Onbekend aantal Afghaanse slachtoffers door Nederlandse bommen

Voor wie er nog aan twijfelde, Nederlandse piloten hebben de afgelopen twaalf jaar 'vele honderden bommen' afgegooid boven Afghanistan. Hierdoor is een onbekend aantal burgerslachtoffers gevallen. Dit heeft een Defensiewoordvoerder vandaag bevestigd.

Nederlandse F-16's keren terug na hun laatste operationele vlucht boven Afghanistan. Beeld anp

Morgen komen vijftig militairen van de F16-eenheid uit Afghanistan terug naar Nederland. De vier Nederlandse F16-vliegtuigen hebben op 30 juni de laatste van hun ruim duizend missies gevlogen boven Afghanistan. Door hun inzet zijn volgens Defensie mensenlevens gered, zowel van militairen als Afghaanse burgers.

Tegelijk weet Defensie niet hoeveel slachtoffers er door de bommen zijn gevallen, omdat Nederlandse militairen 'achteraf niet altijd op de grond aanwezig waren om dat vast te stellen'. Door de bommen zijn niet alleen vijandelijke strijders, maar onbedoeld ook een beperkt aantal burgers gedood, bevestigt Defensie.

De bommen van Nederlandse F16's en raketten van Apache gevechtshelikopters zijn vooral tussen 2006 en 2010 in de provincie Uruzgan afgeworpen om internationale grondtroepen in nood te helpen. In die periode schatten de Verenigde Naties dat er in heel Afghanistan iets minder dan 10 duizend burgerslachtoffers zijn gevallen. Circa driekwart van deze doden en gewonden zijn veroorzaakt door gewapende oppositiegroepen zoals de Taliban. De internationale troepenmacht ISAF en hun Afghaanse bondgenoten zijn verantwoordelijk voor circa één op de zeven burgerslachtoffers. Onder hen is een luchtaanval doodsoorzaak nummer één.

'Fly-over' om af te schrikken
De bommen zijn volgens Defensie alleen 'in het uiterste geval' afgeworpen. Doorgaans vraagt een militair die op de grond in nood is, zelf luchtsteun aan. Vervolgens heeft deze militair tijdens de aanval direct contact met de piloot om vijandelijke voertuigen, personen of locaties te identificeren. Indien mogelijk wordt eerst een 'fly-over' door een F16 gemaakt: de vliegtuigen scheren dan laag boven de grond om de vijand af te schrikken. Laatste redmiddel is een bom afgooien.

Waarom dan toch niet duidelijk is hoeveel burgerslachtoffers er daardoor zijn gevallen? 'De grondeenheid doet na zo'n aanval onderzoek naar de schade', zegt een Defensiewoordvoerder. Indien de grondeenheid van een bondgenoot is, zoals de VS, krijgt Nederland niet per se achteraf te horen hoeveel slachtoffers er zijn gevallen. 'Wij hebben dat dan niet zelf kunnen vaststellen', aldus de Defensiewoordvoerder. Hij benadrukt dat het Openbaar Ministerie 'alle wapeninzet heeft getoetst': in alle gevallen zou aan de strikte oorlogsregels zijn voldaan.

Het precieze aantal bommen en raketten dat door Nederlandse piloten is afgeworpen of afgevuurd, maakt Defensie om 'operationele redenen' niet bekend. Nederland en andere westerse landen bereiden momenteel een nieuwe militaire missie voor om het Afghaanse leger en de politie vanaf 2015 te trainen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.