Nieuws Rechtszaak

OM eist tien jaar tegen natuurgenezeres uit Kockengen na dood van Zweedse vrouw die met ibogaïne werd behandeld

De officier van justitie eiste dinsdagmiddag tien jaar cel tegen natuurgenezeres Sara G. (59) wegens doodslag op een 48-jarige Zweedse vrouw met een ibogaïnebehandeling. De vrouw overleed 3 februari 2017 in de bed and breakfast op het terrein van het huis van G. in Kockengen. In het bloed van het slachtoffer werd ibogaïne aangetroffen.

Tekening van Sara G. Beeld ANP

‘Ik heb haar niet behandeld met iboga, misschien heeft ze het zelf ingenomen’, zegt G. tegen de rechter. ‘Ik vind het heel erg triest voor de familie, maar ik ben niet betrokken bij Carmens dood.’

‘G. heeft deze vrouw opzettelijk in hulpeloze toestand gebracht en achtergelaten’, zegt de officier van justitie. ‘Jarenlang heeft ze met mensenlevens gespeeld, tot het weer misging. Een hoge gevangenisstraf is nodig om haar te laten stoppen met haar praktijken.’

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie.

G. werd eerder veroordeeld voor de behandelingen met ibogaïne, met noodlottige gevolgen; in 2014 kreeg ze hiervoor 141 dagen celstraf opgelegd met een proeftijd van drie jaar. Een van haar patiënten, een 28-jarige Zwitser, liep in maart 2011 in een psychose vanuit een hotel bij Breukelen de snelweg A2 op. Hij overleed toen een vrachtwagen hem overreed.

Hallucinaties opwekkende plant uit West-Afrika

De stof ibogaïne is te halen uit de de wortels van de iboga, een hallucinaties opwekkende plant uit West-Afrika, die daar wordt gebruikt in religieuze ceremonies. De werkzame delen zouden bovendien verslaafden voorgoed verlossen van hun verlangen naar drugs. Aan het gebruik kleven echter risico’s, vooral voor personen met hartklachten of een psychische stoornis, of als er ander middelen naast worden gebruikt.

Wortels van de iboga, waaruit de stof ibogaïne te verkrijgen is. Beeld AFP

Zonder enige medische opleiding runde Sara G. er jarenlang een bloeiende afkickpraktijk mee. Zo’n 1.200 verslaafden uit binnen- en buitenland kwamen van 1999 tot 2011 naar G’s boerderij in Kockengen met het doel af te kicken met ibogaïne. Met meer verslaafden liep het in die periode slecht af. In 2006 stierf een 28-jarige Britse heroïneverslaafde in haar bad. Op 25 augustus 2011 kreeg een toen 21-jarige Belg een hartstilstand op haar boerderij. De man is sindsdien bijna geheel blind en kan nauwelijks lopen.

In december 2010 liep een 32-jarige Zweed meerdere botbreuken op na een sprong van een parkeerdek op Schiphol, kort na de behandeling in Kockengen. In 2007 kreeg een 28-jarige vrouw levensbedreigende hartritmestoornissen na ibogaïnegebruik op de boerderij.

Hoewel G. dus heeft gezien dat de behandeling met ibogaïne risicovol is, heeft ze na haar vrijlating toch haar ibogaïnepraktijk weer opgepakt, concludeert de officier van justitie. ‘Ook een niet-reguliere behandelaar heeft een zorgplicht.’

Maar G. vindt niet dat zij verantwoordelijk is, de verslaafden kwamen immers vrijwillig naar haar toe. Zij wil mensen alleen helpen hun leven te verbeteren door haar kennis over iboga te delen, een stof waar ze heilig in gelooft, vertelde zij de rechter. Niet haar patiënten, maar zijzelf is het slachtoffer, vindt G. ‘Als ik vrij kom ga ik wat anders doen, liefst met dieren. Ik wil niet langer boeten voor het goeddoen voor anderen.’

Dood door ibogaïne

De op haar terrein overleden Zweedse kunstenares was verslaafd aan methadon, en gebruikte daarnaast antidepressiva en kalmeringsmiddelen. De dinsdag voor haar dood haalde G. haar met haar auto af van het treinstation Breukelen. Vooraf had de Zweedse vrouw met haar afgesproken dat ze 2.500 euro zou betalen voor de behandeling, waarvoor ze vijf dagen zou verblijven in de B&B op het terrein van G. Maar die vrijdagmiddag trof G.’s assistent, de Ierse Tom B. , de Zweedse vrouw aan, liggend op de grond en stuiptrekkend. In paniek vroeg de assistent aan G. een ambulance te bellen. Toen die kwamen, was de vrouw al zo ver heen dat reanimatie niet meer baatte. Na lijkschouwing stelde de patholoog vast dat de aangetroffen ibogaïne in haar bloed hoogstwaarschijnlijk tot haar dood had geleid.

G. zegt dat ze de Zweedse vrouw helemaal niet heeft behandeld met iboga, omdat ze niet aan de gestelde voorwaarden voldeed. ‘Ze was niet gestopt met de antidepressiva zoals ik had gevraagd. En ze had geen achtervang geregeld.’

Maar waarom is de vrouw dan nog zo lang gebleven op uw terrein, vraagt de rechter zich af. En hoe kan het dat er dan ibogaïne in haar bloed is aangetroffen?

‘Misschien heeft ze iets van onze voorraad gevonden, suggereert G. ‘Of ze had het al bij zich.’

‘Maar waarom bent u dan vertrokken, toen de ambulance kwam, terwijl u wist dat het niet goed met haar ging?’, wil de rechter weten. En waarom heeft u uw zoon gevraagd de voorraad iboga onder de vriezer weg te halen?’

‘Ik beroep me op mijn zwijgrecht, ik was in een shock’, antwoordt G.

Opsporen

Met een Europees arrestatiebevel werd G. een paar weken na de dood van de Zweedse in Duitsland aangehouden en uitgeleverd aan de Nederlandse justitie. Dat de zaak nu pas inhoudelijk wordt behandeld, komt onder meer doordat het justitie nog langer kostte haar assistent op te sporen. Afgelopen zomer is hij in Ierland gevonden en verhoord. Hij beriep zich op zijn zwijgrecht.

Veel patiënten van G. vertellen dat deze assistent vooral administratie deed, en dat G. verantwoordelijk was voor de behandeling. Ze kregen eerst van haar een capsule met een kleine hoeveelheid iboga, om te kijken hoe ze daarop reageerden. Als dat goed ging kregen ze grotere capsules en een emmer om in over te geven. Via een webcam hield G. ze in de gaten tijdens hun meerdaagse trip. De patiënten voelden zich misselijk en duizelig en sliepen niet, vanwege de hevige hallucinaties. Toch zijn velen van hen razend enthousiast over de behandeling. ‘Het beste wat ik ooit heb gedaan’, zegt een van hen. ‘Als ik hoestte kwam G. al kijken hoe het met me ging. En ik ben van mijn verslaving af.’

Anderen waren minder enthousiast. Ze vonden dat G. hen vooraf te weinig over de risico’s had verteld. ‘In deze setting is een ibogaïnebehandeling onverantwoord’, zegt de officier van justitie. Volgens deskundigen moet aan het gebruik van deze stof een gedegen medisch en psychiatrisch onderzoek vooraf gaan. Continue hartbewaking is nodig, als ook toezicht op de patiënt tijdens zijn trip, omdat hij tijdens de hallucinaties geen benul heeft van wat hij doet.

Wetenschappelijk onderzoek 

Het Radboud Universitair Medisch Centrum, verslavingszorginstelling IrisZorg en expertisecentrum Nispa zijn ondertussen bezig met een wetenschappelijk onderzoek of ibogaïne voormalig verslaafden kan helpen om afgekickt te blijven. Later dit jaar worden hiervan de uitkomsten verwacht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden