Omstreden gasleiding van Rusland naar Duitsland nu ook inzet van strijd tussen Europa en VS

Plotseling is het toch al omstreden project Nord Stream 2, de nog te bouwen gasleiding van Rusland naar Noord-Duitsland, nu ook inzet van een strijd tussen Europa en de Verenigde Staten. Amerika wil het project treffen met sancties. De bouw van het voor vooral Duitsland belangrijke project komt daardoor op losse schroeven te staan.

Deel van de Nord Stream 1. Beeld epa

De politieke leiders van het Amerikaanse Congres slaagden er eind vorige week in overeenstemming te bereiken over een nieuw pakket van sancties tegen Rusland. Rusland wordt al getroffen door Amerikaanse en Europese sancties sinds het de Krim bezette en in 2014 inlijfde. De Amerikanen willen Rusland ook straffen voor hun bemoeienis met de laatste presidentsverkiezingen. Het Huis van Afgevaardigden zal morgen over de sanctieplannen stemmen.

Nord Stream 1 levert al jaren tot 55 miljard kubieke meter gas aan vooral Duitsland. Nord Stream 2, die net als zijn voorganger in de Oostzee zou moeten komen, zou nog eens die hoeveelheid kunnen vervoeren. Nu heeft het Russische Gazprom al een marktaandeel van meer dan 30 procent, en naarmate Groningen minder gas levert, zal Gazproms marktaandeel alleen maar groeien.

Tot nu toe slaagden Europa en de Verenigde Staten erin samen op te trekken bij het treffen van sancties. Maar nu Nord Stream in het spel wordt betrokken, lijkt iedereen ruzie te hebben met iedereen. De woordvoerder van de Europese Commissie, Margaritis Schinas, hield zich maandag dan ook nadrukkelijk op de vlakte toen hem werd gevraagd naar de Amerikaanse plannen: 'We volgen dit proces met grote belangstelling, want het kan effecten hebben op onze energiezekerheid', was zijn krachtigste uitspraak.

De Baltische staten en vooral Polen moeten niets van de nieuwe leiding hebben. Zij vrezen dat hun functie als doorvoerland van gas naar West-Europa nog verder wordt ondermijnd, en dat ze daardoor geen garantie meer hebben dat Rusland hen gas blijft leveren. In 2009 staakte Rusland de levering via Oekraïne, waardoor Bulgarije en Griekenland ook meteen zonder verwarming zaten. Zij zijn bang dat hen overkomt wat ook Oekraïne dreigt te gebeuren: dat Rusland zijn gas makkelijk via andere kanalen naar zijn kapitaalkrachtigste klanten kan transporteren.

Maar Duitsland kan niet wachten tot de leiding er ligt. Duitsland wordt de grootste afnemer van het te transporteren gas. Duitslands voormalige bondskanselier Gerhard Schröder is president-commissaris van het consortium van Nord Stream 2.

Enkele Europese maatschappijen, waaronder Shell, Uniper en Engie, zouden aandeelhouder worden in het project, maar door het gekrakeel van de Polen hebben ze zich enkele maanden geleden teruggetrokken. Nu zijn ze alleen nog bereid de helft van de benodigde investering van 10 miljard dollar te financieren met leningen. Maar als ze daardoor bevattelijk worden voor de sancties van de Amerikanen, zal ook dat mogelijk niet doorgaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden