Omstreden Aristide in Haïti beëdigd

In Port-au-Prince is Jean Bertrand Aristide woensdag onder protest van de oppostie beëdigd als president van Haïti. Eind november won de 47-jarige Aristide de presidentsverkiezingen met meer dan 90 procent van de stemmen, nadat alle andere kandidaten zich hadden teruggetrokken....

Tot aan de vooravond van de beëdiging heeft de oppositie onderhandelingen gevoerd met Aristide over nieuwe verkiezingen, maar dat overleg is gestrand. Aristide was niet van plan in een drie-koppige tussenregering plaats te nemen die per decreet tot de volgende verkiezingen in 2002 zou regeren. De vijftien oppositiepartijen weigeren de nieuwe regering te accepteren en benoemden dinsdag een eigen kandidaat, de 75-jarige advocaat en mensenrechtenactivist Gerard Gourgue, als tijdelijk president van een alternatieve regering.

Veel landen en internationale organisaties, waaronder Frankrijk en de Europese Unie, lieten verstek gaan bij de beëdiging uit protest tegen 'het controversiële electorale proces', aldus een woordvoerder van de Franse regering. De Verenigde Staten stuurden de ambassadeur, omdat er in dat land toch hoop bestaat dat Aristide orde zal weten te scheppen in de politieke chaos.

In december zond Aristide een brief aan Bill Clinton, waarin hij zijn plan voor de toekomst ontvouwde. De nieuwe president George W. Bush heeft beloofd een geloofwaardig verkiezingscomité te installeren en de democratie te verstevigen, mensenrechten te beschermen, politie, leger en justitie te professionaliseren en de drugstransporten in te perken. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Powell noemde het een 'gepaste koers', maar hij sloot niet uit dat 'we nog puntenaan de lijst willen toevoegen'.

De Verenigde Naties beëindigden dinsdag hun missie in Haïti, onder meer omdat de VN in 'het klimaat van politieke onrust' niet goed kan functioneren, aldus secretaris-generaal Kofi Annan. De VN, die in 1995 een grote vredesmacht in het land stationeerden, hebben de laatste jaren tevergeefs geprobeerd politieagenten op te leiden en de naleving van de mensenrechten in de gaten te houden. Gebrek aan financiering is een andere reden voor het niet verlengen van het VN-mandaat.

Van de Haïtianen leeft 80 procent onder de armoedegrens, Haïti is daarmee het armste land van het westelijk halfrond. Het is voor een belangrijk deel afhankelijk van buitenlandse hulp, maar de Amerikanen zijn voorlopig niet van plan direct steun aan de regering te geven. Ook de Inter-American Development Bank en de Wereldbank hebben leningen stopgezet in afwachting van Aristides beleid.

Aristide is een sleutelfiguur in de nog jonge democratische geschiedenis van Haïti. In 1991 was Jean-Bertrand Aristide, die als bevrijdingstheoloog in de sloppenwijken actief was, de eerste democratisch gekozen president van het land. Hij zou na de gevreesde dictatuur van de Duvalier-familie het land voorspoed brengen. Na acht maanden werd Aristide al door het leger afgezet. In 1994 werd hij door de VS weer in het zadel geholpen en twee jaar later gaf hij de presidentiële sjerp over aan zijn politieke vriend René Preval.

Tijdens de rechtstreeks op de televisie uitgezonden beëdiging gaf Preval de sjerp weer terug aan Aristide, die campagne voerde met de slogan 'Vrede in de maag, vrede in het hoofd'.

De Lavalas-partij had er bewust voor gekozen de beëdiging op 7 februari te laten plaatsvinden. Op die dag in 1986 werd dictator Jean-Claude Duvalier verdreven.

Honderden Haïtianen vierden bij het parlementsgebouw feest, al was dáár niets van de ceremonie te zien. Maar veel Haïtianen hebben geen elektriciteit, laat staan een tv-toestel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.