Onderling wantrouwen zo oud als de LPF

Het partijbestuur van de LPF bestond de afgelopen jaren uit Zuid-Hollandse zakenjongens en straatvechters, tot ongenoegen van de Kamerleden. Dinsdag werd de breuk definitief....

De woorden zijn van Joost Eerdmans, Tweede-Kamerlid voor de Lijst Pim Fortuyn (LPF), en ze gaan over het bestuur van zijn eigen partij. Maar de uitspraak is niet van deze week: hij is van ruim twee jaar geleden. Het maakt duidelijk waarom de breuk van dinsdag door velen in de LPF al lange tijd als onafwendbaar werd beschouwd: de sfeer van ruzies, verdachtmakingen en wantrouwen tussen de Haagse Kamerfractie en de partijorganisatie in Rotterdam is bijna net zo oud als de LPF zelf.

Enkele fractieleden riepen dinsdag nog maar eens in herinnering dat Pim Fortuyn zelf helemaal niet op een partij zat te wachten. Hij maakte er geen geheim van dat hij het maar lastig en ouderwets vond, zo'n apparaat van lastige leden die inspraak eisen op partijcongressen en zich overal mee bemoeien. Liever legde hij vanuit de Kamer direct verantwoording af aan zijn kiezers, via internet bijvoorbeeld.

Dat de LPF toch een echte partijorganisatie kreeg, had vooral te maken met de regels die in Nederland gelden voor politieke partijen. Om in aanmerking te komen voor subsidie zijn ledenbestanden en uitgebreide jaarverslagen nodig. Maar van harte ging het nooit.

De verhoudingen stonden al snel op scherp. De LPF was pas een paar maanden oud toen Pim Fortuyn al een detectivebureau inschakelde om de gangen van enkele van zijn partijgenoten na te gaan.

Na Fortuyns dood ging het echt mis. De overgebleven partijoprichters Peter Langendam en John Dost lagen binnen de kortste keren overhoop met de 26 Kamerleden die namens de LPF richting Den Haag werden gestuurd. Onverenigbaarheid van karakters speelde een grote rol. Het partijbestuur van de LPF is de afgelopen jaren vrijwel steeds gedomineerd door Zuid-Hollandse zakenjongens en straatvechters die van hun hart geen moordkuil maken.

Al in 2002 klonk vanuit Rotterdam de kritiek dat Mat Herben en zijn fractiegenoten zich te veel lieten inkapselen door de gevestigde politieke partijen. Andersom menen velen in de Kamerfractie dat de partij wordt bestuurd door mensen zonder enig politiek benul.

Een belangrijke rol spelen ook de nauwe banden die vanuit het Rotterdamse partijkantoor werden gelegd met de vastgoedsector. Ed Maas en Chris Thunnessen, beiden vastgoedmagnaten, doneerden samen voor meer dan 2 miljoen euro aan de partijkas.

Een deel van de fractie in Den Haag heeft altijd zijn bedenkingen gehad tegen deze connecties. 'Mijnheer Maas heeft de LPF gekocht', is een gevleugelde uitspraak van het oud-Kamerlid Ferry Hoogendijk. Hij hield het bij de LPF onmiddellijk voor gezien toen Ed Maas inderdaad op de voorzittersstoel belandde.

Vanuit de Kamerfractie werd de afgelopen dagen de indruk gewekt dat het steeds het partijbestuur is geweest dat het de LPF moeilijk maakte. Dat is een forse verdraaiing van de feiten, want tot begin vorig jaar waren in de fractie de chaos en de onrust zeker zo groot.

Het verschil is dat Mat Herben en zijn fractiegenoten na de verkiezingen van 2003 hard en eensgezind aan het werk zijn gegaan, terwijl het partijkantoor een broeinest bleef van conflicten en intriges. Tekenend is dat de LPF nog altijd geen openbare ledenvergaderingen durft te houden, uit angst voor de tv-beelden van LPF'ers die elkaar de huid vol schelden.

De vorige week afgetreden partijvoorzitter Henrick Fabius klaagde over de 'ernstige fysieke dreigementen' en 'grove provocaties' die hem ten deel vielen toen hij een aantal misstanden bij de politie dreigde te melden.

Dinsdag konden de Haagse LPF-prominenten Herben en Nawijn ondanks de 'pijnlijke beslissing' een zekere opluchting niet verhullen. Weg met de schulden, weg met de ruzies, weg met het vastgoed, zo luidde kortweg hun boodschap. 'We gaan verder, arm maar onafhankelijk, en we blijven verbonden met het erfgoed van Pim Fortuyn', zei Herben. Over zijn geweten maakt hij zich geen zorgen: 'Ik denk dat Pim dit een uitstekende beslissing had gevonden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden