Nieuws Jemen

Onderzoek naar oorlogsmisdrijven in Jemen wordt voortgezet dankzij Nederlandse VN-resolutie

De Mensenrechtenraad van de VN heeft een Nederlandse resolutie aangenomen: het internationaal onderzoek naar oorlogsmisdrijven in Jemen wordt voortgezet. Saoedi-Arabië en Jemen verzetten zich fel tegen de resolutie.

De stad Sa'dah in Jemen is getroffen door een luchtaanval, 6 januari 2018. Beeld Reuters

Het internationaal onderzoek naar oorlogsmisdrijven in Jemen wordt voortgezet. De Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties heeft vrijdag ingestemd met een voorstel daartoe van een door Nederland aangevoerde groep westerse landen. De resolutie werd aangenomen met 21 stemmen voor, 8 tegen en 18 onthoudingen.

Die uitslag betekent dat Saoedi-Arabië, Jemen en andere Golfstaten in het stof bijten. Zij hadden zich fel verzet tegen verlenging met een jaar van het mandaat van de Groep van Eminente Experts die het onderzoek verricht. Volgens mensenrechtenorganisaties die de beraadslagingen in Genève volgen, hebben de Saoedi’s achter de schermen gedreigd met economische strafmaatregelen tegen de pleitbezorgers van de resolutie, met name Nederland en Canada.

‘Door het mandaat te verlengen heeft de internationale gemeenschap, onder leiding van Nederland, geweigerd te buigen voor de dreigementen van Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten’, aldus het Cairo Institute for Human Rights Studies (CIHRS). ‘In plaats daarvan is gekozen voor de rechten en het welzijn van miljoenen Jemenitische burgers.’

Opstandige Houthi’s

De groep van drie experts werd een jaar geleden door de Mensenrechtenraad ingesteld op aandringen van Nederland, Canada, België, Luxemburg en Ierland. Zij hadden geen vertrouwen in de nationale commissie in Jemen die oorlogsmisdrijven onderzoekt. De Jemenitische regering is immers partij in het conflict. De Saoedi’s en de Emirati’s steunen de regering in haar strijd met de opstandige Houthi’s.

De drie experts zijn uitermate kritisch over de door Saoedi-Arabië geleide coalitie die in Jemen meevecht. Volgens hun eind augustus gepubliceerde rapport is de coalitie verantwoordelijk voor het grootste deel van de oorlogsmisdrijven. Luchtaanvallen door de coalitie op Houthi-gebied veroorzaken de meeste burgerdoden. Woonwijken, markten, begrafenissen, huwelijksfeesten en ziekenhuizen worden getroffen.

De Saoedi’s waren woedend en pleitten voor stopzetting van het werk van de drie internationale onderzoekers. Op zijn minst zou hun mandaat bij verlenging gekortwiekt moeten worden. Daarover werd deze week in Genève zwaar onderhandeld. De twee kampen slaagden er echter niet in consensus te bereiken over een tekst.

Vorig jaar, toen de expertgroep werd ingesteld, was dat nog wel gelukt. Ook toen had Saoedi-Arabië gedreigd met economische sancties (die naderhand niet werden uitgevoerd). Dit jaar waren de Saoedi’s en de regering van Jemen extra verbeten, omdat uit het rapport van de experts bleek hoezeer de coalitie verantwoordelijk wordt gehouden voor de oorlogsellende in Jemen. Een meerderheid in de Mensenrechtenraad bleek echter niet gevoelig voor de argumenten van de Golfstaten.

Schaamteloze pogingen

De raad ‘heeft standgehouden tegenover de schaamteloze pogingen van de door Saoedi-Arabië geleide coalitie het internationaal onderzoek te dwarsbomen’, zegt John Fisher van Human Rights Watch. Volgens Mona Sabella van het Cairo Instituut ‘is het nu tijd voor landen als de VS, Frankrijk en Groot-Brittannië te stoppen met het leveren van wapens die door de Saoedische coalitie worden gebruikt om onschuldige mensen te bombarderen’.

De vertegenwoordiger van Jemen in de Mensenrechtenraad maakte gisteren al duidelijk dat de drie onafhankelijke experts niet langer toegang zullen krijgen tot het land.

Een opmerkelijke stem vóór de resolutie in de Mensenrechtenraad kwam van Qatar. Het Golfstaatje ligt op tal van gebieden overhoop met Saoedi-Arabië en andere buurlanden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.