Nieuws Woningmarkt

Ondanks hoge woningnood staan steeds meer winkelpanden leeg

Leegstaande panden van failliete winkels kregen de afgelopen jaren moeiteloos een nieuwe bestemming als woning of horecagelegenheid. Aan die trend is de afgelopen maanden een eind gekomen. Voor het eerst in vier jaar is de pandenleegstand weer toegenomen. En dat terwijl de woningnood groeit.

Leegstaand winkelpand in Hilversum. Beeld Marcel van den Bergh

Het aantal leegstaande panden in Nederland is in het afgelopen halfjaar behoorlijk toegenomen doordat winkels hun deuren noodgedwongen moesten sluiten en er geen nieuwe invulling werd gevonden voor de lege gebouwen. Daarmee komt een einde aan een trend die vier jaar heeft geduurd. In die periode werden veel voormalige winkelpanden omgetoverd tot woningen, appartementen, restaurants, hotels of andere horecagelegenheden. Dat is nu voorbij, zo concludeert retailonderzoeksbureau Locatus dinsdag.

‘Qua horeca hebben we de grens wel bereikt. Ik verwacht niet dat daar nog veel bij kan komen,’ zegt Gertjan Slob, onderzoeksdirecteur van Locatus. ‘De stagnatie van de ombouw naar woningen komt waarschijnlijk doordat de relatief makkelijke projecten zijn afgerond. Nu volgen de ingewikkelde en meer tijdrovende plannen. Wat ook niet helpt, is dat de bouw het zo druk heeft.‘ 

Slechts driehonderd winkellocaties werden in de eerste zes maanden van dit jaar verbouwd tot woning of kregen een andere bestemming, terwijl dat er in 2018 nog zo’n tweeduizend waren. Tussen januari en juli kwamen er 670 lege panden bij. In totaal staan nu 15.445 gebouwen leeg; circa 7 procent van alle gebouwen. ‘Als de markt de leegstand niet langer kan oplossen, zou de overheid moeten ingrijpen,’ zegt Slob. 

Kaalslag

De meeste leegstand is te vinden in middelgrote winkelcentra, zij krijgen de beschikbare ruimte nauwelijks nog gevuld. In de binnenstad vinden lege winkelpanden gemakkelijker een nieuwe bestemming, al is ook hier een lichte stijging van leegstand waarneembaar. Dat komt vooral doordat winkeliers in kleine steden moeite hebben het vol te houden. Veel grotere binnensteden bleef een kaalslag van de winkelstraat bespaard.

In de afgelopen vier jaar verloren steeds meer winkels de concurrentiestrijd van de webshops. De winkels trokken nog wel klanten, maar veel van hen bestelden hun producten online.  Dit jaar gingen grote winkelketens als CoolCat en Intertoys kopje onder.  Het tanende aantal fysieke winkels leidde tot leegstaande panden. Aanvankelijk kon huizenbouw de leegstand tegenhouden, maar sinds dit jaar is dat niet langer het geval.

Meer woningbouw

Dat dit jaar minder oude winkelpanden zijn verbouwd tot woning, betekent slecht nieuws voor huizenjagers. In Nederland heerst nog altijd een grote woningnood. Om die te verlichten, lanceerde minister Kajsa Ollongren dit jaar ambitieuze plannen om de wooncapaciteit in vijf stadsregio’s flink te vergroten.

Rond Amsterdam komen er liefst 230 duizend huizen bij. In de regio Rotterdam-Den Haag worden 100 duizend extra woningen gebouwd. Ook Utrecht, Eindhoven en Groningen staat een uitbreiding te wachten: Ollongren mikt daar op respectievelijk 67 duizend, 27 duizend en 20 duizend nieuwe huizen. Haar woningbouwplannen zijn mede ingegeven doordat de huidige bouwontwikkeling trager verloopt dan de minister eerder had voorzien.

Ondanks de groeiende leegstand, presteert Nederland wel beter dan de buurlanden. In België (10 procent) en het Verenigd Koninkrijk (11 procent) staan relatief meer panden leeg; het percentage in Nederland ligt op 7 procent. 

Kijken, kijken, online kopen: winkeliers lijden onder het ‘goudlokjesgedrag’ van de consument
Als winkelstraten verloederen, of iconische winkels als Intertoys dreigen te verdwijnen, vinden klanten dat jammer. Maar het komt doordat ze hun spullen vaak liever bestellen in webshops, zonder gebruik te maken van de expertise van winkeliers, tegen een prijs waarmee zij niet kunnen concurreren.

In kleine steden meer lege winkelstraten, in de grote gaat het beter
De leegstand in de winkelstraat neemt in kleine steden nog steeds toe. In grote steden profiteren de eigenaren van winkelpanden juist van de aantrekkende economie, blijkt uit onderzoek van makelaarsorganisatie NVM.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden