OM: ramp met MH17 was aanslag

Op basis van de conclusie van de Onderzoeksraad voor Veiligheid dat vlucht MH17 is neergehaald met een BUK-raket spreekt het Openbaar Ministerie van een aanslag. Dat heeft hoofdofficier Fred Westerbeke dinsdag gezegd.

Een wrakstuk van vlucht MH17. Beeld getty

Westerbeke zegt dat het onderzoek draait om moord. Om dat voor de rechter te kunnen bewijzen moet opzet worden aangetoond. Volgens Westerbeke moet het onderzoek daarom zeer uitgebreid en nauwgezet worden uitgevoerd, wat tijd kost. Het strafrechtelijk onderzoek naar wie verantwoordelijk gehouden kan worden voor het neerhalen van vlucht MH17 is daarom pas in 2016 klaar, zo laat Westerbeke weten.

Tijdens een persconferentie over het verschijnen van het rapport van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid (OVV) benadrukten de onderzoekers van het Joint International Criminal Investigation Team (JIT) dat een onafhankelijk onderzoek zoals dit van groot belang is voor het strafrechtelijk onderzoek. Dat het nog wel even zal duren voordat het onderzoek van het JIT af is, komt doordat sommige vragen in het OVV-onderzoek niet worden beantwoord, zoals de precieze locatie van waarvandaan de BUK-raket werd gelanceerd. Daarvoor is meer technisch onderzoek nodig.

Volgens hoofdofficier van justitie Westerbeke, die namens het OM het onderzoek naar de ramp coördineert, zijn er wel mensen voor wie 'bijzondere aandacht' is. 'Maar er is nog niemand formeel tot verdachte bestempeld', zei hij eerder.

In het JIT werken vijf landen samen in het strafrechtelijk onderzoek naar de crash met MH17.

Een BUK-raketinstallatie op archiefbeeld. Beeld epa

Lees ook: liveblog onderzoek MH17

Alle reacties, bevindingen en conclusies uit het onderzoeksrapport over vlucht MH17 in ons liveblog.

Vorm van berechting

Maandag schreef minister Van der Steur van Veiligheid en Justitie al dat 'het nog niet met zekerheid te zeggen [is] hoe lang het strafrechtelijk onderzoek nog zal duren. Naast de mogelijkheid van nationale vervolging en berechting (...) worden ook internationale mogelijkheden om te komen tot vormgeving van vervolging en berechting van (potentiële) verdachten van de ramp met vlucht MH17 verkend.'

Eerder meldden bronnen aan de Volkskrant dat verdachten pas 'in de loop van 2016' worden aangewezen. Mogelijk nog veel later. Diverse betrokkenen memoreren de Lockerbie-ramp: daar duurde het twaalf jaar voordat een strafproces tegen verdachten begon.

Van der Steur erkent nu dat een besluit over de vorm van berechting nog steeds niet is genomen. 'Het streven is erop gericht om zo spoedig mogelijk een besluit te nemen over de (...) vormgeving van vervolging en berechting van (potentiële) verdachten van de ramp met vlucht MH17', schrijft Van der Steur in zijn Kamerbrief.

Een deel van de gereconstrueerde cockpit van vlucht MH17. Beeld getty

Zie ook: Reconstructievideo rampvlucht MH17

De Onderzoeksraad voor Veiligheid deed onderzoek naar de rampvlucht van MH17 en reconstrueerde die in een video van bijna twintig minuten. Bekijk hier de beelden.

Moeizame relatie met Rusland

De moeizame relatie met Rusland is een van de redenen dat het aanwijzen en berechten van daders zo stroef verloopt. Moskou vindt dat het onderzoek naar de ramp niet onafhankelijk is en blokkeerde mede daarom in juli een resolutie om een speciaal VN-tribunaal voor MH17 op te richten.

Een internationaal team van openbaar aanklagers en rechercheurs is verantwoordelijk voor het publiekelijk aanwijzen van de daders en het bedenken van een berechtingsmechanisme. Daarin zitten experts uit Nederland, Australië, België, Maleisië en Oekraïne. Zij overwegen sinds het mislukken van het VN-tribunaal de oprichting van een eigen tribunaal, zegt de Australische minister van Buitenlandse Zaken Julie Bishop. Het Nederlandse kabinet wil dat niet bevestigen; de overtuiging is er nog niet dat dit de beste weg is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.