Onder dreiging heeft Tsipras het onmogelijke beloofd

Beeld anp

Met de unanieme raadsconclusies van maandagochtend is een Grexit voorlopig voorkomen. Daarmee blijft de Grieken de ergste ellende bespaard. De Europese Unie hoeft vooralsnog geen humanitaire hulp te verlenen en wordt niet overspoeld door een Griekse exodus. Dat is allemaal winst.

Er was wel wat voor nodig om ook de Griekse handtekening onder het document te krijgen. De Griekse premier is zondagnacht naar verluidt 'gekruisigd', 'platgewalst' en 'gewaterboard'. Desondanks zag hij er maandagochtend patent uit. Wie de raadsconclusies leest, weet dat de druk die op hem is uitgeoefend onaanvaardbaar groot moet zijn geweest. Tsipras doet namelijk precies wat hij zijn voorgangers verweet: beloftes waarvan hij weet dat hij ze niet kan nakomen. De conclusies van deze 'allesbeslissende' Eurotop hebben namelijk met de werkelijkheid weinig van doen. Het is hoe mannen als Dijsselbloem en zijn Duitse collega Schäuble de wereld graag zien. Niet hoe deze er de komende jaren kan uitzien.

Het gezegde wil dat in een oorlog de waarheid het eerste slachtoffer is. Zo bezien is de eurocrisis met deze raadsconclusies een nieuwe fase ingegaan. De regeringsleiders verklaren namelijk dat de Griekse schuld mogelijk onhoudbaar is 'vanwege de versoepeling van het beleid in de laatste twaalf maanden, wat resulteerde in de recente verslechtering van de binnenlandse macro-economische en financiële situatie.' Een totaal onjuiste bewering.

Zeker, het maandenlange vruchteloze gehakketak heeft de Griekse economie zwaar beschadigd. Het voor dit jaar verwachte begrotingsoverschot zal er niet meer komen. Syriza treft daarvoor blaam. Zij hielden te lang vast aan hun verkiezingsretoriek en blunderden met een zinloos referendum. Ook de euroleiders gaan niet vrij uit. Zij hadden Syriza tegemoet kunnen komen, bijvoorbeeld door de belofte van schuldherstructurering uit 2012 gestand te doen nu het begrotingstekort van 15 procent was weggewerkt.

Maar los van de recente schade was de schuldenlast ook een jaar geleden al onhoudbaar. De euronorm voor overheidsschuld is maximaal 60 procent omdat hoger niet gezond zou zijn. Veel economen zien 90 procent als een kritische grens waarboven een vicieuze cirkel dreigt van oplopende rentes en verslechterende overheidsfinanciën. De 130 procent van Griekenland uit 2010 was dus eigenlijk al onhoudbaar, de 174 procent van een jaar geleden was dat zeker.

Bezuinigen op de instortende Griekse economie bleek sisyfusarbeid, de economie kromp daardoor steeds net iets harder. Nog meer bezuinigen biedt dan geen oplossing. Daarom hamert ook het IMF al jaren op schuldherstructurering. De euroleiders willen daar niets van weten, klemgezet door valse profeten die verlossing beloven zonder dat het ons ook maar een cent zal kosten.

Het meest verontrustend is het doorkijkje dat de raadsconclusies bieden naar het volgende programma voor Griekenland. In het eerdere eisenpakket was al sprake van begrotingsoverschotten die historisch gezien geen precedent kennen. Dat is namelijk de manier om de schuld op papier houdbaar te doen lijken: droom een rijke toekomst en de schuld is ineens best behapbaar. De euroleiders doen er nu nog een schepje bovenop. Ze stellen dat vanwege de recente stagnatie een inhaalslag nodig is: nog hogere begrotingsoverschotten.

Bovendien moeten de Grieken wettelijk vastleggen dat afwijkingen van deze 'ambitieuze primaire surplus doelen' gevolgd worden door 'semi-automatische bezuinigingen'. De jurist Schäuble probeert de economie zijn wet op te leggen. Een recept voor rampspoed. Als het onmogelijke overschot niet wordt bereikt, volgen extra bezuinigingen. Hierdoor zal het 'ambitieuze doel' nog verder uit het zicht raken met een verse bezuinigingsronde tot gevolg. En zo verder, tot van de Griekse economie niets meer rest dan een flinke schuldenberg.

Onder dreiging van dood en verderf heeft Tsipras het onmogelijke beloofd. De eurobeulen kregen de valse verklaring die ze wensten. Hiermee kunnen de euroleiders nog iets langer de onhoudbaarheid van de Griekse schuld ontkennen.

Valse bekentenissen lossen niets op. De werkelijke dader blijft op vrije voeten. De misdaad herhaalt zich. Wat deze spierballenpolitiek ons brengt, is de zekerheid van meer 'allesbeslissende' toppen over Griekenland. Net zolang tot we het land een echte reddingsboei toewerpen in de vorm van investeringen en schuldkwijtschelding. Of dat Griekenland van pure ellende kiest voor een vertrek uit de eurozone.

Alexis Tsipras Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden