Om te huilen zo slecht, zo sterk, zo mooi, zo verknipt

Het is een citaat van Friedrich Nietzsche dat sommige misdaadauteurs graag gebruiken: 'Als je lang in de afgrond kijkt, kijkt de afgrond in jou.' De Britse auteur Roger Jon Ellory voegt er in zijn nieuwe boek nog aan toe: 'Opgedragen aan allen die in de afgrond hebben gekeken, maar desondanks hun evenwicht niet hebben verloren.'


Waarna Een mooie dag om te sterven (The Anniversary Man) begint met de herinnering van John Costello aan een ontmoeting met de duivel in de gedaante van een man, 'met de geur van honden om zich heen'. 'Nadien was John niet meer dezelfde. Nadien¿ Ach ja, nadien waren ze dat geen van allen.'


Ellory wil verhalen schrijven die zo fascinerend zijn dat je ze niet vlug genoeg kunt lezen. Maar die tegelijk zo mooi geschreven zijn dat je ze niet langzaam genoeg kunt lezen. De categorie boeken waar hij zijn hele leven al verliefd op werd, omdat het wezen, de essentie van het verhaal, je raakt.


Na A Quiet Belief in Angels (Een stil geloof in engelen) en A Quiet Vendetta (Een volmaakte vendetta) is ook zijn jongste weer bijzonder goed van inhoud, opbouw en stijl, met gedenkwaardige personages die de afgrond al of niet vrijwillig verkenden en daar diepe littekens aan overhielden.


Mag het onderwerp seriemoordenaars een sterk déjà-vu-reactie oproepen, het is Ellory weer gelukt een intens verhaal te vertellen, vol levens die elkaar in waanzin, verdriet, verlies, en soms moed, kruisen; met een seriemoordenaar die de bijnaam De Imitator krijgt.


John Costello, die in 1984 - in tegenstelling tot zijn vriendin - de aanval van een seriemoordenaar overleefde, concentreert zich sindsdien volledig op de soort. Hij weet van alle seriemoordenaars, vormt met andere overlevenden een club, en komt weer heel dichtbij het vuur als er een seriemoordenaar opduikt die beruchte voorgangers imiteert.


'De Hamer van God' dreunt ook neer naast de New Yorkse rechercheur moordzaken Ray Irving, die in verkiezingstijd - veel blauw op straat - weinig mankracht krijgt. Met karakters, waarvan velen, om te huilen zo slecht, sterk, beschadigd, mooi, verloren, verknipt. Op de vraag 'waarom? komt geen pasklaar antwoord. Waarom doen mensen anderen kwaad? Om andere mensen te laten weten dat ze er zijn.


Haten, moorden, liegen, kwetsen, bedriegen en met moeite beminnen. Terugkerende onderwerpen in het genre. Ray Irving verloor zijn vriendin, volkomen onverwachts, aan een hartstilstand. Hij lijdt eronder. De hoofdpersoon van auteur Lieneke Dijkzeul, inspecteur Paul Vegter, heeft het nog steeds moeilijk met de dood van zijn vrouw.


Weer leren beminnen blijkt een moeizaam proces, maar kan mooi worden ingeweven tussen onverteerbare zaken als moord en geweld. Met het leven omgaan is even moeilijk als de dood hanteren. In Verloren zoon geeft Dijkzeul prachtig vorm aan dode en levende geliefden, aan familieleden die onmachtig zijn elkaar lief te hebben, of hun liefde te tonen, aan verlies dat vér voor de dood begint.


Heel sterk zijn de scènes waarin een negentienjarige, licht criminele jongen en zijn vader in hun kleine vuile ruimtes om elkaar heen draaien, elkaar negeren, pijn doen.


Dat alles in een verhaal waarin twee bizarre moorden, een met de bajonet, de ander met een hagelgeweer, moeten worden opgelost. De jongen die verkracht wordt zorgt zelf voor gerechtigheid. Opbouw en plot, helemaal goed. En Philip Larkin heeft gelijk: Man hands on misery to man.


R.J. Ellory: Een mooie dag om te sterven.


Uitstekend uit het Engels vertaald door Ineke van den Elskamp.


De Fontein; 447 pagina's; € 19,95.


ISBN 978 90 261 2811 0.


Lieneke Dijkzeul: Verloren zoon.


Anthos; 280 pagina's; € 15,95.


ISBN 978 90 414 1764 0.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden