Onderzoek: armoede Friezen eigen schuld

Friezen groeien op in een achterstandssituatie en in armoede. Dat hebben ze aan zichzelf te danken, stellen Kees Verhaar en Yvonne van Westering morgen tijdens een symposium op de Fryske Akademy in Leeuwarden....

Verhaar en Westering: ‘Het is de Friese cultuur om snel tevreden te zijn. Ouders geven die normen en waarden door aan hun kinderen. Dat is zonde van het potentieel van de mensen. De provincie zou haar inwoners moeten stimuleren zich te ontwikkelen. Maar in plaats daarvan willen ze het Frysk eigene bewaren. Daar horen armoede en achterstand bij.’

Beiden werken voor onderzoeksbureau SGBO, dat is verbonden aan de Vereniging Nederlandse Gemeenten. Om de cultuur te veranderen, pleiten ze voor een grotere rol van het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG).

Ook directeur Jansma van de Fryske Akademie vindt dat Friezen weinig ambitieus zijn. Uit zijn onderzoek onder Friese ouders blijkt dat slechts 5 procent het belangrijk vindt dat hun kinderen zoveel mogelijk bereiken in de wereld. Daarnaast legt 1 procent nadruk op fantasie en creativiteit en op doorzetten.

Het grootste deel van de Friese jeugd groeit op in een achterstandsituatie, zo blijkt uit het rapport Kinderen in Tel 2007 van organisaties die zich gezamenlijk bezighouden met de jeugd, waaronder Unicef.

Volgens Verhaar en Westering liggen de lonen in Friesland 10 procent onder het landelijk gemiddelde. Ook de werkloosheid is al sedert decennia hoger dan gemiddeld. Het percentage Friese kinderen dat een havo- of vwo-advies krijgt, is gelijk aan het percentage allochtone jongeren met een dergelijk advies, te weten 18 procent. Verhaar en Westering: ‘Als jongeren het advies krijgen om een hogere opleiding te volgen, moeten ze weg uit Friesland. Ze komen pas na hun pensionering terug, want voor hoogopgeleiden is er nauwelijks werk in de provincie.’

Het is normaal dat Friezen denken dat ze te dom zijn om te leren. Verhaar: ‘Onzin. Er is niet mis mee om met je handen te werken, maar het is de vraag of die beroepen straks nog bestaan. Nederland wordt steeds meer een kenniseconomie en daarom is het zo belangrijk dat Friezen worden gestimuleerd zich verder te ontwikkelen.’

De provincie en Friese gemeenten moeten de rijksoverheid om meer geld vragen, zodat zij hun inwoners kunnen aanmoedigen hun talenten beter te ontplooien en meer te bereiken. Verhaar: ‘Het is een probleem dat je op lange termijn moet oplossen. Daar mogen we best een leven lang over doen, maar dan wel vandaag beginnen, alstublieft.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.