Ombudsman: 'Ziekenhuisrekeningen onbegrijpelijk'

Ziekenhuisrekeningen zijn voor burgers ondoorgrondelijk, inconsequent en de prijzen soms onverklaarbaar hoog, constateert de Nationale Ombudsman op basis van eigen onderzoek. Voorafgaand aan een medische behandeling kan vrijwel geen enkel ziekenhuis patiënten vertellen hoeveel zij kwijt zullen zijn.

Beeld anp

Zo meldde zich een vrouw bij de ombudsman die overwoog zich te laten steriliseren - een behandeling die niet vanuit de basisverzekering wordt vergoed. Haar gynaecoloog kon vooraf geen concretere schatting maken dan dat het 'ergens tussen de 1.000 en 2.000 euro' zou gaan kosten. Nadat de behandeling zonder complicaties was uitgevoerd, kreeg de patiënte een rekening van bijna 2.200 euro.

Het is maar een van de ruim driehonderd klachten die de Nationale Ombudsman en de Consumentenbond tussen november 2013 en april 2014 binnenkregen op hun gezamenlijke meldpunt over onduidelijke declaraties in de zorg. Dat meldpunt werd geopend nadat eerder in 2013 ophef was ontstaan over 'oorsmeergate': een Volkskrant-lezer meldde dat hij voor het uitspuiten van zijn oren een rekening had ontvangen van 1.066 euro.

Snelverdiener

Zijn ziekenhuis bleek niet de enige snelverdiener. Zo vervoegde zich bij het meldpunt een patiënte die na een bezoek van 10 minuten aan de gynaecoloog een rekening kreeg van 1.990 euro. Een consult zou volgens de zorgverzekeraar slechts 180 euro mogen kosten. Waar de rest van het bedrag dan voor was bestemd, kon niemand de patiënte goed uitleggen. De kosten zouden zijn voor 'het gebouw en de middelen', aldus het ziekenhuis.

Volgens waarnemend ombudsman Frank van Dooren ondermijnen dit soort kwesties de solidariteit en het vertrouwen in de gezondheidszorg. Het ingewikkelde declaratiesysteem met 'diagnose behandelcombinaties' (dbc's) is zelfs voor professionals nauwelijks te begrijpen, constateert hij in zijn rapportage. Ziekenhuizen hebben steeds vaker hulp nodig van een gespecialiseerd bureau om hun declaratieverkeer af te handelen. Laat staan dat een gewone burger er nog iets van snapt.

Taxiritten

Wie kan bijvoorbeeld verklaren waarom de kersverse ouders van een tweeling twee verschillende prijzen moesten betalen voor twee dezelfde ambulanceritten? Vanwege complicaties bij de bevalling werden zij vanuit Arnhem naar het ziekenhuis in Utrecht gereden. De rit terug van Utrecht naar Arnhem bleek 300 euro duurder dan de heenreis. Ook na herhaaldelijke telefoontjes kon niemand de ouders uitleggen waar dat verschil hem in zat.

In reactie op de conclusies van de ombudsman stelt minister Schippers van Volksgezondheid dat het bij veel zorgvragen 'bijna onmogelijk' is om patiënten vooraf inzicht te geven in de kosten van een medische behandeling. Dat bleek ook tijdens een onderzoek van de Consumentenbond, dat 95 ziekenhuizen vroeg om een prijsopgave van drie veelvoorkomende behandelingen. In de meeste situaties kwam er geen duidelijk antwoord.

Jaar van de transparantie

Schippers heeft 2015 uitgeroepen tot 'het jaar van de transparantie' in de zorgkosten. Zorgverleners worden verplicht rekeningen af te leveren die voor de leek te begrijpen zijn. Maar voor de Nationale Ombudsman is dat onvoldoende. Hij wil dat de overheid zich meer inspant zodat patiënten ook al vooraf duidelijkheid hebben over de prijs van een behandeling en welk deel daarvan zij uit hun eigen risico moeten betalen.

'Voor een kostenbewuste houding van burgers is inzicht in zorgkosten vooraf essentieel, omdat marktwerking in de zorg erop is gebaseerd dat zij zelf rationele keuzes maken', stelt Van Dooren. 'Maar de hiervoor benodigde informatie is in de praktijk niet voldoende beschikbaar of inzichtelijk.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden