Onderwijs aan de besten moet beter

Onze top-leerlingen slaan internationaal geen best figuur. Trekt het Centraal Planbureau terecht aan de bel?

© THINKSTOCK

Ton van Haperen, docent economie aan het Rythovius-college in Eersel, lerarenopleider in Leiden:
'Jazeker. Dit zeg ik al jaren. Het ligt vooral aan het opleidingsniveau van leraren. Iedereen kan maar leraar worden, en het niveau van de tweedegraads lerarenopleiding is zó slecht. Al die tijd telde de hoogopgeleide docent met veel kennis niet of nauwelijks mee. Dat moet veranderen.'

Jaap Dronkers, hoogleraar internationaal onderwijsonderzoek universiteit van Maastricht:
'Er is zeker een probleem, en dat zit inderdaad vooral aan de bovenkant. Veel andere Europese landen hebben daar ook last van, terwijl Aziatische landen juist goed scoren aan die bovenkant. Dat heeft ermee te maken dat ze daar al eeuwen een traditie hebben van vergelijkende toelatingsexamens: de besten krijgen toegang. In Nederland kijken we alleen of je wel een bepaalde drempel haalt. Dat leidt tot calculerend gedrag, terwijl je in die andere samenleving juist wordt aangemoedigd de uiterste prestatie te leveren.'

Sywert van Lienden, tweedejaars student economie, politicologie en rechten, ex-LAKS-voorzitter:

'De boodschap is bekend, maar nu die van zo'n op cijfers georiënteerd instituut als het CPB komt, krijgt het iets onontkoombaars. Blijft de vraag wat de politiek daadwerkelijk doet. Premier Rutte zegt wel dat er gemiddeld niet op het onderwijs wordt gekort, maar aan alle kanten zijn scholen aan het bezuinigen en stellen ze investeringen uit.'

Marja van Bijsterveldt, minister van Onderwijs, maandag in een eerste reactie op het CPB-rapport:
'Het kabinet wil dat scholen meer doen voor de meest getalenteerde leerlingen. De prestaties van de 20 procent best presterende leerlingen moeten omhoog. Het CPB geeft terecht de economische urgentie aan van het investeren in toptalent.'

Jaap Dronkers:
'De minister zegt heel snel dat de boodschap haar beleid staaft, maar met een extra blik inspecteurs en labels op scholen ben je er niet. Wat je wel moet doen? De eindexamencijfers laten meewegen bij de toelating voor een studie. Dat werkt bij geneeskunde al heel goed. Dan gaat men ineens prijs stellen op een zo goed mogelijk resultaat. Een tweede interessante stap zou zijn om scholen hun examenlicentie af te pakken als er meer dan een half punt verschil zit tussen hun eigen schoolonderzoek en de centrale examens. Dan zeg je tegen scholen: u bent niet goed genoeg. Overigens beantwoordt het CPB niet de vraag hoe belangrijk dat nou is, dat de onderkant goed meedoet. In de VS hebben ze bij voorbeeld een fantastisch onderwijssysteem voor de besten, maar voor bijna de helft aan de onderkant is het een derdewereldland.'

Sywert van Lienden:
'Je moet op scholen voor de toplaag twee leerwegen mogelijk maken, zodat de slimme leerlingen niet gebonden zijn aan leerjaren en klassen. Die zijn zo snel klaar met de verplichte stof, dat je ze individueel onbeperkt moet laten stapelen in de vakken waar ze het beste in zijn. Dus niet zo lang mogelijk die leerlingen bij elkaar houden, laat ze maar gaan. Ik heb het zelf ook gemerkt, niet alleen op de middelbare school, maar ook op de basisschool. Dan was ik maandagmiddag klaar met mijn weektaak, en ging ik het maar zoeken in sociale dingen. De meester helpen met spullen klaarzetten enzo. Op de universiteit merk ik het nog steeds. Men zoekt het snel in de hoeveelheid vakken, nergens gaat het echt de diepte in. Ik ga zeker, zodra ik de kans krijg, verder studeren in Engeland of Amerika.' (Tekst Robin Gerrits, foto thinkstock)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden