'Om dit nog eens vier jaar te doen, nou nee'

Ze waren wat uit elkaar gegroeid, weer een team geworden, maar een medaille zat er niet in. Einde van een tijdperk voor de golden girls van de 4 x 100 meter vrije slag.

Femke Heemskerk en Inge Dekker na de finale van de 4x100 meter vrij in het Olympic Aquatics Stadium tijdens de Olympische Spelen in Rio. Beeld anp

Alleen in het zwemmen kunnen verliezers na afloop afdruipen. Na hun vierde plaats in de olympische finale van de 4 x 100 meter vrije slag liepen de Nederlandse vrouwen een voor een gebroken en minder gebroken door de catacomben. De een, de 16-jarige Marrit Steenbergen, huilde. De ander, veteraan Femke Heemskerk, slikte en ontweek kritische blikken om maar niet over haar eigen emoties uit te glijden.

De beste Nederlandse van de avond, Ranomi Kromowidjojo, was volkomen zichzelf. Ze rekende en analyseerde dat er voor het veroveren van een medaille, zelfs voor schamel brons, vier zwemsters in vorm nodig waren geweest. Die waren er deze avond niet, want Heemskerk bleef anderhalve seconde onder haar estafetteniveau.

Een verklaring had ze er niet voor. 'Niet goed', bromde haar Franse coach Philippe Lucas al uren voor het meestal daverende slot van de eerste olympische zwemavond. Dat had Lucas goed gezien. Het gaf weer eens aan dat Nederland met Heemskerk door de jaren heen een geweldige motor in de ploeg had die de collectieve inspanning van vier zwemsters richting en snelheid gaf.

De vierde vrouw, die als laatste bij de camera's en de microfoons verscheen, was Inge Dekker. Achter haar vierden de Australische vrouwen van hoofdcoach Jacco Verhaeren hun feest, om het verbeteren van het wereldrecord en het incasseren van het olympisch goud.

Dekker kende het gevoel. Ze maakte deel uit van Nederlandse aflossingsploegen die wereldrecords zwommen en de mooiste titels grepen: olympisch goud in 2008 in de Waterkubus van Peking, wereldtitels in 2009 en 2011 en tal van Europese kampioenschappen, vooral in de kortebaanbaden.

Die tijd komt voorlopig niet meer. Einde van een tijdperk, sprak iedereen elkaar na. Dekker, al die jaren van de partij in een team van Golden Girls dat in 2012 Marleen Veldhuis zag afhaken: 'De laatste keer in deze samenstelling? Nou, dat kan goed zo zijn.

Van Rouwendaal

Voor zwemster Sharon van Rouwendaal is de 400 meter vrije slag bij de Olympische Spelen uitgelopen op een drama. De nummer twee van het laatste WK in Kazan kon het tempo in haar serie geen moment volgen en tikte als zevende aan in 4.11,44. Daardoor ontbrak Van Rouwendaal zondagavond in de finale. De 22-jarige zwemster bleef ruim 8seconden boven haar persoonlijk record. Vorig jaar pakte ze met 4.03,02 zilver op de 400 vrij bij de WK in Rusland. Van Rouwendaal, die in Frankrijk traint onder coach Philippe Lucas, vertrok zondag in Rio vanuit baan 5 naast Katie Ledecky. De 19-jarige Amerikaanse ging als een raket van start, waardoor Van Rouwendaal door haar golfslag heen moest zwemmen. De Baarnse zakte steeds verder terug en bleef ver verwijderd van een plek in de finale, waarvoor een tijd van 4.04,36 of sneller was vereist.

'Ik weet niet wat Ranomi gaat doen. Ik weet niet wat Femke gaat doen. Ik weet zelf niet eens wat ik ga doen. Maar om dit nog eens vier jaar te doen, nou nee. Dit wordt dan, na de 50 meter vrije slag later deze week, mijn olympische afscheid.'

Dekker, 31 wordt ze deze maand, sprak met berusting haar woorden uit. Dat ze natuurlijk best wel baalde, maar echt niet met kopjes zou gaan gooien in het appartement. Want zij had het leven anders leren kennen dit jaar. In februari werd bij haar, door mee te doen aan bevolkingsonderzoek, baarmoederhalskanker ontdekt. Ze werd geopereerd en keerde drie maanden later al terug in het zwembad, in een race tegen de klok om de Olympische Spelen, haar vierde, te halen.

Vooral door die dagen dat ze van topzwemster kankerpatiënt was geworden en dagelijks dacht aan de dood, stond Dekker - bijnaam Inge de Tweede - met een dubbel gevoel in de catacomben van het snikhete olympische zwemstadion van Rio. Ze wist dat ze teleurgesteld hoorde te zijn, dat ze moest zeggen dat ze baalde, 'want als je drie Spelen op rij een medaille hebt gehaald, wil je dat de vierde keer ook'.

Tekst gaat verder onder de foto.

Vanaf links boven met de klok mee: Marrit Steenbergen, Femke Heemskerk, Inge Dekker en Ranomi Kromowidjojo.

Tegelijkertijd wist Dekker dat ze anders in het leven was komen te staan. Blij nog te leven, blij nog te zwemmen, happy om in een olympische finale te mogen aan te treden en als zwemster nummer drie mee te doen in de strijd om de medailles.

'Ik ben heel gelukkig dat ik hier mag zijn. Alle dagen besef ik dat het ook anders had kunnen aflopen. Dat ik hier zomaar niet had kunnen staan. Het was balen dat we geen medaille pakten maar er was ook dat andere gevoel. Nee, niet de olympische gedachte, van meedoen is belangrijk. Want je komt hier als zwemster maar voor één ding. Strijden om de medailles. Dat blijft staan', aldus Dekker.

Ze mijmerde hardop over de dagen die geweest waren. Hoe zij in 2008, bij de Europese titelstrijd in het eigen bad van Eindhoven, hadden ontdekt hoe goed ze wel niet waren. Dat ze na de verbetering van het wereldrecord hadden bedacht dat het zilver van Sydney 2000 en het brons van Athene 2004 best een gouden plak in Peking zou kunnen worden. Dat plan lukte. 'Mooier dan Peking wordt het nooit meer', sprak Dekker in de nabeschouwing op een bijzondere carrière.

Het stadion begon leeg te lopen, toen ze nog eens inging op de kracht en de pracht van een estafette. Er is meer dan medailles. Het is dingen samen doen, in een team. Dat is best een opgave voor individueel gerichte sportmensen als zwemmers.

Nog een tipje van de sluier voor het boek dicht ging: 'We zijn heel goede vriendinnen geweest. Toen was er een tijdje dat het wat minder ging. Nu zijn we weer bij elkaar. Uniek dat je zoiets meemaakt.'

Het leverde in 2016 alleen geen medaille op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden