Onderzoek 43 vermiste Mexicaanse studenten heropend

Het onderzoek van de Mexicaanse regering naar de 43 studenten die sinds vorig jaar zijn verdwenen, rammelt aan alle kanten. Dat blijkt uit een zondag gepubliceerd rapport van de Inter-Amerikaanse Mensenrechtencommissie (IACHR).

Familieleden van de vermiste studenten bij een persconferentie over het onderzoek.Beeld epa

Na zes maanden onderzoek concludeert het team van onafhankelijke experts dat de studenten niet zijn verbrand op een vuilnisbelt, zoals de regering beweert. Wat er wel met ze is gebeurt, blijft onduidelijk. Een van de schokkendste bevindingen van het rapport betreft de rol van de federale politie en het leger. Zij wisten op het moment dat de studenten werden aangevallen precies wat er gebeurde. En ze deden niets.

Op 26 september vorig jaar gingen studenten van de lerarenopleiding in Ayotzinapa naar Iguala, een kleine stad in de zuidelijke deelstaat Guerrero. De studenten, jongens tussen de 17 en 26 jaar oud, kaapten daar een aantal bussen die ze wilden gebruiken voor transport naar een demonstratie in Mexico Stad. Politieagenten openden het vuur en hielden een urenlange klopjacht. Er vielen zes doden en sinds die nacht zijn 43 studenten spoorloos verdwenen.

Het Openbaar Ministerie kwam zes weken later met 'de historische waarheid'. De lokale politie en de burgemeester van Iguala stonden op de loonlijst van drugskartel Guerreros Unidos (GU) en zouden de jongens hebben verward met leden van het rivaliserende kartel Los Rojos. De agenten leverden de studenten daarom uit aan leden van GU. Die namen de jongens mee naar een vuilnisbelt, overgoten hen met benzine en lieten hen zolang branden dat er alleen nog as over was.

Hoe de 43 Mexicaanse studenten op lugubere wijze verdwenen

Correspondent Marjolein van de Water maakte vorig jaar een reconstructie van de lugubere vermissingszaak.

Beeld ap

Essentieel bewijsmateriaal

Deze versie is klinklare onzin, aldus de experts van IACHR. Om 43 lichamen te verbranden is gedurende lange tijd een vuur van extreme hitte nodig. Als een dergelijk vuur op de vuilnisbelt gewoed zou hebben, zou de vegetatie in de omgeving zijn aangetast. Dat was niet het geval. Ook andere bewijzen voor de verbrandingstheorie ontbreken. De experts achten het verder uitgesloten dat de studenten zijn verward met kartelleden.

Het OM baseert zijn versie van de gebeurtenissen op de getuigenverklaringen van een aantal kartelleden. Die verklaringen hebben ze afgelegd na te zijn gemarteld, zo blijkt uit het onderzoek van de IACHR. Ook is essentieel bewijsmateriaal vernietigd of bewust achtergehouden en zijn belangrijke getuigen pas maanden na dato verhoord.

De regering beloofde de bevindingen van de IACHR te analyseren en het onderzoek te heropenen. 'Wij weten zeker dat er een grote groep mensen is verbrand op die vuilnisbelt', zei Tomás Zerón, een van de onderzoekers binnen het OM, gisteren in lokale media. 'Maar als de experts van de IACHR zeggen dat het onmogelijk is, dan zullen we het opnieuw bekijken.' De regering beloofde ook de rol van de federale troepen te onderzoeken.

Beeld afp

Doofpot

Het rapport bevestigt de vermoedens van de ouders van de studenten, die de officiële versie nooit hebben geloofd en denken dat de autoriteiten de zaak in de doofpot willen stoppen omdat er hoge machthebbers bij betrokken zijn. 'We zijn wel arm, maar niet achterlijk', aldus de vader van een van de vermiste jongens zondag. De ouders hebben nog altijd hoop dat hun kinderen in leven zijn en worden in hun zoektocht bijgestaan door burgerwachten. Miguel Jiménez, de man die de zoektocht leidde, is vorige maand zelf vermoord.

De experts van de IACHR presenteren in hun rapport ook een nieuwe theorie over de gebeurtenissen. Vanuit Iguala wordt cocaïne en heroïne naar Chicago vervoert, dit gebeurt regelmatig per touringcar. De onderzoekers denken dat een van de gekaapte bussen een grote lading drugs verstopt had in het ruim, zonder dat de jongeren zich daar bewust van waren. Dit zou de felle reactie van de gecorrumpeerde autoriteiten verklaren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden