Aanslag in Nederland voorkomen

OM: grote aanslag in Nederland verijdeld, verdachten wilden kalasjnikovs en bomvesten gebruiken

De politie heeft met de aanhouding van zeven mannen mogelijk een grote terroristische aanslag in Nederland voorkomen. Volgens het Openbaar Ministerie (OM) waren de verdachten vergevorderd met het plannen van een aanslag op een grootschalig evenement. De belangrijkste verdachte is een 34-jarige man uit Arnhem, die eerder is veroordeeld voor een poging tot uitreizen naar IS-gebied.

In een woning in Rotterdam wordt politieonderzoek verricht. Beeld ANP

De recherche doet nog volop onderzoek naar de vraag welk evenement de zeven opgepakte terreurverdachten precies wilden aanvallen. ‘We kunnen er nu nog niet concreet over worden. Duidelijk is dat men op zoek was naar een groot evenement’, zegt landelijk recherchechef Wilbert Paulissen tegen persbureau ANP. De zeven verdachten worden vrijdag voorgeleid aan de rechter-commissaris in Rotterdam.

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie.

De aanhoudingen vloeien voort uit een strafrechtelijk onderzoek dat in april 2018 begon. De leider van de groep zou een 34-jarige man van Iraakse afkomst zijn. De inwoner van Arnhem werd in 2017 veroordeeld voor een poging tot uitreizen naar het strijdgebied van de terreurgroep Islamitische Staat. IS had destijds nog aanzienlijke delen van Irak en Syrië in handen. Ook twee anderen zijn eerder veroordeeld wegens pogingen tot uitreizen.

De politie doet een huiszoeking in een appartement in Vlaardingen van één van de aangehouden verdachten. De woning wordt doorzocht en er vindt sporenonderzoek plaats. Beeld ANP

Volgens het OM wilden de mannen machinegeweren (kalasjnikovs) en bomvesten gebruiken. Op een andere plaats zouden de verdachten hebben gepland om een autobom te laten ontploffen. Bij de aanhoudingen vond de politie vijf handvuurwapens.

De verdachten werden in Arnhem en Weert opgepakt. De verdachten in Weert verbleven daar op een vakantiepark. Dat zei burgemeester Jos Heijmans donderdagavond in tv-programma Pauw

Een van de andere arrestaties vond plaats in de Arnhemse Roompotstraat, gelegen in Arnhem-Noord. De straat bestaat uit nieuwbouwhuizen van pas twee jaar oud met keurig aangeharkte tuinen. Buurtbewoners zeggen dat een jongen uit een Pools-Egyptisch gezin met drie kinderen die middag zou zijn meegenomen. Mogelijk zou het gaan over de middelste zoon.

Volgens de buren gaat het om een heel normaal, vriendelijk gezin. Al gedroeg de middelste zoon zich volgens een buurvrouw de laatste tijd wel een beetje ‘raar’. Hij droeg lange gewaden en liet een baardje staan.

De agenten zijn via de achterkant het huis binnengekomen, waarschijnlijk via het zolderraam. Dat stond ‘s avonds nog steeds open. Later op de avond gingen technisch rechercheurs met mondkapjes op het huis binnen. 

De buurt reageert geschrokken. ‘Ik dacht dat ik vuurwerk hoorde’, zegt een buurvrouw die thuis was. Ze wil niet met haar naam in de krant. ‘Het hele huis trilde ervan.’ Andere buurtbewoners zeggen ook schoten te hebben gehoord. Door de straat reden pantserwagens. De agenten droegen bivakmutsen. ‘Het was heftig’, zegt een buurjongen, die ook zijn naam niet wil geven.

Beeld de Volkskrant

Weert

Burgemeester Jos Heijmans van Weert zegt een extra ‘driehoek’ in te lassen op vrijdagochtend, een overleg van de burgemeester met politie en justitie. ‘Dit doen we vanwege de tweede grootste kermis van Nederland die vanaf vrijdag hier begint’, zegt hij. ‘Daar zullen de komende dagen honderdduizenden mensen op af komen.’ 

De burgemeester benadrukt dat hij daarmee niet zegt dat er een causaal verband bestaat tussen de aanhouding in Weert, de plannen van de zeven verdachten voor een aanslag en deze kermis. Het Landelijk Parket bevestigt deze lezing.

De aanhoudingen in Arnhem werden verricht in de Doeffstraat. Beeld Persbureau Heitink

Het OM gaat er vanuit dat de terroristische cel uit niet meer dan zeven personen bestaat. Wel zouden er ook na de bekendmaking van de arrestaties nog huiszoekingen hebben plaatsgevonden.

Over de geplande aanslag schrijft het Openbaar Ministerie het volgende: ‘Het strafrechtelijk onderzoek heeft door de inzet van veel bijzondere opsporingsmiddelen een gedetailleerd zicht gegeven op de voorbereidingen door de verdachten. De verdachten waren voor een aanslag op zoek naar AK47’s, handvuurwapens, handgranaten, bomvesten en grondstoffen voor een of meer (auto-)bommen. Zij zochten ook mogelijkheden voor een training met vuurwapens en het gebruik van bomvesten. Het onderzoek kwam deze maand in een stroomversnelling vanwege vergaande vorderingen van de verdachten.’

Minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid wilde donderdagavond ‘in het belang van het onderzoek’ niet zeggen welk doelwit de mannen op het oog hadden. Volgens de minister waren ze nog niet zover dat ze snel zouden kunnen toeslaan. De bewindsman zei tegen de NOS dat het dreigingsniveau in Nederland op 4 blijft. Dat houdt in dat de kans op een aanslag reëel is. Het hoogste dreigingsniveau is 5. ‘We hebben uitstekende diensten maar we moeten als samenleving alert blijven’, aldus de minister.

De aanhoudingen in Arnhem werden verricht in de Doeffstraat. Beeld Persbureau Heitink

Poging tot uitreizen

De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdsienst (AIVD) stond aan de wieg van het onderzoek door het OM en de politie. In het onderzoek hebben het Landelijk Parket en de Landelijke Eenheid van de politie nauw samengewerkt met het OM. De aanhoudingen werden verricht door anti-terrorismeteams van de Dienst Speciale Interventies (DSI). Ze werden ondersteund door observatieteams en helikopters.

Tijdens de acties van donderdag heeft de politie zo’n vierhonderd mensen ingezet, aldus recherchechef Paulissen. In Weert heeft de speciale eenheid die was ingezet voor de aanhoudingen geweld gebruikt. Een of meerdere verdachten hebben daardoor lichte verwondingen opgelopen, zegt Paulissen. Hij wil over het soort geweld geen nadere mededelingen doen.

De aangehouden mannen mogen alleen contact hebben met hun advocaat. Vrijdag worden ze voorgeleid aan de rechter-commissaris in Rotterdam.

Leden van de Landelijke Eenheid bij een van de invallen, donderdag. Beeld Beeld Landelijke Eenheid

Eerdere verijdelde aanslagen

Juli 2013 Het kabinet informeert de Tweede Kamer vertrouwelijk, en zonder details bekend te maken, over een aanslag die dankzij informatie van de Amerikaanse inlichtingendienst NSA verijdeld kon worden.

Maart 2016 In Rotterdam wordt een Fransman aangehouden op verdenking van het voorbereiden van een terroristische aanslag, in Nederland of Frankrijk.

December 2016 Jaoud A., een Rotterdammer van Marokkaanse afkomst, wordt aangehouden. In zijn woning treft de politie en kalasjnikov en munitie aan. Wegens het voorbereiden van een terroristische aanslag wordt hij tot een celstraf van vier jaar veroordeeld.

April 2018 De politie pakt in Oudenbosch en Roosendaal vier mannen op die verdacht worden van de voorbereiding van en de training voor terrorisme, en het verspreiden van gewelddadig jihadisme via sociale media.

Juni 2018 In Rotterdam worden twee mannen aangehouden die een aanslag op een politiebureau in de havenstad zouden willen plegen. De rechtszaak tegen hen loopt nog.

Lees ook: 

Hardi N.: spil in opgerolde terroristencel
De 34-jarige verdachte die volgens het OM de spil is van de donderdag opgerolde terroristencel, is de in Irak geboren Hardi N. Hij werd in oktober 2017 veroordeeld voor een poging uit te reizen naar Syrië. 

Hoe stop je een jihadganger?
Arnhem worstelt met de radicalisering van moslimjongeren. Tussen gemeente en moslims heerst wantrouwen en de moslims zijn onderling verdeeld. 'Jouw zoon heeft die van mij geradicaliseerd.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.