Nieuws

Omstreden eerbetoon: ‘ongrijpbare’ Britse oud-premier Tony Blair wordt geridderd

Tony Blair wordt Sir Tony. De oud-premier is de bekendste persoon op een lijst met Britten die geridderd zullen worden. Het eerbetoon is omstreden vanwege Blairs beslissing in 2003 om mee te doen aan de Irak-oorlog. Dat besluit werd genomen op dubieuze gronden, en bezorgde hem de naam een ‘verrader’ te zijn.

Patrick van IJzendoorn
De Britse oud-premier Tony Blair mag zich straks Sir Tony noemen.  Beeld AFP
De Britse oud-premier Tony Blair mag zich straks Sir Tony noemen.Beeld AFP

Het is een gebruik dat Britse premiers na hun aftreden een titel krijgen. Zo kreeg Margaret Thatcher een plekje in het Hogerhuis als Lady Thatcher, en mag John Major zich al jaren Sir John noemen. Meestal zit er wel een tijdspanne tussen het aftreden en de onderscheiding, maar bij Blair was deze wel erg lang. Het is alweer veertien jaar geleden dat hij zich genoodzaakt zag zijn ambtswoning Downing Street 10 te verlaten, waar hij tien jaar had gewoond. Hij vertrok onder grote druk van zijn rivaal en opvolger Gordon Brown.

De in 1997 aangetreden Blair genoot in de eerste helft van zijn premierschap een grote populariteit in binnen- en buitenland, maar dat veranderde in 2003 toen hij George Bush jr. volgde in diens militaire campagnes in Afghanistan en Irak. Vooral laatstgenoemde beslissing wordt hem tot op de dag van vandaag nagedragen, wat een politieke comeback onmogelijk heeft gemaakt. Bush – en met hem ook Blair – voerde als reden voor de invasie van Irak de aanwezigheid van ‘massavernietigingswapens’ aan. Die bleken niet te bestaan. De linkervleugel van Blairs eigen Labour Partij ziet hem daarom als een verrader, en zelfs een oorlogsmisdadiger.

Gelei aan de muur

Blair heeft zich de afgelopen jaren uitgelaten tegen de Brexit, wat de beslissing van Boris Johnson om zijn voorganger een hoge eer toe te kennen des te opvallender maakt. Als journalist heeft Johnson de Labourleider geregeld bespot. ‘Blair is een mengeling van Harry Houdini en een ingevet biggetje’, schreef hij ooit in The Daily Telegraph, ’zijn ongrijpbaarheid is bovenmenselijk. Het vastpinnen van Blair is alsof je gelei aan een muur probeert te hangen.’

Toch bestond er binnen Conservatieve kringen bewondering voor Blair, onder meer bij oud-premier David Cameron. De huidige Labourleider Keir Starmer heeft zijn partijgenoot en voorganger meteen gefeliciteerd met zijn onderscheiding, wat niet goed zal vallen bij Starmers voorganger Jeremy Corbyn, uit de uiterste linkervleugel van de partij.

Op de lijst van aanstaande ‘ridders’ staan ook Chris Whitty en Jonathan Van-Tam, de twee voornaamste corona-adviseurs van de regering. De actrice Joanna Lumley krijgt een ‘damehood’, de vrouwelijke versie van een ridderschap. Ze dankt die vooral aan haar inzet voor de Gurkha's, Nepalese soldaten die dienen in het Britse leger. De hoogste onderscheiding gaat ook naar Valerie Amos, die daarmee de eerste zwarte Dame uit de geschiedenis wordt. Deze Labour-politicus bezet reeds de titel Barones, die haar toegang bood tot het Hogerhuis.

Scary Spice

Melanie Brown, ‘Scary Spice’ uit de Spice Girls, zal worden verheven tot de Most Excellent Order of the British Empire vanwege haar liefdadigheidswerk. Tennisster Emma Raducanu krijgt dezelfde erkenning, een beloning voor het onverwachts winnen van de US Open.

De onderscheidingen worden toegekend en uitgereikt door de koningin, maar de voordacht van de namen is in handen van een regeringscommissie. Vanuit het koningshuis zelf zal het voorstel zijn gekomen om Camilla, de vrouw van kroonprins Charles, tot Lady of the Order of the Garter te verheffen. Dat duidt erop dat er plannen bestaan om haar, na de dood van Elizabeth, koningin te laten zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden