Omstreden president Tsjetsjenië Kadyrov zegt af te treden, onduidelijk of hij dat ook echt doet

Ramzan Kadyrov, de omstreden leider van de Russische deelrepubliek Tsjetsjenië, heeft maandag laten weten dat hij bereid is om af te treden. 'Dat is mijn droom', zei hij in een vraaggesprek met de Russische televisie. 'Ik geloof dat het tijd is voor veranderingen in Tsjetsjenië.' Maar het is onduidelijk of de 41-jarige Tsjetsjeense president werkelijk van plan is op te stappen.

De Wit-Russische president Alexander Loekasjenko (L) schudt de hand van de Tsjetsjeense president Ramzan Kadyrov tijdens een ontmoeting in Minsk.Beeld epa

Kadyrov werd elf jaar geleden door president Poetin benoemd als opvolger van zijn vader Achmad, die in 2004 door Tsjetsjeense rebellen werd opgeblazen. De jonge president kreeg van Poetin de opdracht de laatste restjes van de rebellenbeweging op te ruimen, terwijl Moskou miljarden pompte in de wederopbouw van de door twee oorlogen verwoeste republiek.

Privéleger

Met steun van Kadyrov en diens groeiende privéleger wist Poetin de opstand in de Kaukasus te onderdrukken, maar de prijs die Moskou daarvoor betaalde is dat Tsjetsjenië veranderde in het privédomein van Kadyrov. Die bouwde een strijdmacht op die tienduizenden - volgens sommige schattingen zelfs tachtigduizend - leden telt.

Volgens Russische oppositiebladen zou Kadyrov zijn privéleger in stand houden door de subsidies uit Moskou af te romen. Een andere bron van inkomsten zou het door zijn moeder beheerde Achmad Kadyrov-fonds zijn. Dat is in naam een charitatieve instelling waarin Tsjetsjeense overheidsambtenaren en zakenlieden 'vrijwillig' een deel van hun inkomsten zouden moeten storten.

Kadyrov wordt ervan beschuldigd dat hij een schrikbewind uitoefent in de Kaukasusrepubliek. Critici van het bewind worden opgepakt, gemarteld en soms vermoord. De afgelopen jaren is een hele reeks vijanden van Kadyrov vermoord, onder wie de journaliste Anna Politkovskaja die uiterst kritische stukken over de Tsjetsjeense leider en president Poetin had
geschreven.

In 2009 werd Natalja Estemirova, een mensenrechtenactiviste die onderzoek deed naar de verdwijningen en martelingen onder het bewind van Kadyrov, bij haar huis in de Tsjetsjeense hoofdstad Grozny ontvoerd en vermoord. Wie er achter de moord zat, is nooit opgelost.

Demonstranten gaan in 2016 de straat op om hun steun aan Kadyrov te tonen.Beeld afp

Geruchtmakende moord

De meest geruchtmakende moord was die op de Russische oppositieleider Boris Nemtsov, die twee jaar geleden vlak bij het Kremlin werd doodgeschoten. Een van de daders was tot kort voor de aanslag plaatsvervangend commandant van het beruchte 'Noord Bataljon', een Tsjetsjeense politie-eenheid die als de persoonlijke garde van president Kadyrov geldt. Eerder dit jaar werden de vijf Tsjetsjenen die bij de moord betrokken waren in Moskou tot lange gevangenisstraffen veroordeeld, maar onduidelijk bleef wie de opdracht voor de moord had gegeven.

In het televisie-interview ontkende Kadyrov opnieuw dat Tsjetsjenië ook maar iets te doen had met de moord op Nemtsov, een van zijn felste critici. Volgens hem zouden de vijf veroordeelde Tsjetsjenen onschuldig zijn.

Enkele maanden geleden had Kadyrov al eens gezegd dat hij bereid is zijn functie neer te leggen en naar Jeruzalem te gaan om daar 'de Al-Aksa moskee te beschermen'. Maar het Kremlin liet maandag weten dat er voorlopig geen verzoek van Kadyrov ligt om hem uit zijn functie te ontheffen. 'Ramzan blijft het huidige hoofd van de republiek', zei Dmitri Peskov, de woordvoeder van Poetin.

Het Kremlin zit niet te wachten op het vertrek van Kadyrov, zeker niet nu het gevaar dreigt dat Tsjetsjeense strijders die zich bij de terreurgroep Islamitische Staat hebben aangesloten, terugkeren naar de Kaukasus.

Tsjetsjeense moeders: 'Haal onze kinderen uit het kalifaat'
Tsjetsjenië is druk bezig vrouwen en kinderen van IS-strijders terug te halen uit Syrië en Irak. Een van hen is de Russische Iman met haar drie zoontjes. Op een binnenplaatsje in Grozny vertelt ze urenlang heel kalm over de bommenregens, de massagraven en de instorting van het kalifaat.

'Tsjetsjenië is een soort Islamitische Staat in Rusland geworden'
Het is nog 24 uur tot de presentatie als Ilja Jasjin het bureau van oppositiepartij RPR-Parnas op politiebevel moet verlaten. Een anonieme bommelding, het viel te verwachten. De jonge politicus wordt voortdurend bang gemaakt sinds hij de presentatie van 23 februari aankondigde.

Roeslan ontvluchtte Tsjetsjenië uit angst voor razzia's tegen homo's
De Tsjetsjeense autoriteiten ontkennen stellig dat er in de Russische deel republiek razzia's tegen homo's worden gehouden. De gevluchte homo Roeslan vertelt - op een geheime plek - een ander verhaal. 'Met een klap brak hij mijn rib.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden