Onderuit door de lage prijzen

Het water staat groenteteler Wim van Vugt aan de lippen. Hij ziet nog maar één uitweg: verkopen aan de gemeente. 'Ik zou het liefst nog jaren doorgaan.'

HENDRIK-IDO-AMBACHT - Op een steenworp afstand van de groentekassen van Wim van Vugt (35) staat aan de Rijksstraatweg in Rijsoord, een dorp tegen Hendrik-Ido-Ambacht, een Porsche voor een villa. Als het aan Van Vugt ligt, staat er over een aantal jaar ook op zijn terrein een groot huis met dure auto. Dat zou betekenen dat hij een goede prijs heeft gekregen voor het land waarop hij nu nog Turkse aubergines en paksoi (Chinese kool) verbouwt.


Van Vugt overweegt zijn ruim 2 hectare grond (grofweg drie voetbalvelden) van de hand te doen en is daarover in gesprek met de gemeente. Geen gemakkelijke keus, erkent zijn vader Gert die aan de keukentafel is aangeschoven. Diens vader is in 1948 op dezelfde plek begonnen met het verbouwen van groente. 'Maar met deze prijzen kan het niet veel langer', zegt de 61-jarige Van Vugt senior, terwijl hij in zijn handen vol kloven wrijft.


Vorige maand zegde de provincie Zuid-Holland 2,5 miljoen euro toe aan de gemeenten Zwijndrecht, Barendrecht, Ridderkerk en Hendrik-Ido-Ambacht. Doel: de komende vier jaar 35 hectare 'verspreid liggend glas' saneren in het Deltapoortgebied. Ongeveer eenderde van de kassen moet plaatsmaken voor woningbouw.


De gemeenten voorzien in de benodigde bestemmingswijzigingen en ondersteunen de tuinders bij de verkoop van hun land. Het gros van het geld om Van Vugt uit te kopen zal moeten komen van een projectontwikkelaar. En daar zit meteen de moeilijkheid. De woningmarkt ligt, net als de glastuinbouw, op zijn gat. 'Het is hoogst onzeker hoeveel we voor deze grond kunnen krijgen', zegt Wim van Vugt.


Toch neemt hij deze 'kans' serieus. Het is een uitweg uit een almaar verslechterende markt. Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek gaan sinds 2009 elk jaar meer dan tachtig glastuinders failliet, meest groentetelers. Het is volgens vader Van Vugt nooit zoveel jaar achterelkaar zo slecht geweest. 'Als wij met hulp van de gemeente het bedrijf op een fatsoenlijke manier kunnen sluiten, dan staan wij daar voor open', vult zijn zoon aan.


Op een 'fatsoenlijke manier sluiten' betekent in het geval van Van Vugt dat hij de hypotheek kan afbetalen die hij in de goede jaren afsloot om de kas van zijn buurman over te nemen. Ook moet hij van dat bedrag de sloop van bijna 2 hectare glas betalen. 'Ik wil mijn onderhandelingspositie niet verslechteren door het bedrag te noemen', zegt Van Vugt. 'Maar we hebben over meer dan 1 miljoen euro.'


De kas met aubergines is vannacht, om de kosten te drukken, niet verwarmd door de grote gaskachels aan het plafond. In plaats van de ideale 18 graden Celsius, is de temperatuur bij de aubergines gedaald tot 6 graden. 'Zie je deze aubergine?', vraagt Van Vugt, terwijl hij een licht rottende vrucht aanwijst. 'Nu de kas weer wat opwarmt, komt er condens uit. Dat vergroot de kans op rot. Maar het verlies aan groente neem ik voor lief. Het is nog altijd goedkoper dan de gasprijs.'


De 35-jarige glastuinder heeft geen tijd om na te denken wat hij gaat doen als het bedrijf wordt verkocht. 'Dat gaat een beetje lastig met een 60-urige werkweek', zegt Van Vugt met een lach. 'Ik vind het werk nog heerlijk en zou het liefst nog jaren doorgaan.'


Maar twee keer per week is er na een dag hard werken die verrekte kater. Dan ziet Van Vugt dat de prijs voor aubergines op de veiling weer veel te laag is. 'Een kilo aubergines (ongeveer vier stuks) is in een week in prijs gehalveerd tot 50 eurocent', zegt hij. 'In de supermarkt liggen ze per stuk voor vier keer zoveel.'


Door de concurrentie uit Polen, Spanje en uit eigen land, produceert de familie al tegen kostprijs. Wim van Vugt kan geen vervanging betalen als zijn vader straks niet meer kan werken. Bovendien is een deel van de kassen aan vervanging toe. Daarvoor hebben ze geen geld apart gelegd. 'En de Rabobank verstrekt ons steeds minder gemakkelijk een lening', zegt Van Vugt. 'Want ons bedrijf, dat dient als onderpand, is net als onze producten in waarde gehalveerd.'


Voor het einde van het jaar gaat Van Vugt weer met de gemeente om tafel om tot een besluit te komen over de toekomst van zijn land. Hij weet niet wat hij kan verwachten, maar denkt dat het familiebedrijf hoe dan ook de komende twee jaar nog wel zal bestaan. Dus, over tot de orde van de dag.


'De temperatuur moet hier deze winter boven het vriespunt blijven', zegt hij in de oude kas uit begin jaren tachtig. De aubergines hebben voor de winter al plaatsgemaakt voor paksoi. Boven het jonge groen hangen roestige kranen onder een dak van groen uitgeslagen glas. Van Vugt: 'Het is hopen op een zachte winter. De temperatuur maakt het verschil tussen quitte spelen en verlies draaien.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden