm, waardoor zaterdagmiddag rond vijf uur een stuk van het dak van de naar beneden kwam en op de Molenaartribune stortte. Maar volgens een deskundige die in 2006 een onderzoek deed naar de veiligheid van de tribune zou de spaghetticonstructie van het dak zijn opgebouwd uit te lichte stalen profielen en was er daardoor altijd een gevaar dat het naar beneden zou kunnen vallen.

De Enschedese bouw en brandexpert Ysno Suurenbroek deed bij de bouw van het nieuwe AZ-stadion in 2006 onderzoek naar de veiligheid. ‘Er was een dispuut tussen de brandweer die de constructie niet brandveilig vond en de gemeente die het wel vond. Ik werd door die partijen gevraagd om dat te onderzoeken. Ik vond dat de brandweer gelijk had.’

Maar zijn rapport werd terzijde gelegd, hoewel hij toentertijd buitengewoon lid was van de Onderzoeksraad voor Veiligheid. ‘Ik heb toen in de wandelgangen verhalen gehoord dat de gemeente onder druk zou zijn gezet door Dirk Scheringa, de toenmalige eigenaar van AZ. Of dat allemaal klopt weet ik niet. Dat moet je bij de gemeente en Scheringa navragen.’ 

Scheringa ontkent dat hij zich ooit met het bouwproces zelf heeft beziggehouden. ‘Daar had ik helemaal geen verstand van.’ De Onderzoeksraad voor Veiligheid zegt het rapport van Suurenbroek te kennen. ‘Morgen gaan we ons beraden of we ook onderzoek gaan instellen’, zegt woordvoerder Sara Vernooij.

Nog geen alternatief

AZ heeft ondanks koortsachtig overleg op zondag nog geen alternatieve locatie kunnen vinden voor het duel tegen het Oekraïense FC Marioepol in de Europa League dat donderdag gepland staat. Het voor vanavond geplande duel tussen Jong AZ en Telstar in de Keuken Kampioen Divisie wordt verplaatst naar het trainingscomplex in Wijdewormer maar voor een Europa League-wedstrijd is dat geen optie. Ook andere stadions in de omgeving zoals die van Volendam, Telstar en het Olympisch Stadion zijn niet door de Uefa goedgekeurd. De Johan Cruijff Arena is ook geen alternatief. Woordvoerder Eelke Schulte Nordholt van AZ noemt als alternatieven de stadions van FC Utrecht, ADO Den Haag en Sparta. ‘Maar er is nog geen overeenstemming. Uitstel is alvast niet mogelijk.’ Zondag moet AZ een thuisduel afwerken tegen FC Groningen.

Het dispuut in 2006 ging over de dikte van de stalen profielen. Als die te dun zijn, zouden die bij brand veel eerder oververhit raken en bezwijken, zei Suurenbroek toen. ‘En als die kwetsbaar zijn bij brand, kan dat ook gebeuren bij wind of als het publiek samen op de tribunes gaat springen.’ Daarnaast zijn er enkele jaren geleden ook zonnepanelen op het dak gelegd, waardoor de constructie nog zwaarder en kwetsbaarder is geworden, zegt Suurenbroek.

AZ-directeur Robert Eenhoorn kon zaterdag melden dat er geen slachtoffers waren gevallen. ‘Ik had hier heel anders gezeten als wij toevallig een vroege avondwedstrijd hadden moeten spelen’, zei hij zaterdag op een persconferentie. De AZ-selectie trainde op dat moment wel, maar wegens de weersomstandigheden niet in het eigen stadion.

- Beeld de Volkskrant infographics

Het stadion werd voor een prijs van 40 miljoen euro gebouwd door Scheringa’s huisaannemer Midreth uit Mijdrecht. Die bouwde ook het nieuwe kunstmuseum van Scheringa in Opmeer dat nooit is voltooid. Midreth ging vlak na het faillissement van Scheringa’s bank DSB ook zelf failliet. De KNVB ziet in de instorting van het dak geen reden om andere clubs en verenigingen op te roepen om de constructie van tribunes en overkappingen te controleren. ‘Wij geven geen bouwkundige adviezen, dat gaat via andere instanties,’ aldus de woordvoerder van de voetbalbond. Gezien de twijfels over de veiligheid is het niet te verwachten dat AZ de komende maanden, laat staan komende weken, weer in het eigen stadion wedstrijden kan spelen.

Andere rampen met voetbalstadions

Voetbalstadions zijn fragiele bouwwerken. Niet alleen storten tribunes in, ook de daken bezwijken nogal eens. In 1982 kwamen er tijdens een wedstrijd in Algiers tien mensen om omdat het dak zou zijn verouderd. Maar ook de moderne daken van na de eeuwwisseling blijven kwetsbaar.

Grolsch Veste, 7 juli 2011

Tijdens uitbreidingswerkzaamheden van het voetbalstadion van FC Twente naar een capaciteit van 30 duizend toeschouwers stortte het dak in, waarbij twee doden vielen en veertien gewonden. Er bleken fouten te zijn gemaakt in de constructie, omdat volgens de Onderzoeksraad voor Veiligheid essentiële onderdelen ontbraken. Het loslaten van de bouwplanning om sneller klaar te kunnen zijn was de reden daarvoor. De bouwcombinatie gaf toe fouten te hebben gemaakt, maar ontkende door de club of gemeente onder druk te zijn gezet om meer haast te maken. Een jaar later werd er op de plaats waar het ongeluk gebeurde een monument met de titel Ineens was het stil onthuld

Metrodome, 12 december 2010

Op 12 december 2010 bezweek het hightechdak van het stadion van Minneapolis in de VS tijdens een sneeuwstorm. Op dat moment zou een wedstrijd worden gespeeld tussen de Minnesota Vikings en de New York Giants, maar omdat er de dag ervoor al lekkages zichtbaar waren was die verplaatst naar Detroit. Hierdoor werd een ramp voorkomen. In augustus 2011 kon het stadion weer worden geopend met een nieuw dak.

Sultan Mizan Zainal Abidin, 2 juni 2009

Het stadion met 50 duizend zitplaatsen was de trots van Maleisië. Het werd in 2008 geopend vanwege de Malysian Games. Een jaar later stortte het dak van het het stadion in bij normale weersomstandigheden. Omwonenden dachten dat een vliegtuig neerstortte. Over slachtoffers werd niets gezegd. De regering verklaarde het stadion vlak daarna onveilig.

BC Place Stadium, 6 januari 2007

Het van fiberglas gemaakte dak van het voetbalstadion van Vancouver bezweek tijdens een storm. In het stadion speelden onder meer de American voetbalteam BC Lions en het voetbalteam Vancouver Whitecaps. Er vielen net als bij AZ geen slachtoffers, maar het leidde wel tot veel vragen over de veiligheid van stadions in Canada, vooral in verband met de organisatie van de Olympische Spelen in 2010.

Mottaqi Stadion, 6 mei 2001

Bij een voetbalwedstrijd tussen twee teams in de hoogste divisie van de Iraanse competitie stortte het dak in van een voetbalstadion in Sari, bijna honderd kilometer ten noordoosten van Teheran. In het stadion zaten op dat moment 20 duizend mensen. Officieel zouden er twee doden en tweehonderd gewonden zijn geweest.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden