'Onafhankelijkheid zal hele Catalaanse economie platleggen'

Zal de scheiding van Spanje voor Catalonië duurder uitpakken dan de Brexit voor het Verenigd Koninkrijk? Mogelijk, schrijft ING-econoom Geoffrey Minne in een rapport over de economische kosten van een Catalaanse verzelfstandiging. 'Isolationisme is gevaarlijker voor een regio met 7,5 miljoen mensen dan voor een land met 66 miljoen inwoners.'

Protestanten in Barcelona. Beeld afp
Protestanten in Barcelona.Beeld afp

De onafhankelijkheid zal Catalonië meer kosten dan de diepste economische crisis in de laatste tien jaar, zegt de Nederlandse econoom Marcel Jansen, universitair hoofddocent aan de Autonome Universiteit van Madrid. 'Zo'n besluit zal de hele Catalaanse economie platleggen.'

Catalonië heeft op het eerste gezicht een prachtige uitgangspositie om een zelfstandige staat te stichten. De waarde van de goederen en diensten die in en rond Barcelona worden geproduceerd overtreft die van landen als Finland, Portugal en Tsjechië. Voorstanders van de scheiding wijzen er ook steevast op dat Catalonië 16 miljard euro meer belastinggeld afdraagt aan Madrid dan het terugkrijgt uit de Spaanse staatskas. Als we die belastingafdracht niet meer hoeven te betalen, zijn we ook van ons begrotingstekort af en we kunnen weer investeren in onze eigen mensen en voorzieningen, zeggen de Catalanen die het Spaanse juk willen afschudden.

Met het uitroepen van de eigen natiestaat verlaat Catalonië echter niet alleen Spanje, maar ook de Europese Unie. Het nieuwe land neemt daarmee automatisch ook afscheid van de Europese interne markt en de gezamenlijke munt, de euro. Dat heeft enorme economische gevolgen, zegt econoom Jansen. De Catalaanse economie is immers sterk gericht op de export naar Spanje en de rest van Europa. Eenderde van de uitgevoerde goederen gaat naar Spanje. Van de rest gaat bijna driekwart naar EU-landen.

Vertrek naar Spanje

'Veel bedrijven, ook Catalaanse, zullen zich gedwongen voelen te vertrekken naar Spanje', voorspelt Jansen. 'Exporterende ondernemingen willen die vrije markt en gezamenlijke munt niet inruilen voor handelsbelemmeringen en onzekerheid over betaalmiddelen. Zelfs Caixabank, een symbool van de Catalaanse economie en een van de grootste banken van Spanje, zal de bescherming van de Europese Centrale Bank niet willen missen.'

De economische terugval zal zich het eerst aftekenen bij de Catalaanse consumenten, voorspelt ING. Onzeker geworden over de toekomst zullen zij de hand op de knip houden. Dat zal de middenstand pijn doen en de belangstelling van buitenlandse bedrijven voor de Catalaanse afzetmarkt doen verdampen. Mogelijk wachten de Catalanen dan ook nog financiële restricties om een kapitaalvlucht naar het buitenland te voorkomen.

De belastingdruk op de Catalanen zal bovendien toenemen, weet Jansen zeker. 'Rechtspraak, infrastructuur en veiligheid worden nu nog betaald door de Spaanse staat, niet door de regio. Ook zal een deel van de Spaanse staatsschuld (ruim 750 miljard euro, red.) toevallen aan Catalonië.'

Natuurlijk zal een zelfstandig Catalonië lid willen worden van de Europese Unie. Zo'n aanvraag zal in het beste geval zo'n tien jaar duren, voorspelt ING. De uitkomst is onzeker. De Spaanse regering heeft al aangekondigd een veto uit te zullen spreken over een Catalaans lidmaatschap. Dat zou economisch gezien het slechtst denkbare bericht zijn voor de jonge natie aan de Middellandse Zee.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden