OM mag zelf klein misdrijf bestraffen

Justitie krijgt de bevoegdheid om bij kleinere misdrijven zelf straffen op te leggen. De rechter komt er dan niet meer aan te pas....

Het wetsontwerp is ter advies aan de direct betrokken instanties toegestuurd. Met zijn wetsontwerp beoogt Donner de overbelasting van het rechterlijke apparaat terug te brengen.

Het OM zal geldboetes en taakstraffen van ten hoogste 180 uur kunnen opleggen. Het moet gaan om misdrijven waarop een maximumstraf van niet meer dan zes jaar staat. 'Een recidiverende inbreker of geweldpleger valt er niet onder', aldus een zegsman. 'Die komt eerder in aanmerking voor vrijheidsstraf, en dat blijft de bevoegdheid van de rechter.'

Gedacht wordt onder meer aan verkeersmisdrijven, kleine diefstallen, vernielingen en economische of milieudelicten. Vaak krijgen verdachten in dergelijke gevallen nu een transactie aangeboden door het OM, wat neerkomt op afkoping van strafvervolging. Deze transacties (jaarlijks 500 duizend) worden echter in een kwart van de gevallen niet betaald, zodat het OM zich genoodzaakt ziet de zaak alsnog voor de rechter te brengen.

Als het wetsontwerp wordt aangenomen, zal volgens een voorzichtige schatting het aantal strafzaken afnemen van 400 duizend tot 350 duizend. Het is het tweede wetsontwerp waarmee Donner poogt de druk op de justitiële keten te verminderen. Eerder kwam hij met een plan om vanwege het cellentekort het plaatsen van meer gevangenen op één cel mogelijk te maken.

De nieuwe bevoegdheid van het OM is vrijwel identiek aan het bestaande systeem voor de inning van verkeersboetes. Ook daarbij staat de rechter buitenspel, tenzij de verdachte zelf besluit de rechter in te schakelen.

Het wetsontwerp bepaalt dat het Openbaar Ministerie bij de oplegging van een taakstraf, ontzegging van de rijbevoegdheid of een geldboete van meer dan 2250 euro, eerst de verdachte moet horen.

In het laatste geval heeft de verdachte bovendien recht op aanwezigheid van zijn advocaat.

Volgens Donner past het wetsvoorstel in het streven van het kabinet om meer strafzaken buiten de rechter om af te handelen. Hij heeft het concept ter advies gestuurd aan het Openbaar Ministerie, de Nederlandse Orde van Advocaten, de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak en de Raad voor de Rechtspraak.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden