Om het leed van de bazen te verzachten

Algemeen verbindend verklaring van CAO’s..

Afkorting uit 1937 met sinds 2005 een tweede frisse betekenis. De oude betekenis komt voort uit de Wet van 25 mei 1937, tot het algemeen (on)verbindend verklaren van bepalingen van collectieve arbeidsovereenkomsten. AVV staat dan voor algemeen verbindend verklaring van CAO’s.

Een hele mond vol, maar wel met een cruciale betekenis. Deze wet bepaalt dat de minister van Sociale Zaken een CAO aan alle bedrijven in een bedrijfstak kan opleggen.

Dat maakt nogal wat uit. Een collectieve arbeidsovereenkomst, CAO, geldt meteen voor alle ondertekenaars. De Wet op de CAO uit 1927 verplicht werkgevers de afspraken toe te passen op al hun werknemers. Of zij lid van een bond zijn of niet.

Een bedrijf dat voor zichzelf een CAO sluit, zoals Philips en Corus al decennia doen, doen dat dus voor al hun werknemers. Het ledental van de bond doet er dus niet toe.

Maar voor een sector als de metaalindustrie of de schoonmaak sluit een werkgeversvereniging de CAO voor de aangesloten bedrijven. Nu is het lidmaatschap van de werkgeversvereniging cruciaal. De bedrijven die geen lid zijn, kunnen gaan concurreren op ‘arbeidsvoorwaarden’, zoals loon.

De schrik van de bazen is de idee dat de concurrent daardoor goedkoper wordt. Dus heeft de wetgever bedacht dat een CAO voor een bedrijfstak aan alle bedrijven kan worden opgelegd. Als de werkgeversvereniging bedrijven vertegenwoordigt die meer dan de helft van de werknemers in de bedrijfstak in dienst hebben, kan de minister de CAO AVV’en ofwel algemeen verbindend verklaren. Het contract geldt dan voor alle bedrijven en alle werknemers in de bedrijfstak.

Niet alle bedrijven zijn gecharmeerd van de CAO die hen door de minister wordt opgelegd. Zij kunnen bezwaar aantekenen, of aantonen dat zij niet tot de bedrijfstak horen. Zo was het voor grondverzetbedrijven aantrekkelijk om onder de ‘dure’ bouw-CAO uit te komen en onder een veel goedkopere agrarische CAO te komen.

Zij kunnen er ook voor kiezen een eigen CAO op te stellen met een kleine bond, zoals de Unie of LBV. Dat is een alternatief voor de traditionele CAO’s die FNV en CNV meestal afsluiten.

Een groep bedrijven uit een sector kan ook besluiten een aparte CAO af te sluiten. Zo volgen strandtenthouders de Horea-CAO niet en hebben de tankstations een CAO die afwijkt van de Bovag-CAO. Minister De Geus wil de regels voor deze ‘handel in CAO’s’ binnenkort aanscherpen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden