nieuws Zihni Özdil

Onderwijswoordvoerder GroenLinks zet partij voor het blok: ‘Schaf het leenstelsel af’

Zihni Özdil, onderwijswoordvoerder van GroenLinks in de Tweede Kamer, vindt dat het studieleenstelsel moet worden afgeschaft. Özdil gaat daarmee in tegen de koers van zijn partij, die vijf jaar geleden juist het kabinet-Rutte II steunde om de basisbeurs af te schaffen en het leenstelsel mogelijk te maken. Özdil lanceerde zijn voorstel zaterdag met een interview in Trouw.

Zihni Özdil (Groenlinks). Beeld ANP

GroenLinks wilde dit weekeinde niet inhoudelijk reageren op de oproep van Özdil. ‘Op het partijcongres is afgesproken dat we gaan kijken naar alternatieven’, zegt een woordvoerder. De partij wil voor de zomer conclusies trekken, maar er nu niet op vooruitlopen. De partijleiding wilde ook niet zeggen of het interview gevolgen heeft voor de positie van Özdil. ‘Hij neemt nu publiekelijk een standpunt in’, zegt de woordvoerder, ‘daaruit kun je afleiden dat die ruimte er is.’

Het leenstelsel ligt al langer onder vuur. Ook coalitiepartners ChristenUnie en CDA liepen van meet af aan niet warm voor het voornemen de basisbeurs af te schaffen en studenten hun lening met rente te laten terugbetalen. Özdil vindt dat het leenstelsel het voor jongeren met ouders met een smalle beurs moeilijker maakt te gaan studeren. Van de beloofde voordelen van het leenstelsel komt volgens hem niets terecht. 

De doorstroom van mbo en havo naar hbo loopt terug, de rente gaat omhoog zodat de schulden verder oplopen en de investeringen in de kwaliteit van het onderwijs blijven uit. ‘Ik kan niet staande houden dat GroenLinks een linkse partij is als we het leenstelsel blijven steunen’, zegt hij. ‘Ik sta voor een eerlijk, sociaal en betrouwbaar systeem. Dat krijg je niet op deze manier.’

Met zijn oproep het leenstelsel af te schaffen negeert het Kamerlid de partijkoers. GroenLinks tekende in 2014 voor een akkoord over dat stelsel met het kabinet-Rutte II. Het liet zien dat de partij van Jesse Klaver wel degelijk bereid is verantwoordelijkheid te nemen en zich aan gemaakte afspraken houdt. Het bracht de partij wat dichter bij een plek in het kabinet, al kwam het daar in 2017 niet van.

Wake-upcall

Daar loopt Özdil met zijn uitspraken nu dwars doorheen. ‘Ik voel me vrij om vier jaar na de invoering te kunnen zeggen: dit leenstelsel is een dood paard. Mijn oproep is een wake-upcall, ook naar de partij.’ Hij zegt in zijn fractie de terugdraai van het leenstelsel vaak te hebben bepleit. 

Özdil staat niet alleen in zijn opvattingen. Jongerenafdeling Dwars steunt hem, net als de studentenvakbonden en GL-raadsleden in studentensteden. Verschillende lokale GL-afdelingen laten via sociale media weten de oproep van Özdil te steunen. ‘Ik zou het zeer toejuichen als het leenstelsel wordt afgeschaft’, zegt Rutger Groot Wassink, GL-wethouder in Amsterdam. ‘Dit systeem leidt tot ongelijkheid. Het is binnen GroenLinks altijd omstreden geweest.’ Dat Özdil met zijn oproep uit de pas loopt met de partijkoers, vindt hij geen bezwaar. ‘We zijn een debatpartij. Goed dat de interne discussie nu aan de oppervlakte komt.’

GroenLinks heeft al wel een protestactie gepland tegen de verhoging van de rente op de studieschuld. Maandagmiddag wordt in Utrecht een petitie gepresenteerd om die verhoging niet te laten doorgaan. Özdil staat voor die bijeenkomst geboekt als woordvoerder.

De rente op de studieschuld gaat omhoog omdat het kabinet een langere rentelooptijd wil hanteren, van vijf naar tien jaar, gekoppeld aan die op staatsobligaties. Het voorstel daartoe ligt bij de Eerste Kamer, die er de komende weken over gaat stemmen.

Onderzoek van de Europese Commissie uit 2017 wees uit dat het hoger onderwijs in Nederland tot de duurste van Europa behoort. Het kabinet-Rutte III heeft als tegemoetkoming aan CDA en CU bij zijn aantreden wel de hoogte van het collegegeld voor eerstejaarsstudenten gehalveerd.

Dit schreven we eerder over het leenstelsel

Het leenstelsel leidt tot een verspilling van talent, betoogt Bert Wagendorp in deze column.

In 2015 werd de studiefinanciering vervangen door een sociaal leenstelsel. Maar wat houdt dat eigenlijk in? Lees het in deze analyse

Hoe leuk is studeren nog? De reeks plagen die deze generatie studenten teistert, lijkt omvangrijker en ingrijpender dan voorheen. Wat is er aan de hand?

Lees ook ons interview met Özdil uit 2017. ‘Ik wil dat kinderen kunnen worden wat ze willen. Of ze nou Zihni heten of Henk.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.