Nieuws Belastingdienst

Onderzoek naar mogelijk etnisch profileren door Belastingdienst

Tweede Kamerleden spreken schande van het mogelijk etnisch profileren door de Belastingdienst. De fiscus zou in 2014 de kinderopvangtoeslag van honderden ouders met een niet-Nederlandse achtergrond hebben stopgezet vanwege fraudevermoedens, maar autochtone Nederlanders ongemoeid hebben gelaten.

Beeld ANP

 SP, GroenLinks en Denk willen opheldering van staatssecretaris Menno Snel (Belastingzaken). Ook VVD en CDA reageren verontwaardigd.

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) doet momenteel onderzoek naar de manier waarop de Belastingdienst omgaat met specifieke persoonsgegevens als nationaliteit. Het onderzoek vindt plaats naar aanleiding van klachten van twee kinderopvangbedrijven, zo bevestigt de AP naar aanleiding van berichtgeving van RTL Nieuws en Trouw. De kinderopvangbureaus hebben sterke vermoedens dat de fiscus discrimineert.

De eigenaar van het Almeerse kinderdagverblijf Bizzie Kids vertelt in Trouw dat de fiscus in april 2014 plotsklaps de kinderopvangtoeslag van een groot aantal van haar klanten beëindigde. Dat waren volgens haar uitsluitend ouders van buitenlandse afkomst; van de ‘puur Nederlandse’ gezinnen liepen de toeslagen gewoon door.

Datzelfde jaar zette de Belastingdienst ook de toeslagen van 235 klanten van gastouderbureau Dadim uit Eindhoven stop. Dit bureau heeft veel klanten met een dubbele nationaliteit (Turks- of Marokkaans-Nederlands). Eigenaar Ahmed Gökce zegt tegen RTL en Trouw dat de belastinginspecteur op een spreadsheet de nationaliteit van Dadims klanten registreerde. Hij vermoedt dat het stopzetten van de toeslagen verband houdt met de etnische afkomst van de ouders.

‘Signalen’

De Belastingdienst spreekt de discriminatie-aantijgingen tegen. Een woordvoerder verklaart dat de fiscus destijds naar aanleiding van concrete ‘signalen’ beide kinderopvangbedrijven aan een fraudeonderzoek onderwierp. Welke signalen dat waren wil de woordvoerder om privacyredenen niet zeggen. Volgens hem was het destijds standaardbeleid om de toeslagen stop te zetten van alle klanten van kinderopvangbedrijven waar de fiscus onregelmatigheden constateerde. Die nietsontziende aanpak vloeide voort uit de geruchtmakende ‘Bulgarenfraude’ uit 2013. Naar aanleiding daarvan vroeg de Tweede Kamer om een steviger aanpak van toeslagenfraude.

Volgens de Belastingdienst speelt nationaliteit of etniciteit geen rol bij het stopzetten van toeslagen en het doen van fraudeonderzoek. ‘Op de lijst van Bizzie Kids-klanten wier toeslagen we hebben beëindigd staan zowel Nederlandse als niet-Nederlandse namen.’ RTL Nieuws en Trouw zijn niet overtuigd. Zij hebben naar eigen zeggen een namenlijst van Bizzie Kids ingezien waaruit het tegendeel blijkt.

Persoonsgegevens

Voor de spreadsheet met dubbele nationaliteiten die Eindhovenaar Gökce onder ogen kreeg, geeft de fiscus ook een verklaring: die persoonsgegevens neemt de Belastingdienst over uit de Gemeentelijke Basisadministratie (GBA). Tot 2016 stond daarin ook de (al dan niet dubbele) nationaliteit van inwoners vermeld. Die gegevens kwamen daardoor automatisch in de bestanden van de Belastingdienst terecht. 

Sinds 2016 registreert de GBA alleen of iemand Nederlander of niet-Nederlander is, dus niet een eventuele tweede nationaliteit. ‘We zijn bezig die nationaliteitsgegevens uit de oudere bestanden te verwijderen’, aldus de woordvoerder van de fiscus.

Inmiddels beëindigt de fiscus de toeslagen van klanten van kinderopvangbedrijven ‘met een vlekje’ niet meer standaard. Ouders krijgen eerst de kans te bewijzen dat ze er toch recht op hebben. De Raad van State, de Nationale Ombudsman en de Kinderombudsman hebben het optreden van de Belastingdienst in de casussen Dadim en Bizzie Kids al eerder zwaar bekritiseerd. 

Van meer dan de helft van de 235 gedupeerde Dadim-klanten beëindigde de fiscus de toeslagen ten onrechte, zo bleek achteraf. Sommige ouders konden daardoor de opvang niet langer betalen en moesten noodgedwongen stoppen met werken. Er lopen nog steeds rechtszaken van ouders die financiële genoegdoening eisen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden