Oman-bezoek Beatrix dilemma voor Rutte

DEN HAAG Een staatsbezoek afblazen geldt als een diplomatieke doodzonde. Reden waarom het kabinet worstelt met de vraag of koningin Beatrix komende week wel zal afreizen naar de onrustige Golfstaat Oman. Premier Mark Rutte vroeg de Tweede Kamer dinsdag hem de tijd te gunnen voor een zorgvuldige beslissing.

Koningin Beatrix. Beeld anp

De onrust in Oman duurt voort, nadat er bij betogingen zes doden zouden zijn gevallen door geweld van overheidszijde. Aanleiding voor PvdA-Kamerlid Frans Timmermans, oud-staatssecretaris van Buitenlandse zaken, om Rutte op te roepen het staatsbezoek te annuleren. Het bezoek zou volgens Timmersmans, weliswaar 'onbedoeld en ongewild', de indruk wekken dat Nederland steun betuigt aan het regime van sultan Qaboos bin Said al- Said. Een flink deel van de Kamer deelt die mening.

Inmenging
Rutte wierp tegen dat de alleenheerser het niet-doorgaan van de reis kan zien als 'inmenging in binnenlandse gelegenheden' - ook een diplomatieke doodzonde.

'Voorkomen moet worden dat de gastheren het als een belediging ervaren', zegt oud-minister van Buitenlandse Zaken Hans van den Broek (CDA). De toenmalige bewindsman was in 1989 betrokken bij het besluit de vorstin niet te laten afreizen naar China, waar de overheid straatprotesten had neergeslagen. Destijds veroordeelde vrijwel de hele internationale gemeenschap dat.

Doorslaggevend
Volgens Van den Broek mag de houding van het gastland 'doorslaggevend' zijn. Veiligheidsrisico's voor de koningin en haar gezelschap, onder wie kroonprins Willem-Alexander en prinses Máxima, staan voorop.

Oud-diplomaten noemen het annuleren van een staatsbezoek 'een erg gevoelig onderwerp'. Het is langdurig voorbereid, en er staan - ook in Oman ­- economische belangen op het spel. Een delegatie van het Nederlandse bedrijfsleven hoopt zaken te doen in het olierijke, strategisch gelegen land, waarmee Nederland nauwe economische betrekkingen heeft. Diplomaten en ondernemers weten dat 'de koningin deuren opent die voor anderen gesloten blijven.'

Opluchting
Het zou niettemin een opluchting zijn voor de Nederlandse regering als Oman aanbiedt het staatsbezoek uit te stellen, wordt in diplomatieke kring gezegd. Maar doorgaan kan in het belang van de sultan zijn. Een ingewijde: 'Hij kan Nederland meedelen dat hij nu andere dingen aan zijn hoofd heeft.

Maar hij kan ook redeneren dat een bezoek van een westers staatshoofd aantoont dat het kalm is in zijn land, dat hij alles onder controle heeft.' In dat geval legitimeert de koningin het omstreden bewind, met daarbij het risico dat het geweld tijdens haar aanwezigheid escaleert.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden