nieuws afluisteren

OM luisterde gesprek tussen journalist en bron af

Het Openbaar Ministerie is opnieuw in de fout gegaan met een afluisteroperatie van een journalist. Op 29 maart heeft een officier van justitie in strijd met de regels en zonder toestemming van hogerhand een bevel afgegeven aan de politie om een gesprek af te luisteren tussen een journalist en een bron. Dat meldt de NOS en wordt bevestigd door het OM zelf.

Politie doet sporenonderzoek nabij de vluchtauto die werd gebruikt bij de moord op Redouan B., de broer van kroongetuige Nabil B. Foto Guus Dubbelman / de Volkskrant

Het gesprek tussen de journalist en zijn bron ging over de moord op de broer van kroongetuige Nabil B., eerder die dag. B. is getuige in de zaak over een reeks liquidaties in de onderwereld. De moord op zijn broer Reduan was waarschijnlijk een vergelding in opdracht van topcriminelen. Het gesprek van de journalist werd met richtmicrofoons afgeluisterd in de openbare ruimte.

Het is de tweede keer in korte tijd dat naar buiten komt dat het OM in strijd met de regels achter een bron van een journalist probeert te komen. Vorige maand werd duidelijk dat het OM de belgegevens van een journalist van het Brabants Dagblad had opgevraagd en stiekem een gesprek wilde afluisteren. Het OM bood excuses aan en minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid beloofde de Tweede Kamer dat het in de toekomst niet meer zou gebeuren.

Inbreuk

Journalisten hebben op grond van artikel 10 van het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden het recht om hun bronnen te beschermen. Het is overheden slechts in uitzonderlijke gevallen toegestaan daarop inbreuk te maken. Het OM heeft een zogenoemde ‘aanwijzing toepassing dwangmiddelen bij journalisten’ waarin staat dat dwangmiddelen slechts geoorloofd zijn na overleg met de parketleiding en het College.

‘Het feit dat het OM blijk heeft gegeven van inzicht in de gemaakte fout door het vernietigen van het opgenomen materiaal is slechts een uiterst schrale pleister op de wonden’, zeggen de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) en het Genootschap van Hoofdredacteuren. ‘We moeten immers constateren dat daarmee de ernstige schending van de bronbescherming niet kan worden gecorrigeerd. In deze kwestie hebben OM en politie ­helaas laten zien dat zij het belang van journalistieke bronbescherming in eigen organisatie niet goed weten te waarborgen.’

Archieffoto van een richtmicrofoon. Foto Ingrid de Groot

Dat het OM de regels nu toch weer blijkt te hebben overtreden is louter toeval, zegt het OM. ‘De betreffende opname is nog diezelfde dag, toen de handelswijze bekend werd bij de parketleiding, in een kluis gelegd.’

Informatie

Volgens woordvoerder Franklin Wattimena van het OM Amsterdam is de informatie uit het gesprek niet gebruikt. ‘Het opnemen is gedaan door een gespecialiseerde dienst van de politie en niet door het onderzoeksteam. De informatie is niet gedeeld.’

Met de officier van justitie die het bevel tot afluisteren gaf zijn intern gesprekken gevoerd. Wattimena: ‘Zij vertelde over de hectiek kort na de liquidatie van de broer van de kroongetuige. Tussen de melding van het gesprek van de journalist met zijn bron en de daadwerkelijke ontmoeting zat veertig minuten. In die hectiek heeft ze een bevel gegeven zonder overleg met de parketleiding. Ze beseft dat dat fout was.’

Uit correspondentie tussen het OM en de rechtbank, die door de NOS is ingezien, blijkt dat het OM zelf het afluisteren omschrijft als ‘volstrekt in strijd met alle richtlijnen en interne afspraken van het Openbaar Ministerie’.

Conflict

Ook blijkt uit de correspondentie dat er een conflict is ontstaan tussen het OM en de rechtbank Amsterdam. Het OM zou het afluisteren buiten het strafdossier willen houden. De rechter-commissaris wilde juist dat het afgeluisterde gesprek zou worden toegevoegd aan het dossier. ‘De opnames zijn nu eenmaal gemaakt en dat kan en mag uiteindelijk niet worden verzwegen.’

De rechtbank Amsterdam laat in een reactie weten dat stukken over de afluisterkwestie aan het dossier zijn toegevoegd. ‘Die worden donderdag tijdens de zitting mogelijk besproken’, aldus een woordvoerder. ‘Tot die tijd kunnen wij daar geen uitspraken over doen.’

De opname is inmiddels in opdracht van de hoofdofficier van justitie in Amsterdam vernietigd. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.