Omgekeerde wereld in de piratenstad

De afspraak met de Marokkaanse fundamentalisten is vóór de gevangenis van Salé. Die blijkt een beetje beroemd. In november 1992, meldt het naslagwerk The World Year Book, sloeg de Marokkaanse politie hier een demonstratie uiteen van vakbondsmensen die de vrijlating eisten van hun leider....

De taxi stopt. De gevangenis ligt verscholen achter een hoge grijze muur. Een man met een baard komt aangesneld. Hij glimlacht en stelt zich voor als Fathallah Arsalane.

Hij voert me mee langs identieke vierkante blokken flats. Een buurt voor de middenklasse, vertalen de hersenen. Fathallah vertelt dat hij de echtgenoot is van Nadia Yassine en dus de schoonzoon van sjeik Abdeslam Yassine, de bejaarde islamistische leider die al sinds 1989 huisarrest heeft. Diens beweging Al Adl Wal Ihsan is verboden. Volgens Marokkaanse kranten en deskundigen is dochter Nadia zijn gedoodverfde opvolger.

Bij een van de flatblokken gaan we de trap op. Fathallah stelt me voor aan Nadia. Ze is gekleed in een zwarte djellaba, een vormloze jurk tot aan de enkels. Een donkerblauwe hoofddoek bedekt het haar. We betreden het woonvertrek, een ruime kamer met lage banken tegen alle muren. Aan de wand hangt een kunstwerk, een citaat uit de Koran. 'Dat heb ik gemaakt', zegt Nadia die beeldende kunst en politicologie heeft gestudeerd.

'In Marokko doen we in de kamer onze schoenen uit', zegt ze. Ik zet mijn stoffige sandalen bij de deur en enigszins beschaamd probeer ik mijn voeten onder mijn tas aan het zicht te onttrekken.

Het interview. Regelmatig valt Nadia haar man in de rede om zaken te verduidelijken. Ze is scherp en beleefd. Op de vraag hoe hun verboden beweging de mensen bekeert, zegt ze: 'Ik denk dat meneer wat moeite heeft met het Frans. Want natuurlijk bekeren wij niet in een land waar iedereen moslim is.'

Na een uur begint Fathallah bezorgd op zijn horloge te kijken. Hij moet weg. 'Ga maar', zegt Nadia. 'Nee, meneer Fred, u kunt nog wel even blijven. Meneer Fred is heel vriendelijk, nietwaar Fathallah?'

Fathallah verdwijnt. Er komt muntthee en cake. Het interview is voorbij en Nadia wil van alles weten. Wat mijn religie is. Welke religie mijn ouders hebben. Hoe het kan dat een katholieke man en protestantse vrouw met elkaar trouwen en hun zoon niet-religieus opvoeden.

Ze vertelt over haar vader, dat hij zijn religieuze scholing heeft gehad aan een soefi-college. Soefi is een aan de islam verwante stroming die vooral de spirituele kanten van het geloof benadrukt. We nemen nog een kop muntthee.

De bel klinkt. Twee vriendinnen van Nadia komen binnen. Een van hen werkt bij een apotheek en vertelt verontwaardigd dat Marokko het potentieverhogende middel Viagra al is gaan verkopen voordat er onderzoek is gedaan naar eventuele bijwerkingen.

De ander draagt een rode hoofddoek en een bruine djebella. Ze doet denken aan de Ierse zangeres Sinead O'Connor, met pikzwarte ogen, rood aangezette lippen en een fijn, bleek gezicht. Zodra ze het woord Holland hoort zegt ze lachend: 'Ken je Grotius?' De G komt schavend tussen tong en huig naar buiten.

Grotius? Natuurlijk, Hugo de Groot, de beroemde Nederlander die leefde in de zeventiende eeuw. 'Daarover leren wij bij onze studie rechten. Ggggrotius.' Ze schatert het uit.

Het loopt tegen achten. Moe van al dat Frans, die islam en Ggggrotius wil ik wat eten. Maar waar vind ik een taxi in dit doolhof van identieke flats? Sinead ontbloot haar voeten en stapt in smalle, lichtbruine schoenen met een hakje. Nadia lacht: 'Dit is de omgekeerde wereld, een moslimvrouw die een man naar de taxi brengt.'

We lopen over straat, langs de flats en cafés. Sinead vertelt over Salé, dat het eeuwen een piratenstad was. Er hangt een loom makende warmte. De problemen met de fundamentalisten, Nadia's toekomstige leiderschap over een verboden beweging en het dreigende geweld lijken een luchtspiegeling.

We slenteren langs een taxistandplaats. Lege taxi's rijden voorbij. Ten slotte houdt ze er een aan. 'Het kost drie dirham naar Rabat', lacht ze en geeft een hand.

Fred de Vries

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.