'Om mij heen zag ik een paar jongens vallen'

Munir Abdulrahman sloot zich aan bij de strijd in Syrië, het land dat hij 26 jaar geleden ontvluchtte.

MARJOLEIN VAN DE WATER

Munir Abdulrahman was het zat iedere dag urenlang aan Facebook gekluisterd te zitten. 'Ik wilde het zien, zelf deelnemen aan de revolutie.' Even later zat de 49-jarige Syrische Nederlander in het vliegtuig naar zijn vaderland, waar het regime keihard optreedt tegen de volksopstand.

Op de luchthaven van Damascus moest hij documenten tekenen, waarin hij verklaarde niet deel te zullen nemen aan de protesten. Maar aan die belofte hield hij zich niet. Via een familielid, die betrokken is bij de demonstraties en voor zijn betrouwbaarheid kon instaan, sloot hij zich bij de protesten aan. Met gevaar voor eigen leven.

Abdulrahman vertrok 26 jaar geleden uit Syrië als politiek vluchteling en woont sinds twintig jaar in het Limburgse Brunssum. Na achttien woelige dagen in Syrië kijkt hij sinds woensdagavond weer thuis op de bank naar Al Jazeera.

Hoe was de sfeer in Damascus?

'Iedere dag zijn er demonstraties. Niet in de hele stad, zoals in Homs en Hama, maar wel in verschillende wijken. Op vrijdag wachtten we de mannen op die uit de moskee kwamen. We gingen naar een wijk in hartje Damascus waar dagelijks gedemonstreerd wordt. Het leger begon met traangas te spuiten, toen begonnen ze te schieten. Om mij heen zag ik een paar jongens op de grond vallen. Ik zag hoe vlak bij me iemand in het hoofd werd geschoten. Zomaar uit het niets, door een sluipschutter. Zijn hele hoofd knalde kapot.

'Ik liep minder risico dan anderen. Ik werd voortdurend beschermd door een groep jongens. Ik heb alleen Nederlandse papieren, dus het was heel belangrijk dat ik niet zou worden opgepakt. De regering zou me dan voor propaganda gebruiken. Ze zouden me net zolang martelen totdat ik op televisie zou verklaren dat ik een van de buitenlanders ben die de strijd in Syrië financiert en organiseert.'

Wie zijn de demonstranten?

'Er zijn christenen, Koerden, zelfs alevieten (minderheid waartoe de president behoort, red.). En moslims natuurlijk. Wij willen allemaal dat dit regime vertrekt. Dat bindt ons. Niet alle christenen doen mee. Ze zijn bang omdat Assad zegt dat de moslims hen zullen vermoorden als hij wordt afgezet. Ik heb geen enkele demonstrant gezien die wapens had. Als er iemand geweld wilde gebruiken, werd hij daarop aangesproken. De enigen die wapens hebben, zijn de overgelopen militairen. Er zijn een aantal vuurgevechten geweest tussen hen en hun oud-collega's.'

Hoe zijn de opstandelingen georganiseerd?

'In alle wijken zijn comités die met elkaar overleggen. Er gaat veel mond tot mond en natuurlijk via sociale netwerken en telefoons. Er zijn leiders, zoals de bekende politici en schrijvers. Maar ook anonieme jonge mensen die via Facebook mobiliseren. Je naam vertellen is levensgevaarlijk, de geheime dienst is overal. Er zijn al 25 duizend mensen opgepakt. In het begin werden ze een dag of vijf vastgehouden en gemarteld. Maar nu zijn er al 26 dagen geen gevangenen meer vrijgelaten.'

Hoe is de relatie tussen de aanhang van Assad en de demonstranten?

'Heel slecht. De aanhangers provoceren ons. Ik ging op een dag naar een rouwdienst van een doodgeschoten jongen. De straat van de familie stroomde plotseling vol met Assad-aanhangers. Ze hadden wapens en riepen: 'Leve Assad'.

'Regelmatig stelen Assad-aanhangers en medewerkers van de geheime dienst lijken om te gebruiken voor propaganda. Ze hakken de hoofden eraf en presenteren de lichamen als verminkte soldaten van Assad. Zo willen ze de leugen verspreiden dat wij gewelddadige beesten zijn.'

Abdulrahman probeerde naar Hama te gaan, waar het Syrische leger de afgelopen weken het hardst ingreep. Hij had medicijnen bij zich, maar kwam de stad niet in. 'Alles was afgesloten. 10 kilometer van Hama hoorden we de tanks schieten. Het regime heeft daar de oorlog verklaard aan zijn eigen volk. We stonden machteloos, en zijn teruggereden.'

Is er contact tussen de steden?

'Via Facebook is er contact. Ze kunnen nooit het hele internet afsluiten. Maar ook met de telefoon. Ze sluiten het netwerk soms af, maar steeds meer jongens hebben een simkaart uit Jordanië, Turkije of Libanon.'

Wat verwachten de demonstranten van de internationale gemeenschap?

'We willen geen hulp. We willen alleen dat ze de regering niet meer erkennen. Dat ze hun ambassadeurs terughalen en de Syrische ambassades in hun landen naar huis sturen.'

En als Assad valt, wat dan?

'Dan komt er natuurlijk chaos. We moeten leren praten met elkaar, elkaar te vertrouwen, politiek te bedrijven. Maar de moslims zullen de christenen niet afslachten. Het Syrische volk is één, dat roepen wij elke dag op straat. Zodat alle minderheden weten dat we vechten voor ieders vrijheid, ook die van hen.'

Elf burgers doodgeschoten

Het Syrische leger heeft donderdag elf burgers doodgeschoten in Qusair, een stad bij de grens met Libanon waar de afgelopen maanden veel is betoogd. Het leger viel ook binnen in Saraqeb, vlak bij de Turkse grens. Dat hebben Syrische activisten gemeld. Het toont aan dat de Syrische president Assad zich niets aantrekt van de internationale veroordelingen van het geweld. De Amerikaanse president Obama sprak donderdag met de Turkse premier Erdogan over de situatie. Ze blijven de komende dagen in nauw contact over Syrië.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden