Nieuws Afluisteren

OM gaat wéér de fout in met onrechtmatig afluisteren journalist

Het Openbaar Ministerie (OM) blijkt in een derde geval geprobeerd te hebben de bronnen van een journalist te achterhalen. Dat maakte het OM donderdag in een verklaring bekend. Met de journalist is een ‘excuusgesprek’ gevoerd.

Ferdinand Grapperhaus, minister van Justitie en Veiligheid. Foto ANP

De derde zaak waarbij de bronbescherming van journalisten door het OM met voeten getreden werd, betreft de fotograaf Joey Bremer van Media TV wiens telefoongegevens tot twee keer toe, in oktober vorig jaar en februari dit jaar, werden opgevraagd door het Openbaar Ministerie in Rotterdam. Dat wilde zo achterhalen welke politieman tips aan de fotograaf gaf. Ook in dit geval handelde het OM in strijd met de eigen regels en was er geen toestemming gevraagd aan het College van procureurs-generaal.

De Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) en het Genootschap van Hoofdredacteuren (NGvH) noemen de kwestie onaanvaardbaar en eisen een onderzoek naar de cultuur bij politie en justitie ‘die het blijkbaar mogelijk maakt dat zo gemakkelijk onderzoeken naar bronnen van journalisten worden begonnen’. Eerder op de dag hadden beide organisaties een gesprek met de hoogste baas van het OM, die hun nog liet weten dat het recht op bronbescherming ‘een groot goed is’.

De fotograaf van Media TV, dat onder meer beelden levert aan de NOS, RTL en het AD, kreeg vandaag te horen dat zijn gegevens waren opgevraagd. In een verklaring laat het OM weten dat de gegevens in maart zijn vernietigd, ‘toen men zich realiseerde dat het dwangmiddel niet had mogen worden toegepast’.

Journalisten hebben op grond van artikel 10 van het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden het recht om hun bronnen te beschermen. Het is overheden slechts in uitzonderlijke gevallen toegestaan daarop inbreuk te maken. Het OM heeft een zogenoemde ‘aanwijzing toepassing dwangmiddelen bij journalisten’ waarin staat dat dwangmiddelen slechts geoorloofd zijn na overleg met de parketleiding en het college.

Vorige maand bleek dat het OM de belgegevens van een journalist van het Brabants Dagblad had opgevraagd. Hierna bood het OM excuses aan en minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid beloofde de Tweede Kamer dat het in de toekomst niet meer zou gebeuren.

Eerder deze week werd duidelijk dat eind maart een gesprek tussen een journalist en zijn bron over de moord op de broer van kroongetuige Nabil B. was afgeluisterd. B. is getuige in de zaak over een reeks liquidaties in de onderwereld. De moord op zijn broer Redouan was waarschijnlijk een vergelding in opdracht van topcriminelen. Het gesprek van de journalist werd met richtmicrofoons afgeluisterd in de openbare ruimte.

In een verklaring van vandaag zegt de top van het OM dat het beeld kan ontstaan dat ‘journalisten vogelvrij zijn als het gaat om bronbescherming, nu in korte tijd drie van dergelijke zaken boven tafel zijn gekomen.’ Maar voorzitter Gerrit van der Burg van het college zegt dat het recht op bronbescherming nog eens nadrukkelijk onder de aandacht komt van de officieren van justitie. ‘Journalisten moeten in alle vrijheid hun werk kunnen doen. Het recht op bronbescherming is een groot goed. Daar kan geen misverstand over bestaan.’

Het OM laat weten dat het bekend zal maken ‘mochten er onverhoopt’ in het verleden vaker dwangmiddelen tegen journalisten zijn ingezet.

Lees meer over het OM en bronnen van journalisten 

Het OM ging drie keer achter elkaar de fout in. Toeval, of toch niet?

De bronbescherming van journalisten staat onder druk, zo bleek eerder onder meer bij het Brabants Dagblad. Het is een cruciaal recht. Hoe veilig is een bron nog?

Justitie kwam eerder in aanvaring met journalisten – en werd daar vaker dan eens voor op de vingers getikt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.