OM eist 5.000 euro boete tegen Wilders: 'Waanzin ten top'

Het Openbaar Ministerie heeft een geldboete van 5.000 euro geëist tegen Geert Wilders. Volgens de aanklagers heeft Wilders zich tweemaal schuldig gemaakt aan groepsbelediging wegens ras, en heeft hij tevens eenmaal aangezet tot haat. Wat de officieren van justitie betreft staat het vast dat Geert Wilders op 12 en 19 maart 2014 de grens overschreed toen hij opriep tot minder Marokkanen, en nam hij niet de verantwoordelijk die past bij een politicus. Daarom is de boete aanzienlijk hoger dan in vergelijkbare zaken.

Kamerleden van de PVV protesteren donderdag tegen de eis van het OM.Beeld ANP

Geert Wilders reageerde op de strafeis door middel van een Youtube-filmpje. Hierin zegt hij zich niets aan te zullen trekken van de strafeis en beweert bovendien dat het Openbaar Ministerie 'zich hiermee tot bondgenoot van terroristen heeft gemaakt'. Het filmpje kunt u hieronder bekijken.

Bewust
Volgens het OM had de PVV-voorman zijn speech van 19 maart gepland, had hij bewust gekozen voor een indringend effect én kon hij weten dat het een schokgolf teweeg zou brengen danwel gevoelens van angst zou oproepen.

Woensdag en donderdag beargumenteerden de officieren van justitie in een 189 pagina's tellend requisitoir waarom de PVV-leider veroordeeld moet worden. Vrijdag is het de beurt aan Wilders' advocaat Geert-Jan Knoops. Hij zal dan onder meer bepleiten waarom de uitspraken onder de vrijheid van meningsuiting zouden vallen.

Lees ook

Lees hier het verslag van verslaggever Elsbeth Stoker over het begin van het requisitoir, dat woensdag werd uitgesproken. Officier van Justitie Wouter Bos: 'Het was de bedoeling de zaken zo scherp mogelijk te benoemen.'

Aanwakkeren

Volgens het OM kan Wilders zich niet verschuilen achter dit grondrecht. Uit uitspraken van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens blijkt dat er veel gezegd mag worden: politici mogen beledigen, shockeren en verontrusten. Politici hebben 'een welhaast onbeperkte uitingsvrijheid' als het gaat om het bekritiseren en controleren van de machthebbers, aldus het OM. Maar dit wordt anders in zaken die draaien om het 'aanwakkeren van intolerantie en discriminatie' van een groep mensen.

Het Europees Hof stelt dat 'het van cruciaal belang is dat politici in hun speeches uitspraken vermijden die voeding geven aan onverdraagzaamheid.' Oftewel: politici mogen veel, maar hebben tevens een verantwoordelijkheid en mogen geen olie op het vuur gooien. En dat is volgens het OM juist wat Wilders deed.

De aanklagers citeerden onder meer uit aangiftes. Zo vertelde een docent dat het oproepen tot minder Marokkanen een hype was geworden in de klas, en de moeder van Farah liet de politie in haar aangifte optekenen hoe ze zag dat haar dochter een telefoontje kreeg: 'Ik zag aan de gezichtsuitdrukking van mijn dochter dat ze erg geschrokken was. Ik zei: geef je telefoon maar even aan mij. Ik hoorde meerdere meisjesstemmen zeggen: Meer of minder Marokkanen, minder, minder.'

Wat het OM betreft is de PVV-leider onnodig grievend geweest toen hij 'gepland en bewust' op de avond van de gemeenteraadsverkiezingen het publiek in een Haags café opzweepte om 16 keer 'minder, minder' te antwoorden op de vraag of ze 'minder Marokkanen' wilden. Vervolgens beloofde hij dat te regelen. De speech werd geregistreerd door minimaal zes camera's, en kwam bij miljoenen kijkers de huiskamer binnen. Volgens het OM was het een 'platte slogan' die angst en intolerantie aanwakkerde.

Geert Wilders tijdens zijn eerste strafproces in maart van dit jaar.Beeld anp
Wilders in de rechtbank voor een uitspraak die hij in 2014 deed.Beeld anp

Rassendiscriminatie

Het argument dat Marokkanen niet onder het begrip 'ras' vallen, wezen de aanklagers van de hand. Getuige-deskundige Zwart had op maandag op verzoek van de verdediging betoogt dat er geen sprake van rassendiscriminatie was, omdat deze minderheid in Nederland niet onder dit begrip valt. Volgens het OM is de juridische uitleg veel breder dan de biologische interpretatie van 'ras'. Zwart zou denkfouten maken.

'Zijn argumentatie overtuigt niet', aldus Bos die onder meer verwees naar internationale verdragen en eerdere arresten. Marokkanen vallen als groep wel degelijk onder het begrip 'ras' vanwege hun 'huidskleur, afkomst, nationale en ethnische afstamming'. 'Marokkanen zien zichzelf ook als groep met bijvoorbeeld een gemeenschappelijke geschiedenis, afkomst en cultuur. Ze worden ook door anderen in Nederland als ethnische minderheid gezien.'

In theorie kan de rechtbank Wilders een maximale celstraf van twee jaar geven. Maar in de meeste discriminatiezaken worden geldboetes of taakstraffen, al dan niet voorwaardelijk, opgelegd. De maximale geldboete is 20.250 euro.

Meestal worden in discriminatiezaken, waarbij de beklaagde voor het eerst over de schreef is gegaan geldboetes van enkele honderden euro's opgelegd. Vrijdag en maandag is de verdediging aan de beurt, vervolgens mogen alle partijen nog een keer op elkaar reageren. Op 9 december doet de rechtbank uitspraak.

Tekst gaat verder onder het beeld.

Theo de Roos (emeritus hoogleraar strafrecht Universiteit van Tilburg) over de strafeis:

Hoe heeft het OM zijn strafeis naar voren gebracht?

'Het requisitoir van het OM heeft me niet verrast. Alles verliep mijn of meer in de lijn der verwachtingen. Het Openbaar Ministerie heeft benadrukt dat Wilders vervolgd wordt volgens het Nederlandse Strafrecht, en dat de Europese rechtsspraak alleen op de achtergrond een rol speelt.

'Omdat de uitingen zorgvuldig werden geregisseerd en er een soort sfeer ontstond van ophitsing, lijkt mij een vervolging op zijn plaats. Ook omdat de uitspraken zijn gedaan met het oog op effectbejag. Na het grote aantal aangiftes dat gedaan is, heeft het publiek aanspraak op een vervolging. Het kan niet zo zijn dat het OM zich onthoudt van een vervolging, puur en alleen omdat de uitingen zich binnen het maatschappelijk debat afspelen.

Daarnaast heeft het OM gezegd dat de achtergrond van de uitspraken, waarbij gesuggereerd werd dat het alleen om criminele Marokkanen zou gaan, een kunstmatige toevoeging. Tegen Wilders is een boete van 5.000 euro geëist. '

Wat vind u van de strafeis?

'Een strafeis van 5.000 euro lijkt me in dit geval op zijn plaats. Ook dit is overigens binnen de lijn der verwachtingen. Een celstraf was in dit geval niet gepast geweest, en bovendien onnodig.'

Berend Sommer

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden