Ondernemen zit Turken in het bloed

Turken zijn de meest ondernemende bevolkings-groep van Nederland. Met steun van familie, hard werken en het nodige opportunisme bereiken ze hun doel....

Mehmet Genco is altijd te vinden voor de deur van één van zijn twee Turkse winkels in Amsterdam. Temidden van de uitgestalde courgettes, aubergines, mango's en appels maakt hij grapjes met klanten. 'Hier doen zowel Turken als Surinamers en Nederlanders hun boodschappen', vertelt hij. 'Ze kunnen bij ons terecht voor groente, fruit, vlees, kaas en oosterse etenswaren.'

Mehmet heeft het ondernemerschap van huis uit meegekregen: de eerste winkel werd in 1974 opgericht door vader Genco. Mehmet wordt bijgestaan door zijn broers en zwager. In de winkels werken vijf personeelsleden en tien familieleden. Twee neven hebben ook een winkel.

Turken zijn de meest ondernemende bevolkingsgroep in Nederland, bleek deze week uit een rapport van de Kamer van Koophandel. 11 procent van de uit Turkije afkomstige beroepsbevolking begon in 2000 een eigen zaak.

'Ondernemen zit Turken in het bloed', vertelt Atalay Celenk, voorzitter van de multiculturele winkeliersvereniging Paul Krugerlaan in Den Haag. 'Wij werken niet graag voor anderen, we willen een eigen toko.' Hoewel vaak ongeschoold, hebben Turkse ondernemers veel succes. 'Turken werken hard', aldus Celenk. 'Maar Turkse ondernemers zijn niet goed georganiseerd en er is vaak sprake van een taalbarrière. Daarom is er begeleiding nodig.'

'Ik kan zo wel twintig redenen bedenken waarom zoveel Turken een eigen onderneming starten', zegt Sjaak Stolker, directeur van Atlas, een adviesbureau voor ondernemers in Rotterdam. 'Veel Turken leven van een uitkering en hebben geen uitzicht op werk. Daarom beginnen ze maar voor zichzelf. Daarbij zit de handelsgeest, je eigen nering beginnen, in de Turkse cultuur. Het was in Turkije ook altijd makkelijk om iets te beginnen, want je had geen vergunningen nodig. Tegenwoordig hoef je in Nederland ook geen middenstandsdiploma meer te halen. Dat zal ook wel een bepaalde impuls hebben gegeven.'

Daarnaast zijn er volgens Stolker ook persoonlijke redenen om een zaak te beginnen. 'We hadden hier iemand die betaald werk had, maar dat bracht niet genoeg op. Hij had een groot gezin te onderhouden en dacht met een eigen bedrijf meer te verdienen.'

Veel Turken hebben volgens Stolker te maken met een taalprobleem, met name de eerste generatie immigranten. 'Ze spreken geen Nederlands en kunnen dus met een eigen bedrijf makkelijker uit de voeten. Dat is ook meteen een grote valkuil: ze richten zich op de eigen groep en bereiken zo maar een klein deel van de markt.'

Turkse starters verzamelen hun startkapitaal meestal binnen de eigen familiekring, terwijl Nederlanders geld lenen bij een bank. 'Je ziet bij banken enige terughoudendheid in het verstrekken van leningen aan allochtonen', stelt Emin Erdurcan, voorzitter van de Turkse ondernemersvereniging in Den Haag. 'In dat opzicht vergt het wel doorzettingsvermogen om als Turk een eigen zaak op te zetten. Maar je moet je daar niets van aantrekken en het gewoon opnieuw proberen. '

Toch dromen veel immigranten er niet meer van om terug te gaan naar naar het land van herkomst. Erdurcan: 'Turken investeren nu in een bedrijf hier. Dat juich ik toe. Het is een vereniging van lichaam en geest: ze staan nu met beide benen op Nederlandse grond.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden