Onderwijsinspectie: VMBO Maastricht lapte alle regels aan zijn laars

VMBO Maastricht hield zich bij de schoolexamens niet aan het zelf vastgestelde examenprogramma, het eigen examenreglement én de regels uit het wettelijke Eindexamenbesluit. 

Boze studenten bij de VMBO in Maastricht na het examendebacle. Beeld Harry Heuts

Dit concludeert de Onderwijsinspectie in een rapport over het examendebacle, dat donderdagochtend openbaar werd gemaakt. Het college van bestuur van de Stichting LVO, waaronder de school valt, noemt de conclusies van de inspectie ‘terecht’.

Eind juni kregen 354 leerlingen van VMBO Maastricht te horen dat ze geen diploma zouden krijgen omdat de schoolexamens niet aan de regels voldeden. Veel gedupeerden moesten deze zomer bijlessen volgen, toetsen inhalen en herexamens doen. Inmiddels hebben 289 leerlingen leerlingen alsnog hun diploma gekregen.

‘Ordeloze aanpak’

Volgens de inspectie had geen van de examenkandidaten bij het begin van het centraal examen het volledige schoolexamen afgerond. Er ontbraken ‘duizenden onderdelen van het schoolexamen’, vooral bij de vakken maatschappijleer, Engels en wiskunde. Deelname aan het centraal examen is wettelijk niet toegestaan als het schoolexamen niet is afgerond.

Verder concludeert de inspectie dat de programma’s van toetsen en afsluiting (pta’s), waarin officieel is vastgelegd welke toetsen bij het schoolexamen horen, niet op orde waren. Sommige vaksecties werkten met verschillende pta’s voor hetzelfde vak. Die verschillende versies waren afkomstig van de vmbo-afdelingen van de scholen die in 2016 onder de naam VMBO Maastricht zijn gaan samenwerken.

Ook gaven sommige secties docenten de ruimte om de toetsen uit het pta naar eigen inzicht aan te passen, terwijl dat niet is toegestaan. ‘Deze ordeloze aanpak heeft er onder meer voor gezorgd dat kandidaten van dezelfde opleiding schoolexamens hebben afgelegd die verschilden in inhoud en aantal.’ Volgens de inspectie is daardoor geen recht gedaan aan ‘het bij examens belangrijke gelijkheidsbeginsel’.

De inspectie concludeert bovendien dat het examenreglement van de school niet aan de deugdelijkheidseisen voldeed. Schoolleiding en docenten hielden zich ook niet aan dit reglement. Zo kenden de docenten het afgelopen schooljaar 258 maal (bij 117 kandidaten) een cijfer 1 toe, wanneer een leerling niet kwam opdagen. Dat is niet toegestaan. De schoolleiding controleerde niet of docenten de vastgestelde procedures volgden.

Tal van problemen 

Uit een uitgebreide reconstructie gebaseerd op gesprekken met dertien (oud-)docenten van VMBO Maastricht, bleek eerder al dat er veel mis was op de school. Zo was het plan om drie verschillende vmbo-scholen op één locatie samen te voegen niet goed uitgewerkt. Dit zorgde al bij aanvang voor chaos met roosters. Ook ontstonden problemen bij het samenvoegen van de administratie.

De geïnterviewden stelden bovendien dat de werkdruk de laatste jaren enorm is toegenomen. Onderwijsassistenten verdwenen, voor het begeleiden van examenklassen kregen docenten minder tijd en er was niemand meer beschikbaar om leerlingen op te vangen die uit de les gestuurd werden. ‘Ik heb veel jonge mensen zien afbranden’, zei voorzitter Ine Weerts van de medezeggenschapsraad, die zelf Duits en Engels geeft op de school.

Daarnaast wezen de docenten landelijk beleid aan als oorzaak van de problemen op de school. Vooral de invoering van passend onderwijs in 2014 was funest, zeiden ze. Hein Berkers (59), die in de aanloop naar het examendebacle een halfjaar bij VMBO Maastricht werkte: ‘Er zaten soms acht of tien kinderen met gedragsproblemen of milde vormen van autisme in de klas.’

Het onderzoek van de inspectie is niet het laatste onderzoek naar aanleiding van het examendebacle. De inspectie neemt alle scholen van stichting LVO nog onder de loep en ook het bestuurlijk handelen van de koepel. De Audit Dienst Rijk brengt ondertussen in kaart of de inspectie haar werk in deze casus wel naar behoren heeft gedaan. 

Debacle

354 eindexamenkandidaten van VMBO Maastricht kregen in juni te horen dat ze vanwege ‘grote onregelmatigheden’ geen diploma kregen. Dertien docenten schetsen, vrijwel allemaal anoniem, een ontluisterend beeld van hoe het zo ver heeft kunnen komen. Lees hier over hoe een vmbo-examen kon uitlopen op een debacle.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.