OM eist twee jaar cel tegen politicus Jos van Rey

Het Openbaar Ministerie heeft dinsdag twee jaar celstraf geëist tegen de voormalige VVD-wethouder van Roermond Jos van Rey wegens corruptie, verkiezingsfraude, witwassen en lekken uit de vertrouwenscommissie.  Als bijkomende straf wil het OM dat Van Rey, die op dit moment gemeenteraads- en Statenlid in de provincie is, ook drie jaar lang geen bestuurlijke functie op gemeentelijk, provinciaal en rijksniveau mag vervullen.

Oud-wethouder Jos van Rey arriveert samen met zijn advocate Gitte Stevens bij de rechtbank in Rotterdam, waar hij vandaag de eis in zijn strafzaak hoorde. Beeld anp
Oud-wethouder Jos van Rey arriveert samen met zijn advocate Gitte Stevens bij de rechtbank in Rotterdam, waar hij vandaag de eis in zijn strafzaak hoorde.Beeld anp

De hoofdverdachte noemde de strafeis in een eerste reactie 'idioot'. Van Rey zei bij het verlaten van de rechtszaal aan het eind van een lange dag dat hij 'lam geslagen is door alle leugens'.

Tegen zijn vriend de projectontwikkelaar Piet van P., die verdacht wordt van omkoping, eiste justitie eveneens twee jaar cel. De derde verdachte, oud-wethouder Tilman Schreurs, moet van het OM 180 uur taakstraf krijgen, eveneens voor corruptie.

Vriendjespolitiek

'De verdachten hebben misschien goede dingen voor de stad gedaan', zei officier van justitie Bettie Schnier. 'Maar de keerzijde van hun handelen is een bestuurscultuur van vriendjespolitiek, waardoor het democratisch beslissingsproces is verworden tot een toneelstukje. De keerzijde is ook het financiële nadeel voor Roermond, waardoor 5 tot 7 miljoen euro in de zakken van Van P. is gevloeid.'

Volgens de officier heeft vooral Van Rey het vertrouwen in het openbaar bestuur beschaamd. Hij gaat uit van zijn eigen regels en toont 'een totaal gebrek aan inzicht in de strafwaardigheid' van zijn handelen. 'Onwaardig voor een voormalig wethouder, Tweede en Eerste Kamerlid en huidig gemeenteraadslid en Statenlid.'

'Alsof ik drugsgeld heb witgewassen'

Jos van Rey graag een boekje open over 'het systeem' dat tegen hem in werking is getreden. Volgens de oud-wethouder vergelijkbaar met de kwestie van Kinderombudsman Marc Dullaert. 'Mij is groot onrecht aangedaan.'

Positieve dingen

Officier van justitie Anja Janssen begon haar requisitoir met de positieve dingen die ze van wethouder Jos van Rey had gehoord. 'Hij is een verschrikkelijk harde werker met hart voor de stad. Hij heeft Roermond op de kaart gezet. De goeie dingen die hij heeft gedaan voor de stad staan niet ter discussie. Maar daar zit een wereld achter van machtsbederf, vriendjespolitiek en corruptie.'

Volgens het OM was Van Rey niet alleen wethouder, maar diende hij daarnaast ook nog 'een andere broodheer': zijn vriend de projectontwikkelaar en medeverdachte Piet van P. Het lijkt erop, aldus Janssen, dat Van Rey en collegawethouder Tilman Schreurs (de derde verdachte), hun moreel kompas zijn kwijtgeraakt over wat kan en niet kan. Niet alleen het democratisch proces is geschaad, maar ook de gemeente Roermond is financieel benadeeld. 'Miljoenen zijn onnodig in de zakken van Piet van P. gevloeid ten koste van het openbaar belang', aldus Janssen.

Tijdens de lange zitting, die de hele dag duurde, werden beelden van belastende documenten, facturen van etentjes en foto's van dure hotels en privévliegtuigen getoond op een groot videoscherm. Het OM hekelde de vermenging van private en publieke belangen, waarvan een openbaar bestuurder zich verre moet houden. 'De alternatieve lezing van de verdachten is ongeloofwaardig, onlogisch en onaannemelijk', aldus de officier.

null Beeld anp
Beeld anp

Luxe reizen

Van Rey heeft 'tientallen luxe reizen' naar onder meer vastgoedbeurzen, voetbalwedstrijden en Saint-Tropez gemaakt die geheel of grotendeels door Van P. werden betaald. Een lange reeks van bedragen, bonnetjes en rekeningen passeerden de revue. 'Wij zullen uw uithoudingsvermogen wellicht op de proef stellen', waarschuwde ze de rechtbank bij voorbaat. 'Het OM wil hiermee met name het patroon van langdurige en stelselmatige bevoordeling zichtbaar maken. Vele kleine giften maken samen een grote.'

Hoofdverdachte Van Rey - de andere twee verdachten waren niet eens aanwezig - moest de hele dag zijn mond houden en dat viel hem duidelijk zwaar. Regelmatig mompelde hij iets afkeurends of maakte hij wegwerpgebaren. Twee keer verliet hij zelfs zichtbaar geërgerd de rechtszaal. Toen hij na de eerste keer terugkwam, verklaarde hij tegen de rechtbank: 'Ik ben even weggelopen omdat ik moeite heb om de leugens aan te horen.'

Volgens het OM heeft Van Rey ten minste 91 duizend euro aan giften en diensten aangenomen van Van P. Bij verdachte Tilman Schreurs, eveneens voormalig VVD-wethouder in Roermond, gaat het om 15 duizend euro. Daarbij onderstreepte de aanklager dat de berekeningen conservatief en in het voordeel van de verdachten zijn gemaakt.

'Ik sluit niet uit dat er mensen zijn die bij het horen van deze bedragen hun schouders zullen ophalen en zeggen: waar gaat dit nou eigenlijk over', aldus de officier van justitie. 'Het antwoord daarop is eigenlijk heel simpel: dit gaat om de integriteit van het openbaar bestuur. En juist die integriteit komt in het gedrang wanneer een bestuurder te dicht aanschurkt tegen een marktpartij.'

null Beeld anp
Beeld anp

In ruil voor de steekpenningen werd de projectontwikkelaar volgens justitie bevoordeeld bij de gunning van projecten of de waardering onroerend goed en het doorspelen van vertrouwelijke gemeentelijke informatie. Zo werden twee panden van Van Pol - het stadskantoor en de ECI Cultuurfabriek - volgens het OM voor een veel hoger bedrag aangekocht door de gemeente dan aanvankelijk getaxeerd.

Officier van justitie Esther Sachs: 'Voor het Stadskantoor is 1,8 miljoen euro te veel en voor ECI tussen 3,1 en 5,6 miljoen te veel betaald. Daardoor is tussen de 5 en 7 miljoen euro in de zakken v an Van P. gevloeid.'

In het omvangrijke en bijna vier jaar durende onderzoek is justitie op meerdere 'zeer onzakelijke beslissingen' door de gemeente gestuit. 'De gemeente nam zelfs een paar keer het commercieel risico van Van P. over', aldus de officier van justitie. Van Rey zou ook door twee andere ondernemers zijn omgekocht - een bouw- en beveiligingsbedrijf - maar daarbij ging het om veel kleinere bedragen.

Volgens het OM is ook wettig en overtuigend bewezen dat Van Rey zich schuldig heeft gemaakt aan verkiezingsfraude, witwassen en lekken uit de vertrouwenscommissie. Over dat laatste verwijt, waarover ook minister Plasterk in de rechtbank als getuige is gehoord, zei officier Janssen: 'Klankborden à la Van Rey is verboden.' Want hij speelde concrete vragen en gewenste antwoorden uit de sollicitatiecommissie door aan twee burgemeesterskandidaten van VVD-huize. 'Dat is geen klankborden, maar ordinair vals spelen. De wet en wereld van Van Rey is niet de wet en wereld die de rest van Nederland kent.'

null Beeld anp
Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden