INTERVIEW

'Om iets écht te doorgronden, moet je het ervaren'

De Volkskrant interviewt de avontuurlijkste wetenschappers over hun veldwerk. Etnograaf Younes Saramifar begeeft zich tussen terroristen.

Younes Saramifar (35)Beeld Els Zweerink

'Ik groeide op in een omgeving waar sympathie voor de militante strijd tegen Israël normaal is. Maar tijdens mijn studie sociologie hoorde ik de westerse visie op dat geweld. Dat zette mij aan het denken. Wat zet mensen ertoe aan om van geweld hun beroep te maken? En wat doet het leven als terrorist-in-opleiding met je?

'Als etnograaf weet ik: om iets écht te doorgronden, moet je het ervaren. Je moet er zijn en het ongefilterde plaatje zien. Dus vertrok ik naar de Libanese trainingskampen waar burgers worden opgeleid tot moordmachines voor Hezbollah.

'In westerse termen een ongelooflijk riskante missie natuurlijk, maar als Iraniër ben ik wat gewend. In conflictgebieden praat men over geweren alsof het schoenen zijn - prachtige kalasjnikov, waar heb je die gescoord?

'Toch was het vanaf het begin al een beproeving. De locatie van die kampen is topgeheim. Ze worden om de haverklap ontmanteld en elders opgebouwd. Het kostte me een half jaar om in zo'n kamp binnen te komen.

'En dan ben je er nog niet. Om mensen te observeren zoals ze echt zijn, moeten ze jou vertrouwen. Ondanks mijn sjiitische achtergrond was ik de buitenstaander die niet aan de trainingen meedeed. Ik mocht maar beperkt toekijken, en in het weekend moest ik terug naar Beiroet. Doordeweeks sliep ik apart. De belangrijkste gebeurtenissen liep ik mis. Tot die ene dag.

Naam Younes Saramifar (35)
Achtergrond Geboren in Iran, gestudeerd in India, sinds 2015 in Nederland
Beroep Combat-zone-etnograaf, werkzaam aan de VU Amsterdam.
Missie Het terroristenleven doorgronden

'Ik zat bij de schietbaan te kijken naar de training. Overal klonk het geknal van de geweren, daar een alledaags geluid. Toen ik een slok uit mijn waterfles nam, verstarden plots de mensen om mij heen.

'Het leek wel tien seconden te duren voordat ik de pijn voelde; hels brandend in mijn linker bovenarm, alsof hij met een mes was opengereten. Aan alle kanten barstte geschreeuw los, de trainer kwam op mij afgestormd. Ik keek naar mijn arm en zag het bloed gutsen. Even later werd ik meegetrokken naar de hulpverlening.

'Het bleek een schampschot, gelost door een onervaren schutter die het leuk leek om op mijn flesje te mikken. Gewoon om een beetje met mij te sollen. Gevaarlijke geintjes worden daar wel vaker uitgehaald, zo nu en dan ten koste van een leven.

'Hoe pijnlijk ook, de verwonding bleek een zegen voor mijn veldwerk. Ik was niet meer die rare buitenstaander - ik was iemand die had geleden. Dat schept toch een band. Opeens kwamen de rekruten tijdens de lunch naast me zitten om te kletsen.

'Drie dagen later stapte de trainer op me af met een deal: jij blijft hier dag en nacht tot dit kamp is ontmanteld, maar je camera en voicerecorder pakken we af. Ik moest het maar doen met pen en papier, maar ik had eindelijk de toegang die ik zocht. Naar het lot van mijn spullen heb ik nooit durven vragen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden