Omvangrijke fraude met sofinummers

Duizenden illegalen frauderen met sofinummers, blijkt uit onderzoek van het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV). De nieuwe staatssecretaris van Sociale Zaken, Mark Rutte (VVD), gaat hiertegen keihard optreden....

De omvang van sofinummermisbruik is onduidelijk. Volgens het UWV hebben minimaal 7995 illegalen samen 13 duizend banen. Daarbij maken ze gebruik van maar enkele honderden sofinummers.

Via sofinummers van overleden personen, geëmigreerde Nederlanders en remigranten weten illegalen toegang te krijgen tot de arbeidsmarkt en gebruik te maken van sociale voorzieningen. De illegalen kopen of huren sofinummers, maar er wordt ook gebruik gemaakt van gestolen en vervalste documenten.

Woensdag maakte het UWV de uitslag van zijn anderhalf jaar durend onderzoek bekend. Doel daarvan was erachter te komen welke vormen van sofinummerfraude er eigenlijk bestaan en hoe de fraude precies in zijn werk gaat.

Over de omvang van het misbruik wil het UWV niets kwijt, want die is niet onderzocht. Volgens staatssecretaris Rutte is de fraude zeer omvangrijk. Het rapport had hij woensdag echter nog niet gelezen.

Niet alleen illegalen, die een duidelijk motief hebben voor het sofinummermisbruik, maar ook legale inwoners van Nederland frauderen met het sociaal en fiscaal nummer, blijkt uit het onderzoek. Zij verkopen of verhuren hun documenten of lenen die uit aan familie of vrienden. Daardoor ontstaan merkwaardige situaties, zegt een woordvoerder van het UWV. 'Iemand die in het buitenland zit en zijn nummer heeft verkocht aan een illegaal, bouwt AOW op en kan als hij ziek is overvliegen om in Nederland gebruik te maken van de gezondheidszorg.'

Een deel van de legale Nederlanders die het UWV in zijn onderzoek noemt, is betrokken bij de fraude doordat zij zijn opgelicht. Hun papieren zijn bij een inbraak meegenomen, of uit de brievenbus gevist. Het UWV trok 1095 meldingen van misbruik na. Dat onderzoek is nog niet afgerond, maar in zeker 1043 gevallen is fraude geconstateerd. Ook mensen die hun sofinummer willens en wetens verkopen, kunnen echter melding maken van misbruik.

In het onderzoek zijn verder actieve sofinummers van overledenen aangetroffen, in kleine aantallen.

Daarnaast werd duidelijk dat vervalste sofinummers meestal voorkomen in combinatie met een vals identiteitsbewijs. Van de 134 onderzochte sofinummers waarmee drie of meer dienstverbanden waren aangegaan, bleek in zeker 43 gevallen sprake van oneigenlijk gebruik. Vaak werd het sofinummer gebruikt door meerdere personen.

Het UWV wil de fraude nader onderzoeken. Ook pleit het voor een loket waar werkgevers de papieren van hun (toekomstige) werknemers kunnen controleren. 'Onvoorstelbaar', noemt het UWV de huidige privacywetgeving. 'Het is nauwelijks te controleren of iemand de rechtmatige eigenaar van een sofinummer is.'

Dat zal niet lang meer duren, zegt staatssecretaris Rutte. 'Deze nieuwe regering zal daarvoor wetgeving invoeren.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.