Omweg van kort geding nodig om jongen 'grenzen en correctie' te bieden Moeder laat haar zoon (15) opsluiten

Een slag voor de veel te softe houding van de hulpverlening. Zo beschouwt A. Timmermans het resultaat van het kort geding dat zij aanspande tegen de Stichting voor Jeugd en Gezin in Alkmaar....

MIRJAM SCHOTTELNDREIER

Van onze verslaggeefster

Mirjam Schöttelndreier

RHENEN

Timmermans ziet al een jaar met lede ogen aan hoe het met haar zoon, voorheen een vwo-leerling en getalenteerd basketballer, bergafwaarts gaat. 'Mike wil niet. Hoe vaak ik dát niet van zijn gezinsvoogd heb moeten horen. Nee, natúúrlijk wil Mike niet, maar daarom heeft hij juist grenzen en correctie nodig. In de hulpverlening beslist het kind. Maar zo werkt het niet.'

Nadat haar relatie met Mikes vader was gestrand, vluchtte Timmermans vorig jaar voor haar ex Hoorn uit en probeerde in Rhenen een nieuw bestaan op te bouwen. Zoon Mike wilde niet met zijn moeder en zusjes mee, maar koos ervoor bij zijn biologische vader te blijven. Moeder zag van een afstand dat het met haar zoon niet goed ging: hij spijbelde op school, en ging blowen en drinken. Daarom wendde zij zich tot de Raad voor de Kinderbescherming. Timmermans: 'Uit het onderzoek van de raad bleek dat hij een gestructureerde omgeving nodig had, die zijn vader hem niet kan bieden.'

Met het oog op de noodzakelijke hulpverlening ging moeder in maart akkoord met een ondertoezichtstelling (ots), waardoor haar eigen wettelijk gezag werd ingeperkt. Mike kreeg een gezinsvoogd van de stichting in Alkmaar toegewezen. Als 'onhandelbare' scholier werd hij in janauri vorig jaar van school gestuurd. Maar het lukte de gezinsvoogd vervolgens niet hem elders onder te brengen.

'Mike komt nergens opdagen, gooit de kont tegen de krib, het interesseert hem allemaal niks', aldus Timmermans. Intussen gaat Mike maar niet naar school. En de incidenten rijgen zich aaneen. Een leraar werd al met een mes bedreigd, een man op straat mishandeld, de voogd kreeg een vuistslag en er werd het een ander gestolen.

'Het ergste vind ik dat zijn gedrag wordt vergoelijkt', zegt Timmermans.'De voogd wil niet te hard optreden, omdat Mike het moeilijk heeft. Het gaat maar om een paar onderbroeken die hij heeft gestolen, zegt hij zelf. Kennelijk telt niet dát je steelt, maar wát je steelt. De maatschappij werkt zo zelf in de hand dat het met jongeren mis gaat. Mike gaat heus wel mee met die normvervaging, die kijkt gewoon waar de grens ligt.'

Volgens W. Marcelus, adjunct-directeur van de Stichting voor Jeugd en Gezin, had de gezinsvoogd wel degelijk een traject uitgezet om Mike via de dagbehandeling in een gewone inrichting geplaatst te krijgen. 'Als herstel van de gezinsverhoudingen er niet in zit - wat blijkt uit het feit dat Mike niet naar Rhenen wilde - is het te verdedigen dat de gezinsvoogd zich op de jeugdige concentreert.'

Timmermans: 'Ik begrijp best dat Mike boos op me is, maar ik acht het heel wel mogelijk dat op den duur de gezinsverhoudingen worden hersteld. Hulpverleners willen vriendjes zijn, kiezen te gemakkelijk de kant van het kind. Ik begrijp ook niet dat zijn vader, die de kinderen nooit heeft erkend, zo'n belangrijke rol kreeg van de gezinsvoogd. Ik heb me heel erg machteloos gevoeld. Ik had als moeder gefaald, en moest me er verder maar buiten houden, zo voelde het.'

J. Jonkers, jurist bij de Vedivo, het overkoepelend orgaan van voogdijinstellingen, beschouwt het kort geding als 'winst'. Via de omweg van een kort geding, heeft Timmermans haar onvrede over de hulpverlening aan de kaak gesteld. 'Het is heel goed dat een ouder actie onderneemt wanneer hij vindt dat de verantwoordelijke voogdij-instelling de situatie niet goed inschat. Laat het beleid maar door een rechter toetsen. De jongen kan altijd zelf later nog met een schadeclaim op de proppen komen, als hij het niet goed vond. Ik vind dit een positieve ontwikkeling.'

Hoewel hij blij is met het resultaat, is Timmermans' advocaat M. de Witte niet juichend over de juridische omweg die nodig was: 'In feite heeft de president in Alkmaar een deal voorgesteld; het voogdijbeleid is hier niet echt getoetst. '

Sinds de wetswijziging van eind 1995 ligt de verantwoordelijkheid voor het voogdijbeleid niet meer bij de kinderrechter, maar bij de voogdij-instellingen. Voorheen besliste de kinderrechter uiteindelijk wat er moest gebeuren, maar sprak hij ook recht bij conflicten. Dat druiste in tegen het beginsel van onafhankelijke rechtspraak, en daarom werd tot de recente wetswijziging besloten.

De Witte vindt dit wel een verbetering, maar hij betreurt het dat Timmermans zich niet rechtstreeks tot de kinderrechter kon wenden, terwijl ze bij de gezinsvoogd ook niet verder kwam. Die liet in feite iets na, maar tegen die nalatigheid kon zij noch de kinderrechter ingaan. De kinderrechter is van actief nu 'lijdelijk' geworden en kan slechts achteraf oordelen over wat de voogdij-instelling heeft besloten.

De Witte: 'We zaten aan het eind van wat met het jeugdrecht kan. Het kort geding is een algemeen middel om een oplossing te vinden in een conflict. Via deze omweg is nu afgedwongen dat de gezinsvoogd bij de kinderrechter een machtiging aanvraagt voor plaatsing in een gesloten inrichting.'

Mike heeft zich gisteren niet gemeld bij de dagbehandeling van het CAD, zoals wel was afgesproken. Volgende week donderdag is zijn laatste kans. De gezinsvoogd heeft aangekondigd hem desnoods zelf op te halen. 'Dat wordt agressie', verzucht Timmermans. Maar nu is in elk geval zeker dat een gesloten inrichting volgt. 'Het is vreselijk om je kind te laten opsluiten. Maar gebeurt er weer niks, dan spannen we opnieuw een kort geding aan. We hebben al een jaar verloren.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden