nieuwsStaatssecretaris Van Veldhoven

Onbewaakte spoorwegovergangen moeten binnen vijf jaar verdwijnen of bewaakt worden

Alle onbewaakte spoorwegovergangen in Nederland moeten binnen vijf jaar worden weggehaald of bewaakt. Staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur en Waterstaat) wil daarover afspraken maken met gemeenten en provincies, belangenverenigingen en ProRail. Het streven van de D66-staatssecretaris: nul doden door ongelukken op spoorwegovergangen.

Een onbewaakte spoorwegovergang in Heiloo, waar een passagierstrein op een bestelbus botste. Beeld null
Een onbewaakte spoorwegovergang in Heiloo, waar een passagierstrein op een bestelbus botste.

Dat schrijft Van Veldhoven aan de Tweede Kamer. Zij reageert daarmee op een rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV). Die concludeerde in juli dat het aantal doden op overwegen met gemiddeld elf per jaar onacceptabel hoog is. Volgens de OVV ontbrak het aan regie vanuit het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, dat sinds 2010 geen concrete doelstelling meer had voor het opruimen van onbewaakte overwegen. Het bestaan van zulke overwegen noemde de raad ontoelaatbaar in tijden van een overvol spoor met snelle treinen.

Van Veldhoven komt tegemoet aan die kritiek met een voorstel voor een convenant. Daarin wil zij met alle betrokken partijen afspreken dat de onbewaakte overwegen binnen vijf jaar zijn opgeheven of worden bewaakt met automatische spoorbomen en bellen. Ook stelt zij een landelijke bemiddelaar aan. Die moet ervoor zorgen dat de samenwerking tussen de partijen goed verloopt. 135 onbewaakte overwegen moeten op deze manier verdwijnen, zo is het plan. De afgelopen jaren werden 25 van deze overwegen opgeheven of beveiligd.

Op meerdere plekken in het land liggen omwonenden met elkaar overhoop over de oplossing voor een onbewaakte overweg. Door te procederen kunnen zij het opheffen van een overweg met jaren vertragen, waardoor de gevaarlijke situatie langer dan nodig blijft bestaan. Dat is ook het geval in Santpoort-Zuid, waar na jarenlang getouwtrek onlangs het tweede dodelijke ongeluk in tien jaar tijd plaatsvond. Van Veldhoven wil dat zulke gevallen voortaan met spoed bij een arbitragecommissie belanden. Die moet dan een oordeel vellen.

Het streven van nul doden door ongelukken op het spoor bereikt zij echter niet door alleen de onbewaakte overwegen aan te pakken. Van de twaalf dodelijke ongelukken dit jaar vonden negen plaats op een bewaakte overweg, waarvan er in Nederland ruim 1800 zijn. Van Veldhoven wil ook deze veiliger maken, onder meer beide weghelften in plaats van slechts één met spoorbomen af te sluiten of door automobilisten die het rode sein negeren te bekeuren met behulp van flitskasten.

Betonblokken en filmpjes

ProRail pleit al langer voor meer regie op het overwegdossier. De spoorbeheerder sloot deze maand nog twee gevaarlijke overwegen in Lunteren af met betonblokken in een poging een doorbraak te forceren. Via de officiële procedures kwam de spoorbeheerder er met omwonenden niet uit. ‘Het is mooi dat ook de staatssecretaris onze aanpak ondersteunt’, zegt een woordvoerder van ProRail. Voor het aanpakken van de overwegen trok Van Veldhoven eerder 64 miljoen euro uit.

Vorige week kondigde ProRail aan filmpjes van bijna-ongelukken online te plaatsen. Op deze manier hoopt de spoorwegbeheerder gemeenten en de directe omwonenden te doordringen van de gevaren van onbewaakte overwegen. Dit jaar waren er al ruim 3.600 incidenten bij overwegen, waarvan 100 bij onbewaakte. Op het eerste filmpje, dat ProRail afgelopen zaterdag online zette, is te zien hoe een fietsende jongen in Geleen twee maanden geleden ternauwernood aan de dood ontsnapt.

De taaie strijd om een onbewaakte overgang

Ondanks twee dodelijke ongevallen is nog niet iedereen in Santpoort-Zuid ervan overtuigd dat de onbewaakte spoorwegovergangen weg moeten. ‘Op andere plekken gaan ook mensen dood.’ Lees hier de reportage.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden