OM-topman: ‘Maximale straffen opleggen bij drugshandelaren’

De overheid wil een slag maken in de aanpak van drugshandel. Er gaat 100 miljoen extra naar de opsporing, boven op de 5 procent extra die de politie al was toegezegd. Ook worden Europese samenwerkingsverbanden in de opsporing gesmeed en zal het Openbaar Ministerie hogere straffen gaan eisen.

Nederland. Den Haag, 22-05-2017, Portret, Gerrit van der Burg Gerrit van der Burg, De heer Van der Burg (57) is sinds 1 mei 2014 lid van het College van procureurs-generaal en wordt per 1 juni 2017 voorzitter van het College. OM, Openbaar Ministerie Foto: Jiri Buller Foto Jiri Buller

Dat bleek  dinsdag op een driedaags internationaal congres in Rotterdam, dat de Amerikaanse Federale Drug Enforcement Administration (DEA) elk jaar in een ander partnerland organiseert. Hieraan nemen ruim 130 landen deel.

Topman Gerrit van der Burg van het Nederlands Openbaar Ministerie pleit voor aanzienlijk’ strengere straffen voor drugsdelicten, en stelt dat de maximumstraffen van 12 tot 16 jaar ‘gerechtvaardigd’ zijn en vaker zouden moeten worden opgelegd.

Nederland, zo erkent Van der Burg, is voor een belangrijk deel verantwoordelijk voor de internationale drugshandel, als doorvoer- en producerend land.

De voorzitter van het college van procureurs-generaal is ‘extreem bezorgd’ over de grote sommen geld die drugsbendes besteden aan omkoping van overheidsambtenaren, dienstverlenende bedrijven en douaniers. ‘Dit soort ondermijnende criminaliteit leidt tot een ongewenste vermenging van de onder- met de bovenwereld, en dat verzwakt onze democratische maatschappij.’

Van de 110 miljard euro aan crimineel verkregen geld in Europa wordt slechts 2 procent door overheden geconfisqueerd – ‘een druppel in een oceaan’. Relatief onbekend is waar dat geld – veelal drugsomzetten – naartoe gaat. Om die reden moeten Europese opsporingsautoriteiten beter samenwerken, zegt Van der Burg.

Volgens minister Grapperhaus van Justitie is de situatie waarin de drugseconomie binnen Nederland zich bevindt ‘reden voor alarm’. Drugsomzetten in Nederland worden geschat op zo’n drie miljard euro per jaar, waarvan de opsporingsdiensten minder dan eentiende achterhalen. ‘Ondertussen daalt de prijs van een huurmoordenaar’, zegt Grapperhaus, refererend aan ‘het nieuwste dieptepunt’ in de geweldsgolf die met drugshandel gepaard gaat: de liquidatie, vorige week, van de ‘onschuldige’ broer van een kroongetuige binnen de zogenoemde Nederlandse ‘Mocro Maffia’. ‘Voor een paar duizend euro zijn jonge amateurs al bereid om zware automatische wapens leeg te schieten op elkaar, op politiemensen en op onschuldige voorbijgangers.’ Hierbij refereerde Grapperhaus aan de vele ‘vergismoorden’, waaronder die op de 17-jarige Mohammed Bouchikhi, eind januari.

Het aantal drugsgerelateerde doden is in Nederland gestegen van 123 in 2014 naar 235 in 2016. Alleen al de afgelopen twee jaar werden ongeveer 60 mensen vanwege een drugsconflict geliquideerd. Pieter Tops, hoogleraar bestuurskunde, benadrukt dat van de 400 Nederlandse burgemeesters ongeveer een kwart wordt of is bedreigd door criminelen. Hij toonde op het congres een tekening van een 5-jarige kleuter, die op school haar eigen huis tekende met planten ‘niet in de tuin, maar op zolder – zo gewoon is wietteelt al geworden in Nederland’.

Om de internationale samenwerking tegen drugshandel te verbeteren heeft politiebaas Erik Akerboom sinds zijn aanstelling, twee jaar geleden, informele bijeenkomsten met andere Europese politieleiders georganiseerd. Daar wordt gesproken over het groeiende drugsprobleem. ‘We moeten samenwerken, innoveren en leren elkaar te vertrouwen in de uitwisseling van informatie en die niet misbruiken’, zegt Akerboom. ‘Dat samenwerken gebeurt nog veel te weinig. We moeten niet alleen bilateraal, maar ook multilateraal gaan samenwerken.’ Akerboom verwijst naar het internationale Joint Investigation Team, waarin verschillende landen samenwerken in de opsporing van de verantwoordelijken die vlucht MH17 uit de lucht schoten.

Akerboom verwacht dat het drugsprobleem snel hoger op de agenda’s komt vanwege de internationale druk die op Nederland ‘als transitland’ wordt uitgeoefend. Maar uiteindelijk zijn bestrijding van de geweldsuitwassen, de productie en het gebruik volgens Akerboom slechts lapmiddelen en moet ook ‘vol worden ingezet op het gebruik van drugs: ‘Zolang er vraag naar is, is er aanbod’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.