nieuws johan van laarhoven

Ombudsman: onzorgvuldig handelen in zaak tegen coffeeshopbaas

Het OM, het ministerie van Veiligheid en Justitie en de politie hebben ‘onzorgvuldig’ gehandeld in de zaak tegen de Nederlandse coffeeshopbaas Johan van Laarhoven. Dat concludeert de Nationale Ombudsman: door het handelen van deze instanties belandden Van Laarhoven en zijn Thaise vrouw in Thailand in de gevangenis, waar ze een jarenlange celstraf uitzitten.

Voormalig coffeeshopbaas Johan van Laarhoven (l) in Thailand. Beeld Justiceforjohan.nl

Van Laarhoven en zijn vrouw zitten al bijna vijf jaar vast in Bangkok, onder zware omstandigheden. Hij had vier coffeeshops in Tilburg en Den Bosch en verhuisde in 2011 met het geld dat hij had verdiend naar Thailand. Dat jaar begon de Nederlandse justitie ook een onderzoek naar hem, omdat het vermoeden bestond dat in de shops Van Laarhoven veel meer drugs waren opgeslagen dan toegestaan. Ook zou hij zwart geld in Thailand hebben witgewassen door onroerend goed te kopen.

Omdat het rechtshulpverzoek aan Thailand niet echt opschoot, opperde justitie per brief aan de Thaise collega’s om een eigen onderzoek te starten tegen Van Laarhoven. Het resultaat was dat hij werd opgepakt als leider van een internationale bende van drugssmokkelaars en veroordeeld werd tot 20 jaar cel. Zijn vrouw werd veroordeeld als medeplichtige. Dat kwam onder meer doordat de Nederlandse justitie in de brief tegen de Thaise collega’s over de rol van Van Laarhovens vrouw gelogen heeft. Zij werd ook bestempeld als verdachte, terwijl tegen haar helemaal geen onderzoek liep in Nederland.

‘Ongeloofwaardig’

Van Laarhoven had een klacht ingediend bij de Nationale Ombudsman. Die oordeelt nu dat het handelen van de betrokken instanties onzorgvuldig was. ‘Er is niet goed afgewogen of de gekozen middelen in evenredige verhouding stonden tot het beoogde doel.’ Na de veroordeling van het echtpaar zei het Openbaar Ministerie dat het niet hadden kunnen voorzien wat de gevolgen waren van het verzoek aan de Thaise autoriteiten. De Ombudsman noemt dat nu ‘ongeloofwaardig’, omdat het OM zelf het initiatief nam om een brief te sturen, en ter ondersteuning informatie over Van Laarhoven verstrekte. ‘Dit terwijl zij goed op de hoogte waren van de risico’s van een aan drugs gerelateerd strafrechtelijk onderzoek in Thailand.’

De Ombudsman vindt dat het OM en de politie verzuimd hebben om vooraf ‘een reële afweging te maken of het sturen van de brief zorgvuldig, effectief en proportioneel was’.

Sjoemelen

De uitspraak van de Ombudsman bevestigt wat Van Laarhoven al jaren zegt, stelt zijn advocaat Sydney Smeets. ‘Namelijk dat hij de Thaise cel in is gesjoemeld, omdat ze hem hier moeilijk konden pakken. Ze hebben hem bewust geprobeerd veroordeeld te krijgen en daarbij hebben ze ook nog eens gelogen over zijn vrouw. Zo cynisch zijn ze met het leven van een onschuldige vrouw omgegaan.’

De advocaten van Van Laarhoven willen nu dat minister Grapperhaus van Veiligheid en Justitie als verantwoordelijke ingrijpt. ‘Hij moet dit herstellen. Tot nu toe werd altijd gezegd dat dit een Thaise aangelegenheid is, maar nu heeft ook de Ombudsman geconcludeerd dat Van Laarhoven zonder het verzoek van Nederland niet in de cel had gezeten. Het is onmenselijk wat hem is aangedaan, en Grapperhaus moet nu zorgen dat Van Laarhoven naar Nederland komt.’

Het Openbaar Ministerie laat weten het rapport eerst zorgvuldig te willen bestuderen, voordat er een reactie wordt gegeven. Een woordvoerder van het ministerie noemt het ‘stevige’ conclusies en zegt dat ook de minister het rapport gaat bestuderen. Samen met het Openbaar Ministerie zal de minister met de Ombudsman in gesprek gaan.

Lees meer over de zaak Johan van Laarhoven:

Thaise cel

In 2016 bezocht Volkskrant-verslaggever Tom Kreling coffeeshopbaas Johan van Laarhoven in zijn Thaise cel. Lees hier de reportage. 

Opiniestuk: achterdeur reguleren

In 2015 schreef Van Laarhoven nog een opiniestuk in de Volkskrant, waarin hij opriep de bevoorrading van coffeeshops beter te regelen: ‘De achterdeur reguleren maakt in één klap een einde aan alle schimmigheid die nog onterecht rond coffeeshops hangt’.

Nederland vroeg Thailand expliciet om onderzoek naar coffeeshopboer Van Laarhoven

Maar ‘het was niet de bedoeling dat hij zou worden veroordeeld’, aldus de officier van justitie Van Delft.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden