nieuwsOpenbaar Ministerie

OM Brabant verspreidt foto’s veroordeelden om crimineel geld op te sporen

Het Openbaar Ministerie in Brabant gaat vanaf het nieuwe jaar foto’s verspreiden van veroordeelden die hun crimineel verdiende geld en goederen weigeren in te leveren. Brabant is de eerste provincie die op deze manier de illegale verdiensten boven water probeert te krijgen.

Voertuigen worden door de politie in beslag genomen.Beeld ANP

De foto’s verschijnen met naam op de lokale omroep in het programma Bureau Brabant. Burgers kunnen hierop anoniem reageren. Het gaat met name om criminelen die zijn veroordeeld voor drugshandel of witwassen.

Het OM is vaak afhankelijk van tips van burgers bij het oplossen van zaken, vertelt Martine Pilaar, woordvoerder van het OM Zeeland – West-Brabant. Justitie wil de tiplijn uitbreiden, zodat burgers hun vermoedens over crimineel geld kunnen uitspreken. ‘Wanneer je aan een crimineel tijdens de veroordeling vraagt waar het geld is gebleven, zegt hij vaak dat hij het allemaal heeft uitgegeven. Dan sta je alsnog met lege handen en dat is heel frustrerend’, aldus Pilaar.

De foto’s die verspreid zullen worden, zijn van veroordeelde criminelen waarvan het OM vermoedt dat zij nog crimineel geld in hun bezit hebben. Deze bedragen kunnen oplopen tot miljoenen euro’s. ‘Als het OM vermoedt dat een veroordeelde crimineel nog ergens een boot heeft, en de buurvrouw heeft hem weleens over een jacht in Spanje horen praten, dan kunnen we er op die manier achter komen waar die boot ligt’, legt Pilaar uit.

Schandpaal

Volgens strafrechtadvocaat Moritz Schönfeld bedient het OM zich van ‘spierballentaal’. Hij zegt dat het OM ook op andere manieren het geld kan afpakken. ‘Het mag bijvoorbeeld, als daar een rechterlijke uitspraak aan ten grondslag ligt, iemand gijzelen om de betalingsverplichting te laten voldoen’, zegt Schönfeld. Verder zet hij vraagtekens bij hoe ver het OM mag gaan op het gebied van privacy. ‘Ik begreep dat wanneer het om een paar duizend euro gaat, de foto’s niet zomaar verspreid worden. Maar wie bepaalt dat en waar ligt de grens?’

Het OM heeft inderdaad ook andere dwangmiddelen tot zijn beschikking, maar met het drie weken vastzetten van een veroordeelde, heb je dat geld nog niet terug, zegt Pilaar. Het is wettelijk toegestaan om de namen en foto’s van de veroordeelde criminelen te verspreiden. Het OM Brabant is zich er bewust van dat het opsporingsbericht een zwaar middel is en zet het alleen in als alle andere opsporingsmiddelen uitgeput zijn. De veroordeelden hebben daarvoor genoeg kansen gehad om zelf het criminele geld terug aan de staatskas te geven. 

De advocaat zet er tevens vraagtekens bij dat veroordeelden na een straf ook nog met een foto aan ‘de schandpaal’ worden genageld. ‘Een straf is niet over als iemand weer in vrijheid wordt gesteld. Dan spelen er problemen met een VOG (Verklaring Omtrent het Gedrag, red.), solliciteren, het invullen van verzekeringsformulieren – het ijlt nog jaren na. Het is niet uit te sluiten dat iemand in het criminele circuit blijft hangen omdat hij in het reguliere circuit geen kansen krijgt.’

Kliklijn

Nog een maatregel is de uitbreiding van de tiplijn Meld Misdaad Anoniem. Het is de bedoeling dat burgers daar anoniem opvallende zaken omtrent crimineel geld kunnen melden. Bijvoorbeeld een buurtgenoot die ineens met veel dure sieraden loopt, maar geen baan heeft. ‘Je kan het als klikken zien, maar het is gewoon niet eerlijk als iemand nog van het crimineel verdiende geld leeft’, zegt Pilaar.

Schönfeld denkt dat de grotere rol van de burger hierin uit nood geboren is. Volgens hem is hetzelfde zichtbaar bij de politie, die te weinig mankracht heeft en aangeeft dat de verantwoordelijkheid ook bij de burger ligt. Volgens Pilaar zijn de opsporingsberichten juist een slim en efficiënt middel. ‘Als we weten dat iemand nog een boot heeft, kunnen we een groepje politiemannen elke haven in Nederland af laten gaan, of we vragen het publiek om hulp. Zij weten misschien wel direct het antwoord.’ Ze is optimistisch: ‘We gaan kijken of het succes heeft.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden