OM gaat niet mee in pleidooi advocaat Van U.: niet ontoerekeningsvatbaar

De fouten van het Openbaar Ministerie zijn 'fataal gebleken' voor Bart van U. Bovendien had de dood van zijn zus Loïs voorkomen kunnen worden als het OM geen fouten had gemaakt. Dit zegt Van U.'s advocaat Noëlle Pieterse, die pleit voor volledige ontoerekeningsvatbaarheid van haar cliënt. Hiermee zou Van U. een celstraf ontlopen. Het OM gaat hier niet in mee en wil ook geen nieuw psychiatrisch onderzoek laten doen naar Van U.'s gesteldheid.

Rechtbanktekening van Bart van U. gedurende een eerdere rechtszitting.Beeld ANP

Tegen Van U. werd woensdagmiddag acht jaar cel en tbs met dwangverpleging geëist. Het OM acht doodslag op zijn zus in 2015 en oud-minister Els Borst in 2014 bewezen. Beide moorden heeft Van U. eerder bekend. De advocaat van Van U. pleit nu voor strafvermindering omdat het OM fouten heeft gemaakt. Zo is Van U. vlak voor hij Els Borst doodde nog 'geen gevaar voor zichzelf of de samenleving' bevonden.

Van U. wordt geen moord met voorbedachten rade ten laste gelegd. Ook wordt hij 'sterk verminderd toerekeningsvatbaar' geacht, een conclusie die het OM heeft overgenomen van deskundigen van het Pieter Baan Centrum. De advocaat van Van U. wil dat hij wel volledig ontoerekeningsvatbaar wordt verklaard, een mogelijkheid die PBC-deskundigen niet uitsluiten. Het OM gaat hier vooralsnog niet in mee. De uitspraak volgt op 13 april.

Opzet bij dood Borst bewezen

De officier van justitie vindt dat opzet bij de dood van Borst is bewezen. Van U. liep weliswaar al langer met plannen rond om haar te doden, maar zat in tweestrijd: 'Hij hoopte dat 'de Heer' het 'probleem' anders zou oplossen.' Het OM vindt dat er onvoldoende aanwijzingen zijn om van moord op Borst te kunnen bespreken, maar acht doodslag bewezen.

Over de moord op Borst trok de politie achthonderd tips na. Meerdere tips over 'een verwarde man' werden nagetrokken, maar er werd geen match gevonden in de dna-databank. Een fout van justitie: nadat Van U. gearresteerd was voor wapenbezit, hadden ze zijn dna af moeten nemen. Dit is niet gebeurd, gaf het OM ook woensdag in de rechtszaal weer toe.

Oud-D66-minister Els Borst.Beeld ANP

Geen noodweer bij moord op zus

Ook doodslag op de zus van Bart van U. wordt door het OM bewezen geacht. De officier van justitie zei dat Van U. vermoedelijk zijn zus doodde in een opwelling. Dit betekent dat er sprake is van doodslag, en dus geen moord met voorbedachten rade.

Van U. verklaarde woensdag dat hij zichzelf probeerde te beschermen door zijn zus te doden. Hij dacht dat zij hem gedwongen zou laten opnemen of zou dwingen tot euthanasie. Maar de officier van justitie zegt geen grond te kunnen vinden voor handelen uit noodweer. Van U. had last van een waanbeeld, zijn zus was ongevaarlijk.

Bart van U. gisteren in de rechtszaal. 'Later twijfelde ik of het niet anders had gemoeten,' zei hij over de moord op Els Borst.Beeld Petra Urban

Condoleances

Bart van U. staat voor de tweede dag op rij terecht voor de moord op oud-minister Els Borst en de moord op zijn zus Loïs. Van U. heeft beide moorden bekend, dinsdag legde hij zijn eigen verklaringen af.

Van U. condoleerde dinsdag bij binnenkomst de nabestaanden van zijn slachtoffers. In zijn eigen verklaringen vertelde hij wederom 'in opdracht van God' te hebben gehandeld toen hij Els Borst van het leven beroofde. Borst was verantwoordelijk voor het euthanasiebeleid en dus, aldus Van U., voldeed hij aan de goddelijke opdracht. Met tientallen messteken bracht hij Borst om het leven. 'Ik vind het niet goed dat het gebeurd is.'

'God heeft me daar gehouden tot de laatste zucht eruit ging', zei Van U. dinsdag in de rechtszaal over de moord op Els Borst. Lees hier meer van zijn warrige verklaring. (+)

Psychiatrische opname

Ruim een jaar later nam Van U. het leven van zijn zus Loïs. Van U. zegt dat hij, net als bij Borst, voor een dilemma stond: hij geloofde in het gebod 'Gij zult niet doden', maar vermoedde dat zijn zus hem tot psychiatrische opname zou dwingen, en wellicht tot zelfdoding of euthanasie. 'Gij zult niet doden, maar het was zij of ik.'

De Commissie-Hoekstra die zijn zaak onderzocht, concludeerde vorig jaar dat Van U. al eerder meermaals tevergeefs de aandacht op zich probeerde te vestigen, door bijvoorbeeld vuurwerk af te steken bij een politiebureau, en dat justitie hierin ernstige steken heeft laten vallen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden