Onderzoek naar inkoop uit DDR

HEMA, Philips en Shell gaan onderzoeken of ze in de jaren zeventig en tachtig producten hebben ingekocht bij bedrijven uit de DDR die werkten met dwangarbeiders. Onder meer HEMA-broodtrommels en Philips-lampen zouden in de jaren zeventig deels zijn gefabriceerd door Oost-Duitse politieke gevangenen.

AMSTERDAM - HEMA, Philips en Shell kondigden het onderzoek aan na een uitzending van het tv-programma EenVandaag, dat verschillende Nederlandse bedrijven noemde als mogelijke afnemers van goedkope, deels door dwangarbeiders gemaakte DDR-producten. EenVandaag baseert zich op het onlangs verschenen Duitse boek Knastware für den Klassenfeind, waarin ook Wehkamp, C&A, de hypermarktketen Maxis en meubelimporteur Berkelrode Meubel worden genoemd als Nederlandse afnemers.


Uit het boek blijkt dat een keur aan Duitse en internationale bedrijven tijdens de laatste decennia van de Koude Oorlog samenwerkte met Oost-Duitse producenten die gebruikmaakten van dwangarbeid. Het ging om onder meer Aldi, Volkswagen en Neckermann. De bedrijven zeggen niet te hebben geweten dat de via de DDR geleverde producten deels door politieke gevangenen waren gemaakt. In 2012 bood IKEA al excuses aan voor het onbewust gebruik van Oost-Duitse dwangarbeiders bij de productie van meubelen.


Philips en HEMA lieten in een reactie weten dat het lastig zal zijn om in de archieven precies uit te zoeken of en hoe beide bedrijven betrokken waren bij Oost-Duitse dwangarbeid. 'Als het gebeurd is, dan betreuren we dat zeer. Een excuus is dan op zijn plaats', reageerde Philips tegen het persbureau ANP. 'Met de kennis van nu is het wel duidelijk dat we zoiets als dit nooit zouden goedkeuren', reageerde een HEMA-woordvoerder. Ook Shell laat weten bezig te zijn met het uitzoeken van de eventuele betrokkenheid van het oliebedrijf bij dwangarbeid.


Wehkamp erkende tegenover EenVandaag in 1980 zaken te hebben gedaan met het Oost-Duitse bedrijf VEB Polstermöbel. In dat jaar blijken er politieke gevangenen bij het bedrijf te werk te zijn gesteld, zegt het postorderbedrijf. 'Dat soort praktijken betreuren en veroordelen we met kracht', aldus Wehkamp. Volgens het postorderbedrijf is het lastig de kwestie te onderzoeken; de archieven uit die periode zijn niet bewaard.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.