Onbelaste goede doelen

FONDSENWERVERS willen een betere fiscale status voor organisaties die een zogenaamd CBF-keurmerk hebben. Dat keurmerk, vandaag voor de honderdste keer verstrekt, is een door de branche zelf ontwikkeld kwaliteitszegel....

Directeur G. Bosma van de Vereniging Fondsenwervende Instellingen (VFI) heeft al met het ministerie van Financiën gesproken. De VFI haakt daarmee in op het advies dat de commissie-Moltmaker onlangs uitbracht aan de minister van Financiën.

Moltmaker boog zich over de successiewetgeving, die de belasting over schenkingen en erfenissen regelt. Een herziening van die wetgeving was in het regeerakkoord al voorzien. Schenkingen en erfenissen worden nu nog belast met tarieven die kunnen oplopen tot liefst 68 procent.

Op dit moment bestaat al de mogelijkheid voor instellingen voor een goed doel om een beroep te doen op artikel 24 van de Successiewet. Dan hoeven zij slechts 11 procent belasting te betalen. De minister kan sommige organisaties zelfs een nul-tarief geven. Bovendien kunnen de goede gevers die een artikel 24-organisatie begunstigen, hun giften aftrekken van de belasting.

De commissie-Moltmaker vindt dat systeem maar niks. Als sommige goede-doelenorganisaties geheel vrijgesteld zijn van successiebelasting, waarom andere dan niet? 'Nauwelijks te rechtvaardigen', vindt de commissie, die verder 'algehele vrijstelling' voorstelt voor 'in Nederland gevestigde kerkelijke, levensbeschouwelijke, charitatieve, culturele, wetenschappelijke of het algemeen nut beogende instellingen'.

Als dat plannetje doorgaat, wordt het voor fondsenwervers nóg belangrijker om erkend te worden door de fiscus. Op dit moment 'erkent' de Belastingdienst tamelijk simpel. Met een jaarverslag en een inschrijvingsnummer bij de Kamer van Koophandel komt een goede-doelenorganisatie al een heel eind. De Belastingdienst heeft aldus een lijst van twaalfduizend erkende organisaties verzameld.

Veel controle op de goede doelen van die twaalfduizend is er niet. Daar ziet de VFI zijn kans. Die zou dolgraag zien dat organisaties de fiscaal meest-begunstigde status krijgen op voorwaarde dat ze het CBF-keurmerk hebben. Daarmee zou dat keurmerk meteen een veel sterkere positie krijgen, en bovendien zouden malafide of klungelige fondsenwervers op die manier nog meer naar de marge worden gedrukt.

Het CBF-keurmerk werd drie jaar geleden op de markt gezet door het Centraal Bureau Fondsenwerving. Het is bedoeld voor fondsen die zich richten op een breed publiek. Directeur J. Zwartjes van het CBF denkt dat ruim tweehonderd organisaties in aanmerking komen voor het keurmerk. Als datzelfde keurmerk een functie moet krijgen als wettelijk instrument waarmee fiscale voordelen worden toegekend, zullen zich plotseling duizenden aanmelden voor zo'n etiket.

De fiscus zal zeker willen weten of de te begunstigen fondsen ook inderdaad een goed doel nastreven. In Nederland mag iedereen een fonds beginnen voor een goed doel. Je koopt een adressenbestand, stuurt een bedelbrief over het grote leed in Afrika met acceptgirootjes erbij, en koopt van de opbrengst een nieuwe Ferrari. Dat kan allemaal. Het CBF geeft zo'n organisatie weliswaar geen keurmerk, maar daar rijdt die Ferrari niet minder om.

De fiscus zit er niet op te wachten een dergelijke creativiteit te moeten belonen met een nultarief voor successierechten.

Tot nu toe kwamen dit soort praktijken nauwelijks voor, maar de laatste jaren lijkt er sprake van spelverruwing. Dat heeft zeker te maken met de enorme groei op deze markt, die volgens Zwartjes al jaren tussen de 5 en 10 procent schommelt. In 1998 werd voor zo'n 1,5 miljard gulden voor 'goede doelen' opgehaald.

Buitenlandse fondsen kwamen de markt op, met nog geliktere marketingmethodes. Er doken daarnaast ook nieuwe fondsen op die handig gebruik maakten van de merkbekendheid van bestaande instellingen (zo werden varianten gelanceerd op de Hartstichting en het Reumafonds).

De politiek begint zich inmiddels ook enigszins zorgen te maken over deze ontwikkeling. En dus is Bosma van de VFI optimistisch. Hij hoopt 'binnenkort' toezeggingen te krijgen van de nieuwe dynamische staatssecretaris van Financiën, Wouter Bos.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden